ticari kredi erken kapama komisyonu iadesi talebiyle açılan banka davasında, ilk derece mahkemesi kararının istinaf yoluyla incelenmesi.

Ticari kredi erken kapama komisyonu iadesi talebiyle açılan banka davasında, ilk derece mahkemesi kararının istinaf yoluyla incelenmesi.

Özet: Bir bankadan alınan ticari yapılandırma kredisinin erken kapatılması sırasında tahsil edilen fahiş erken kapama komisyon ücretinin iadesi talebiyle açılan davada; davacı, alınan komisyonun piyasa rayicinin üzerinde ve haksız olduğunu ileri sürerken, davalı banka davanın zamanaşımına uğradığını ve işlemlerinin yasalara uygun olduğunu savunmuştur. İlk derece mahkemesi, bankanın aldığı %8.57lik komisyonu benzer kredilerdeki %3.5e kıyasla fahiş bularak davayı kabul etmiş, davalı banka ise bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmemesi ve sözleşmede somut bir komisyon oranı düzenlemesi olmaması gibi gerekçelerle kararı istinaf etmiştir.

T.C. BURSA BAM . HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:

T.C.

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ :

NUMARASI :

DAVACI :

DAVALI :

DAVA : Banka Genel Kredi Sözleşmesindeki Erken Kapama Komisyon

Ücreti İadesi

KARAR TARİHİ :

KARAR YAZIM TARİHİ :

Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde, Müvekkiline davalı ... Bankası'ndan .. tarihinde 60 ay vadeli .. TL'lik Ticari Yapılandırma Kredisi kullandırıldığı, .. TL tutarındaki kısmının vadesinde ödendiği, kalan borcu erken kapatmak için bankaya başvurduğunda kendisine toplam 291.157,30 TL borç tutarı bildirildiği, müvekkil tarafından dava açma hakkı saklı tutularak borcun tamamen kapatıldığı, .. tarihi itibariyle müvekkilinin ödediği toplam miktarın .. TL olduğu, müvekkil ile karşı taraf arasındaki ticari yapılandırma kredisi ilişkisinden doğan ve müvekkilden haksız ve sebepsiz olarak fahiş oranda alınan erken kapatma cezası iadesinin talebi nedeniyle uyuşmazlık meydana geldiği, uyuşmazlık konusu rakkamların piyasa rayici yönünde de makul olması gözardı edilmemesi gerektiği, bu erken kapamadan dolayı müvekkilden fazladan alınan tutar makul olmadığı gibi piyasa rayicine uygun olmayıp fahiş bir miktar olduğu, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin █████████ E. ██████████ K. sayılı içtihatı ve Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin E.████████, K.█████████ sayılı ve 19.02.2014 tarihli içtihatları gereğince, somut uyuşmazlıkta Yargıtay Kararları da dikkate alındığında davalı banka tarafından müvekkilden haksız ve sebepsiz olarak tahsil edilen erken kapatma ücretinin müvekkile iadesi gerektiğini, müvekkilden haksız olarak tahsil edilen ücretlerin (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) şimdilik 10.000,00 TL'lik kısmının 23.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesine karar varilmesi talep ve dava edilmiştir.

Davalı vekilinin davaya cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımına uğrayan bu davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddini talep ettiklerini, davacının dava dilekçesinin vakıalarla değil varsayımlara dayalı olduğu, banka kayıtları ve ilgili kredi sözleşmeleri incelendiğinde davacının varsayımlara dayalı iddia ve beyanlarının gerçek dışı olduğu ,bankanın .. Şubesi tarafından gerçekleştirilen işlemlerde herhangi bir eksiklik ve usulsüzlük bulunmadığı, tüm işlemlerin yasa ve usul kurallarına uygun olarak gerçekleştirildiği, alacak davası açan davacı haksız ve kötü niyetli olduğu, davacının dava dilekçesinde örtüşmeyen Yargıtay Kararları ile bağlantı kurmaya çalıştığı, vakıalarla, kanunları ve ilamları maalesef karıştırdığı, davacının basiretli bir tacir gibi kredi sözleşmelerini imzalamakla birlikte söz konusu kredi sözleşmeleri'nin hükümlerinin sonuçlarına katlanmak zorunda olduğu, davacı tarafa erken kapama ile ilgili komisyon indirimleri müvekkil Banka Kestel Şubesi tarafından fazlası ile uygulandığı açıklanarak haksız ve yasal dayanakdan yoksun, kötü niyetli, Bankayı hak kaybına uğratmaya yönelik davanın reddine, %20 sinden az olmamak üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

