Organizasyon hizmeti avans iadesi alacağı davasında derneğin ticari işletme sayılıp sayılmayacağı ve görevli mahkeme istinafı.
Özet: Davacı şirket, davalı dernekle yaptığı hizmet sözleşmesi gereği ödediği avansın, hedeflenen gelir gerçekleşmediği için iadesi amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş; davalı dernek ise sözleşme bedelinin eksik ödendiğini ve davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğini savunarak davanın reddini istemiş olup, ilk derece mahkemesi uyuşmazlığın ticari nitelikte olmadığı ve asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görevsizlikten reddine karar vermiş, davacı vekili ise istinaf dilekçesinde davalı derneğin ticari faaliyet gösteren bir işletme olduğunu ve davanın ticari dava olduğunu ileri sürmüştür.

T.C.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ17. HUKUK DAİRESİDOSYA NO:████████ EsasKARAR NO:████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ:█████/2026NUMARASI:████████ Esas, ████████ KararDAVANIN KONUSU:İTİRAZIN İPTALİ (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ:█████/20266100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı dernek arasında █████/2025 tarihli Organizasyon ve Hizmet Alımı Sözleşmesi imzalandığını, Hizmet Sözleşmesi kapsamında müvekkili, 30-31 Mayıs ve 1 Haziran 2025 tarihlerinde İstanbul'da gerçekleşen ve davalı derneğin ev sahipliği yaptığı “...” adlı toplantı etkinliğinin organizatörlüğünü üstlendiğini, etkinlik katılımcıları ve sponsorlarının toplamda 360.000,00EUR gelir bırakacağı öngörüldüğünü, bu gelirin altında kalınırsa müvekkili tarafından davalı derneğe ödenen tutarın müvekkiline iade edileceği hüküm altına alındığını, hedeflenen gelire ulaşılamaması sebebiyle, müvekkili şirket tarafından davalı derneğe ödenmiş olan 3.024.840,03-TL avans tutarının müvekkiline iadesi gerektiğini, bu iade borcu kapsamında taraflar ilk olarak, █████/2025 tarihli Alacağın Temliki Sözleşmesi'ni imzaladıklarını, bu Temlik Sözleşmesi ile müvekkilinin, davalı dernekten olan cari alacağının 1.500.000-TL'lik kısmını Hizmet Sözleşmesi konusu organizasyonun yapıldığı ... Otel'e temlik ettiğini, davalı dernek tarafından bu tutarın doğrudan ... Otel'e ödendiğini, bu ödeme sonrasında müvekkilinin davalı dernekten 1.524.840,03-TL avans iade alacağı kaldığını, alacağın tahsili amacıyla davalı dernek aleyhinde İstanbul 23. İcra Dairesi ... sayılı dosya ile icra takibi başlatılmış, icra takibi davalı derneğin itirazı üzerine durdurulduğunu, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirmiş olduğu diğer nedenlerle; icra takibine yapılan İtirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20’sinden az olmamak kaydıyla aleyhinde icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketçe müvekkili Dernek arasında akdedilen █████/2025 tarihli sözleşmeye göre davacı şirketin müvekkili Derneğe ödemesi gereken meblağ eksik ödendiğini, sözleşmenin 12'nci maddesi; "İhalede Firma tarafından teklif edilen Derneğe aktarılacak olan KDV HARİÇ 6.050.000 Türk Lirası sözleşme bedelinin; KDV HARİÇ %10'u(605.000TL) sözleşme imza tarihine kadar, %40'ı (2.420.000TL) sözleşme imza tarihinden sonra 30 gün içinde, %50'si (3.025.000TL) 25 Mayıs 2025 tarihinde ödenecektir." hükmüne amir olmasına rağmen davacı şirketçe yalnızca 3.024.840,03 TL ödendiğini, davacı şirket üzerine düşen görev ve yükümlülüğü yerine getirmediğini, bunun sonucu olarak müvekkili Dernek organizasyon sonucunda oluşan ciddi oranda bir kârdan mahrum kaldığını, dava dışı firmalar davacı şirketten ödeme alabilmek amacıyla defalarca kez ulaşmaya çalışmasına rağmen, davacı şirketçe dava dışı şirketlerin ödeme ve diyalog kurma talepleri cevapsız ve sonuçsuz bırakıldığını, her ne kadar sözleşme gereği davacı şirketin kendisine yapması gereken ödemenin henüz yarısını yapmış olmasından bahisle fazlaya ilişkin talep ve dava haklarını saklı tuttuğunu belirterek sözleşme dışı hizmet alınan şirketlere bizzat yaptığı ödemelerin mahsup edilmesinin ardından bakiye kalması halinde davacı şirket ile hesaplaşma yapılması yoluyla anlaşma zemini yaratmaya çalışmış ise de davacı şirket bu konuda müvekkili şirketin talep ve beyanlarını dikkate almayarak icra takibi yoluna gittiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirmiş olduğu diğer nedenlerle; davanın reddine, davacı aleyhinde alacağın %20’sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece; Somut olayda davacı tarafın organizasyon ve hizmet alımı sözleşmesi kapsamında ödenen avansın bakiye kısmının davalı dernekten iadesi istemiyle açıldığı bu halde uyuşmazlığın TTK'da düzenlenen hususlardan kaynaklanmadığı, davalının da tacir olmadığı dolayısıyla davanın mutlak veya nispi ticari dava olmadığı şu halde uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca görevli Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp çözülmesi gerektiği mahkemenin görevli olmadığı gerekçesiyle davanın görev dava şartı nedeniyle reddine karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİKarar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; taraflar arasındaki sözleşmenin tarafının iktisadi işletme olduğunu, davalının TTK'nun 16. Maddesi uyarınca tacir olduğunu, uyuşmazlığı ticari dava niteliğinde olduğunu, davalının ...adıyla bir ticari işletme kurduğunu ve bu işletme üzerinden süreklilik arz eden ticari faaliyetler yürüttüğünü, uyuşmazlığa konu olan 19.02.2025 tarihli sözleşme incelendiğinde organizasyonun tamamen ticari saiklerle hazırlandığının açıkça görüldüğünü, derneklerin iktisadi işletmeleri aracılığıyla yürüttükleri faaliyetlerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda Asliye ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna dair Yargıtay içtihatlarının bulunduğunu, uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu, aksi yöndeki kabulün usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, davacı tarafın organizasyon ve hizmet alımı sözleşmesi kapsamında ödenen avansın bakiye kısmının iadesi amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece dava konusu uyuşmazlığın TTK'da düzenlenen hususlardan kaynaklanmadığı, davalının da tacir olmadığı dolayısıyla davanın mutlak veya nispi ticari dava olmadığı, uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca görevli Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp çözülmesi gerektiği mahkemenin görevli olmadığı gerekçesiyle davanın görev dava şartı nedeniyle reddine verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur. 6102 Sayılı TTK'nın 16 maddesinin birinci fıkrasında; ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşların da tacir sayılacağı ve TTK'nın 4-1. maddesine göre her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin (a), (b), (c), (d), (e) ve (f) bentlerinde sayılan davaların ticari dava sayılacağı belirtilmiştir.İlk derece Mahkemesince vergi dairesine yazılan müzekkereye Mecidiyeköy Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün verdiği 22.10.2025 tarihli cevabi yazısında davalı dernek adına 01.01.2004 tarihi itibariyle mükellefiyet kaydının açıldığı bildirilmiştir. Ticaret Sicil Gazetesi'nde yapılan sorgulamada, Ticaret Sicil Gazetisinin 06.02.2024 gün,11016 sayılı nüshasına göre, davalı ...ticaret unvanı ile kayıtlı olduğu görülmüştür. Somut uyuşmazlık yönünden davalı derneğin T.T.K'nın 16. maddesine göre tacir olduğu açıktır. Bu haliyle her iki tarafın tacir sıfatına haiz olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olması nedeniyle, davanın Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, bu davaya bakmaya Ticaret Mahkemesi görevli olduğu halde, Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi isabetli görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu nedenlerle kabulü ile, HMK 353.1.a.3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın usulünce delillerin toplanarak yargılama yapılması ve karar verilmesi için mahkemesine iadesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,2-İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ve █████/2026 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a.3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf harçları davacı tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,5-Davacı tarafından karşılanan istinaf harç ve yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a.3 bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.25.06.2026