İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, ciro yoluyla edinilen ve kaybolan iki adet çekin kötü niyetli kullanıma karşı iptali davası kararı.
Özet: Bir şirket, ciro yoluyla eline geçen ancak kendi uhdesinde kaybolan, keşidecisi ve lehtarı farklı olan iki adet çekin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçerek kullanılmasını engellemek amacıyla mahkemeden, söz konusu çeklerin ciro edilmemesi, icra takibine konulmaması, tahsile verilmemesi ve bedellerinin kendisi dışında kimseye ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir ile ödeme yasağı kararı verilmesini, iade davası açması için süre tanınmasını ve nihayetinde Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca çeklerin iptaline karar verilmesini talep eden bir kıymetli evrak iptali davası açmıştır.
T.C
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ : █████/2019KARAR TARİHİ : █████/2020Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali ) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA:Davacı vekili dava dileksinde, müvekkili... Ürünler Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi uhdesinde bulunan keşicedisi ... lehdarı ... . Gıda İthalat İhracat OTomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den ciro yoluyla aldığı ... Bankası Adana Şubesi... çek seri numaralı █████/2019 keşide tarihli 12.000,00 TL bedelli çek, keşicedisi ....Sanayi Ticaret Anonim Şirketi lehdarı Yeni... Malzeme . Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden ciro yoluyla aldığı... Bankas...alı Ankara Ticari Şubesine ait... çek seri numaralı █████/2019 keşide tarihli 42.249,45 TL bedelli çekler müvekkili uhdesinde bulunduğu sırada kaybolduğunu, söz konusu çekleri ciro yoluyla veya bankaya ibraz suretiyle kullanma ve bedellerini tahsil etme imkanı kalmayan müvekkili firmanın mağdur durumda olduğunu, çeklerin hakkı olmayan kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi durumunda kullanılarak haksız ve sebepiz kazanç elde edileceğini bu nedenlerle keşicedisi ... lehdarı ... Hırdavat El Aletleri Pazarlama Tarım Gıda İthalat İhracat OTomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den ciro yoluyla aldığı ... Bankası Adana Şubesi ... çek seri numaralı █████/2019 keşide tarihli 12.000,00 TL bedelli çek, keşicedisi .... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi lehdarı Yeni... Malzeme.Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden ciro yoluyla aldığı... Bankası...numaralı Ankara Ticari Şubesine ait... çek seri numaralı █████/2019 keşide tarihli 42.249,45 TL bedelli çeklerin ciro edilmemeleri, icra takibine konulmamaları, protesto ettirilmemeleri tahsile verilmemeleri, bedellerinin müvekkil firma dışında kimseye ödenmemesi için teminat karşılında ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına, iade dava açması için davacı müvekkile süre verilmesine, ödeme yasağı kararının muhatap bankalara bildirilmesine, söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.DAVA KONUSU:Açılan dava, ... Bankası Anonim Şirketi Adana Şubesi'ne ait...seri numaralı, █████/2019 tarihli, 12.000,00-TL bedelli çekin ve ... Bankası Anonim Şirketi... numaralı Ankara Ticari Şubesi'ne ait ... seri numaralı, █████/2019 tarihli, 42.249,45-TL bedelli çekin zayi olması nedeniyle iptalleri talebine ilişkindir.DELİLLER:1-... Bankası Anonim Şirketi Adana Şubesi'ne ait ... seri numaralı, keşidecisi ..., lehtarı ... Hırdavat El Aletleri Pazarlama Tarım Gıda İthalat İhracat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, █████/2019 tarihli, 12.000,00-TL bedelli çek fotokopisi, 2-... Bankası Anonim Şirketi ...numaralı Ankara Ticari Şubesi ai... seri numaralı, keşidecisi ... Alümiyum . Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, lehtarı... Malzemeleri. ve Ticaret Limited Şirketi olan, █████/2019 tarihli, 42.249,45-TL bedelli çek fotokopisi,3-Çekler ile ilgili banka kayıtları,DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-s.maddesinin atfı ile aynı yasanın 757/1. maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████/2012 tarih ve █████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamı ile de kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline ilişkin davalarda görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu belirlenmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ███████-1884 Esas █████████ Karar sayılı ilamında aynen; ''6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde; (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir." hükmü düzenlenmiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.''6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2 maddesi uyarınca, kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptalini karar verilmesini isteyebilir.'' denilmiştir.Anılan maddeler ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı, çeki