Mahkemece, "bankanın aldığı erken kapama ücretinin 8.57'lik bir orana ulaştığı ve bu oranın diğer bankalara göre fahiş olduğu, alınması gereken oranın benzer kredilerde %3.5 olduğu gözetilerek fazlasının iadesine karar vermek gerektiği" gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı vekili.. tarihli istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece .. tarihli bilirkişi raporuna karşı itirazların değerlendirilmeden raporun hükme esas alındığını, davacı ile banka arasındaki genel kredi sözleşmesinin 7/2 maddesinde erken kapatma işlemlerinde şartların işlem öncesinde müşteriye bildirileceği ve mutabık kalınması durumunda işlemin tamamlanacağının ifade edildiğini, ancak bilirkişi tarafından sözleşmede kapatma ücreti ve oranına dair somut bir düzenlemenin bulunmadığının ifade edildiğini, erken kapatma tarihinde erken kapatma komisyonlarının, kredinin kapatma tarihindeki bankanın maliyet oranı, kredinin kalan ana parası, kredinin kalan vadesi, kredinin faiz oranı ve bu oranın maliyet oranıyla farkı, o tarihe kadar krediye ait ne kadar faiz ödemesi yapıldığı gibi bir çok parametre kullanılarak çalıştırılan bir algoritma ile sistemsel olarak hesapladığını, her bir kredili ürünün erken kapatma işleminin yapılacağı tarihte değişken parametrelere sahip olacağından, bunun matbu olarak sözleşmede oransal olarak belirtilmesinin mümkün olmadığını, diğer bankalarda benzer işlemlerde %2 - %5 arasında erken kapatma komisyonu alındığına dair tespit yapıldıysa da, kredi ürününe ait verilerin benzer olup olmadığının teyit edilmediğini, bankanın maliyet unsurlarının dikkate alındığını, sektörde rivayet edilen birkaç oranın basit ortalamasıyla makul olarak tespit edilen %3,5 kapatma komisyonunun hiçbir gerekçesinin bulunmadığını beyanla, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:

Dava, genel kredi sözleşmesi kapsamında kullanılan krediye dair borcun erken kapatılması sebebiyle banka tarafından tahsil edilen erken kapama ücretinin iadesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi kapsamında, davacı şirkete ticari kredi tahsis edildiği ve bu kredi limiti kapsamında.. tarihinde aylık % 1,90(yıllık %22,80) oran ile ... TL 60 ay vadeli ticari yapılandırma kredisi kullandırıldığı, █████/2018 tarihli geri ödeme planı formuna göre, aylık taksit tutarlarının █████/2019 - █████/2024 tarihleri arasında bu tarihler dahil, ilk taksitin 9.605,78 TL, son taksitin ise 8.183,14 TL, geri ödenecek toplam taksit miktarının .. TL olarak belirlendiği, erken kapama tahsilatı açıklamasıyla .. TL ve ...L Bsmv tahsil edildiği anlaşılmaktadır.

Eldeki davada, genel kredi sözleşmesinin faiz, komisyon, ücret, masraf, kur, fon kesintisi ve vergiler başlıklı erken ödemeye dair 7/2 maddesinde, erken kapama komisyon oranının belirlenmediği, ancak bankanın erken ödeme isteğini kabul etmesi halinde bunun şartlarını bildirmek suretiyle maruz kalacağı kar mahrumiyeti, zarar ve maliyetleri, doğabilecek vergi, kkdf gibi mali yükümlülükleri müşteriden talep edebileceği şeklinde düzenlendiği,ancak sözleşme hükmü uyarınca erken kapama ücret oranının tespit edilmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesi’nin emsal nitelikteki içtihatlarında belirtildiği üzere, davacı tacir olsa da alınan komisyonun hakkaniyete uygun olması gerektiğinden, diğer bankalardan genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun erken ödenmesi halinde uyguladıkları oranlar sorulmak ve bu şekilde emsal uygulamalar tespit edilmek suretiyle davalı bankanın tahsil ettiği erken kapama ücretinin hakkaniyete uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Yargılama aşamasında mahkemece bankacı bilirkişiden aldırılan ... tarihli bilirkişi raporuna göre; dosya kapsamında alınan emsal kredi erken ödeme bedelinin, erken ödenen bedel üzerinden % 2 - %5 oranında uygulandığı, günün ekonomik koşullarına göre erken ödeme makul oranının %3,5 olabileceği, davacı şirketin emsal banka oranları uygulandığında erken ödenen 267.230,00 TL bedelin %3,5 oranında hesaplanacak tutarın 9.820,00 TL olduğu, bu durumda fazla tahsil edilen tutarın 14.106,60 TL olduğunun tespit edildiği belirtilmiştir.

Dosya kapsamı uyarınca; diğer bankaların erken kapama komisyon ortalamasının % 2- %5 olduğu belirlenmiş olup, hakkaniyet gereği ortalamayı aşan tutarın fahiş olduğu kabul edilmelidir. Somut olayda davalı tarafça, davacıdan tahsil edilen erken kapama komisyon ücretinin 23.927,30 TL olduğu, davalının, davacıdan erken kapama komisyon bedeli olarak fazladan tahsil ettiği tutarın 14.106,60 TL olduğu, alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olduğu, davalı bankaca fazla tahsilat yapıldığı anlaşılmakla, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, Dairemizce yapılan değerlendirmede; ilk derece mahkemesinin kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddî olay ve hukukî değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-) Davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 967,31 TL istinaf karar ve ilâm harcından davalı tarafından peşin olarak yatırılan 241,82 TL harcın mahsubu ile bakiye 725,49 TL harcın davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,

3-) İstinaf eden davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-) İstinaf incelemesi duruşma açılmadan yapıldığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik 359/4 maddesi uyarınca kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nın m. 362/1-a hükmü uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere, oybirliği ile karar verildi.█████/2024

Başkan

Üye

Katip