kaybeden yetkili hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. Dava dilekçesindeki açıklamalar ve dava dilekçesine ekli çek suretleri göz önünde bulundurulduğunda, davacı şirketin dava konusu çekleri yetkili hamil sıfatıyla elinde bulundurduğu ve dava konusu çeke ilişkin çek iptali davası açmakta hukuki yararı bulunduğu ortadadır. Mahkememizce, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 35.maddesi gereğince Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde gerekli ilanlar yapılmış ve yine aynı kanunda belirtilen süreler içerisinde mahkememize herhangi bir başvuru yapılmadığı anlaşılmıştır.... Bankası Anonim Şirketi Adana Şubesi'ne müzekkere yazılara...seri numaralı, keşidecisi ..., lehtarı ... . Gıda İthalat İhracat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, █████/2019 tarihli, 12.000,00-TL bedelli çekin banka tarafından verilip verilmediği, verilmiş ise çek hesabının kime ait olduğu, bankaya ibraz edilip edilmediği, çeke istinaden herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, edilmişse hangi tarihte ve kim tarafından ibraz edildiği hususlarında mahkememize bilgi verilmesi, ibraz edilmesi halinde çekin arkalı önlü onaylı bir örneği ile ilgili belge örneklerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş, müzekkere cevabında çekin banka tarafından verildiği, çek hesabının ...'e ait olduğu, çekin ibraz edilmediği ve ödeme yapılmadığı hususları mahkememize bildirilmiştir.... Bankası Anonim Şirketi ...numaralı Ankara Ticari Şubesi'ne müzekkere yazılarak... seri numaralı, keşidecisi ... Alümiyum PVC ve Metal Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, lehtarı... Malzemeleri Hırdavat Metal Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, █████/2019 tarihli, 42.249,45-TL bedelli çekin banka tarafından verilip verilmediği, verilmiş ise çek hesabının kime ait olduğu, bankaya ibraz edilip edilmediği, çeke istinaden herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, edilmişse hangi tarihte ve kim tarafından ibraz edildiği hususlarında mahkememize bilgi verilmesi, ibraz edilmesi halinde çekin arkalı önlü onaylı bir örneği ile ilgili belge örneklerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş, müzekkere cevabında çekin ibraz edilmediği mahkememize bildirilmiştir.Tüm dosya kapsamı, davacı tarafın iddiaları, ... Bankası Anonim Şirketi Adana Şubesi'ne ait ... seri numaralı, keşidecisi ..., lehtarı ... Hırdavat El Aletleri Pazarlama Tarım Gıda İthalat İhracat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, █████/2019 tarihli, 12.000,00-TL bedelli çek fotokopisi, ... Bankası Anonim Şirketi... numaralı Ankara Ticari Şubesi ait... seri numaralı, keşidecisi ... Alümiyum ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, lehtarı... . Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, █████/2019 tarihli, 42.249,45-TL bedelli çek fotokopisi, ... Bankası Anonim Şirketi Adana Şubesi kayıtları, ... Bankası Anonim Şirketi... numaralı Ankara Ticari Şubesi kayıtları ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekilinin dava konusu çeklerin zayi olmaları sebebiyle iptali talebi ile iş bu davayı ikame ettiği, davacı şirketin dava konusu çeklerin yetkili hamili olduğu ve iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu, dava konusu çeklere ilişkin olarak usulüne uygun olarak yapılan ilanlara rağmen mahkememize herhangi bir başvuru yapılmadığı, bu çerçevede dava konusu çeklerin zayi oldukları anlaşılmakla, açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Açılan davanın KABULÜ İLE,1-a)... Bankası Anonim Şirketi... numaralı Ankara Ticari Şubesi'ne ait...seri numaralı, keşidecisi ... . ve Metal Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, lehtarı... Malzemeleri Hırdavat Metal Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, █████/2019 tarihli, 42.249,45-TL bedelli çekin zayi olması sebebiyle İPTALİNE, b)... Bankası Anonim Şirketi Adana Şubesi'ne ait... seri numaralı, keşidecisi ..., lehtarı ... Gıda İthalat İhracat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, █████/2019 tarihli, 12.000,00-TL bedelli çekin zayi olması sebebiyle İPTALİNE,2-492 sayılı Harçlar Kanunu hükümleri gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 54,40-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 10,00-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Mahkememizce verilen ödemeden men yasağına ilişkin tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına ve karar kesinleştiğinde kendiliğinden kalkmış sayılmasına, tedbir nedeniyle yatırılan teminatın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,5-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333.maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2020 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır