Bursa BAM 13. Hukuk Dairesi, trafik kazasında zayi olan taşınan malların tazminatı davasında sunulan istinaf itirazlarını inceliyor.
Özet: Bir trafik kazasında taşınan turşuların hasar görmesi sonucu açılan 86.864,00 TLlik tazminat davasında, ilk derece mahkemesinin davayı kısmen kabul ederek tazminata hükmetmesi üzerine, davalılardan biri bilirkişi raporundaki kusur tespitinin eksik ve hatalı olduğunu, mal bedelinin yalnızca sevk irsaliyesiyle belirlenmesinin yanlış olduğunu iddia ederken; diğer davalı ise kendi şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını, hasarın trafik poliçesi kapsamında değil taşıyıcı sorumluluk sigortası altında değerlendirilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararına itiraz etmiştir.
T.C. BURSA BAM 13. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/2 - ████████
T.C. BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A 13. HUKUK DAİRESİ K A R A R DOSYA NO : 2023/2 KARAR NO : ████████BAŞKAN : ... ÜYE : ...ÜYE : .... KATİP : ... İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████KARAR NO : ████████KARAR TARİHİ : █████/2022İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ : ...DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ...DAVALILAR : 1-... 2-... VEKİLİ : Av. ... 3 -..VEKİLİ : Av... 4-...VEKİLİ : Av. ... 5-... VEKİLLERİ : Av. ... 6-... İHBAR OLUNAN :..VEKİLİ : Av. ....DAVANIN KONUSU : Tazminat B.A.M. KARAR TARİHİ : █████/2024KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2024Davacı tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde davalı ...vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin ticaret yaptığı ... isimli şahsa gönderilmek üzere 92 adet ve her biri 220 litre hacimli bidonda toplam 11.040 kg turşuyu 18.12.2018 tarihli 00080 nolu irsaliye ile ...'na ait 45 SA 4314 plakalı araca teslim ettiğini. Aracın aynı gün malları teslim etmek için yola çıktığında ...'te ... plakalı aracın sebebiyet verdiği kaza sonucunda taşımaya konu olan malların tırın yan kapaklarının açılması nedeni ile zayi olduğunu. Bu hususun maddi hasarlı trafik kazası tutanağında belirtildiğini. ...'nun gerekli önlemleri almayarak malın tamamen ziyanında kusurlu olduğunu. 45 SA 4314 plakalı araçta bulunan davacıya ait malların tamamının bedelinin 86.864,00-TL olduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla 86.864,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle (davalılar ... ve ... A.Ş. açısından poliçe sorumluluk tutarları ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...A.ş. vekili cevap dilekçesi ile; davanın zaman aşımına uğradığını, davalı firmaya kaza nedeni ile herhangi bir başvuru yapılmadığını, ZMMS Genel şartları uyarınca dolaylı zarar taleplerinin sigorta kapsamı dışında tutulduğunu, bu nedenle dolaylı zarara ilişkin olarak müvekkiline yöneltilen talebin reddi gerektiğini. Belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ....vekili cevap dilekçesi ile; davanın zaman aşımına uğradığını, dava konusu zararın ZMMS kapsamında davacıya ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir. İhbar olunan ....A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; dava konusu zararın poliçe teminatları dışında kaldığını, ihbar olunan şirketin talep edilen zarar ile ilgili olarak herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını beyan etmiştir. Mahkemece, davanın, davalılar ..., ... ve .... A.Ş yönünden reddine, diğer davalılar yönünden davanın kabulü ile, 86.864,00-TL’nin (Davalı ...A.Ş. 18.115,00 TL ile sorumlu olmak üzere) davalılar ... ve .... yönünden kaza tarihi olan █████/2018 tarihinden, davalı .... yönünden ise █████/2019 tarihinden işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Davalı ... vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesi ile; mahkemece kusura ilişkin alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, İstanbul Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'ndan alınmış olan bir kusur raporu da bulunmadığını, █████/2004 Tarihli ve 25539 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Adlî Tıp Kurumu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin 15. maddesi uyarınca, tahkikat dosyaları üzerinde incelemeler yaparak kusur oranı tespit etme yetkisinin sadece trafik ihtisas dairesine ait olduğunun yüksek yargı kararlarında da sabit olduğunu, yine mahkeme tarafından kazaya karışan .... plaka sayılı araç sürücüsünün taşımada ve yüklemede kusurunun bulunup bulunmadığı, taşıma hukuku bakımından sorumluluklarının olup olmadığına ilişkin rapordaki bilirkişi görüşüne rağmen mahkemece bu konunun dikkate alınmadığını, yine salt sevk irsaliyelerine dayanarak 86.864,00-TL bedel olduğunun mahkemece karara bağlanmasının da hatalı olduğunu, mahkemece yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan karar verildiğini beyan ederek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesi ile; dava konusu taleplerde davalı şirketin sorumluluğunun söz konusu olmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı şirketin kendi bünyesinde yaptığı araştırma neticesinde dava konusu taleplerin reddedildiğini, dava konusu hasarın trafik poliçesi kapsamında karşılanamayacağı .... plakalı araın taşıyıcı sorumluluk sigortası kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. ZMSS poliçesi olarak meydana gelen turşu zararından davalı müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, ayrıca araç onarım tutarının fahiş olduğunu, davalı şirket tarafından hasar dosyası kapsamında ...'a 17.999,54-TL, .... A.Ş.'ne ise 18.693,85-TL ödeme gerçekleştirildiğini, davalı şirket tarafından yapılan ödemeler ile hüküm altına alınan tutarın kaza yılı itibariyle araç başına teminat limitlerinin tüketildiğini, hasardan sorumluluğu kabul etmemekle birlikte poliçe limitini aşan sorumluluk miktarlarının da hukuka uygun olmadığını, davalı şirketin faiz sorumluluğunun sınırlı olduğunu belirterek mahkemece eksik ve yetersiz araştırma ile verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE:Dava, haksız fiil ve sözleşmeye aykırılık iddiasına dayalı tazminat talebine yöneliktir.Davacıya ait gıda mamülünün, davalı Sezai tarafından, davalı ...sevk ve idaresinde olan, davalı ... A.Ş. tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanan ... plakalı kamyonla taşınırken, davalı Harun adına kayıtlı, davalı ... sevk ve idaresinde olan ve davalı ... A.Ş. tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanan .... plakalı araç ile .... plakalı kamyonun karıştığı kaza neticesinde zarar gördüğü uyuşmazlık konusu değildir. 2918 Sayılı KTK 85 maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, yine KTK 88 maddesinde, bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulup, birden fazla kişinin sorumlu olduğu durumlarda, bunlar arasındaki ilişki bakımından zarar, olayın bütün şartları değerlendirilerek paylaştırılacağı, özel durumlar ve özellikle araçların işletme tehlikeleri, zararın iç ilişkide başka türlü paylaştırılmasını haklı göstermedikçe, işletenler ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahipleri kusurları oranında zarara katlanacağı düzenlenmiştir.6102 Sayılı TTK 875/1 maddesinde taşıyıcının, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyanından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olduğu, TTK 876/1 maddesinde de ziyan, hasar ve gecikmenin, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmesi halinde taşıyıcının sorumluluktan kurtulacağı düzenlenmiştir. Başka bir ifadeyle ziyanın, taşıyıcının gerekli özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı bir sebepten meydana gelmesi halinde, davalı akdi taşıyıcı, fiili taşıyıcı ve sigortacı oluşan zarardan sorumlu tutulamayacaktır. █████/2018 Tarihli kaza tespit tutanağının incelenmesinde, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü Meryem'in 2918 sayılı KTK 52/1-b maddesine aykırı davranışla kazaya sebebiyet verdiği, diğer sürücünün kusurunun bulunmadığı bildirilmiştir. Kaza tespit tutanakları aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan resmi belge niteliğinde olup (Yargıtay 17 HD █████████ E-█████████ K sayılı ilam) aksinin ispatına olanak tanınması gerekecektir. █████/2021 tarihli bilirkişi raporunda, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü Meryem'in 2918 sayılı KTK 52/1-b maddesine aykırı davranışla kazaya sebebiyet verdiği, diğer sürücü Levent'in kusurunun bulunmadığı bildirilmiş olup, bilirkişi raporunun kaza tespit tutanağı ile örtüştüğü göz önüne alındığında kusur raporuna itibar edilmesinde isabetsizlik yoktur. Davalı taşıyıcıya ait ... plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı anlaşılmış ise de, taşıyıcı, aracı trafik kurallarına uygun kullanma yükümlülüğü yanında taşımanın devamı sürecinde eşyaya gelebilecek zararları engelleme yükümü altındadır (Yargıtay 11 HD █████████ E-█████████ K sayılı ilam) .█████/2018 Tarihli kaza tespit tutanağının incelenmesinde, kaza nedeniyle ... plakalı aracın sağ yan kapaklarının açılması sebebiyle çekicide bulunan malların yola döküldüğü belirtilmiştir. Kaza sebebiyle taşımaya konu yükün ne şekilde ve ne miktarda zayi olduğunu ispat yükü taşıyıcıya aittir. Bu durumda mahkemece taşınan emtianın niteliği de dikkate alınıp dosyadaki fotoğraflar ve tüm deliller değerlendirilmek suretiyle kazadan sonra emtianın tümünün kullanılamaz hale gelip gelmediği, çekicinin kapağının açılmasının araçtaki her hangi bir bakım, donanım, istifleme eksikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, malın tümünün kullanılamaz hale gelmesinde veya zararın artmasında taşıyıcının kusurunun bulunup bulunmadığı hususlarında gerekirse konusunda uzman bilirkişiden rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekecektir. █████/2021 tarihli gıda mühendisi bilirkişi raporunda, dosyadaki bilgi ve belgelere göre taşınan eşyanın tamamının zayi olduğu, ambalajların da kullanılamaz hale geldiğinin belirtildiği, raporun dosya kapsamına uygun düştüğü anlaşılmakla rapora itibar edilmesinde isabetsizlik yoktur. Ancak, █████/2020 tarihli lojistik uzmanı bilirkişi raporunda, taşıma hukukunda taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin genel değerlendirmeler yapıldığı, ancak taşıyıcının kusurunun bulunup bulunmadığı yolunda değerlendirme yapılmadığı anlaşılmış, TTK 862/1 maddesi gereğince eşyanın niteliği, kararlaştırılan taşıma dikkate alındığında, ambalaj yapılmasını gerektiriyorsa gönderenin eşyayı ziya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorunda olduğu göz önüne alınarak, taşınan eşyaya yönelik, çekicinin kapağının açılmasının araçtaki her hangi bir bakım, donanım, istifleme eksikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, malın tümünün kullanılamaz hale gelmesinde veya zararın artmasında taşıyıcının kusurunun bulunup bulunmadığı, gönderenin (davacı) eşyayı ziya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalaj yapıp yapmadığı hususlarında ek rapor alınıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir. Davacı tarafça istinaf yoluna başvurulmadığı, davalılar arasındaki sorumluluk hükümlerinin olası rücu davasında güçlü delil olarak değerlendirilebileceği gözetilerek, haklarında ret kararı verilen davalılar lehine oluşan usuli müktesep hak gözetilmelidir.HMK 355 maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranların sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, hükmün esasını etkileyecek tüm deliller toplanmadan karar verilmesi nedeniyle karar usul ve yasaya aykırı olup davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun bu sebeplerle kabulü ile mahkeme kararının HMK’nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı ... vekili ile davalı ... Şirketi vekilinin istinaf taleplerinin ayrı ayrı KABULÜ ile Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih ve ████████ esas, ████████ sayılı kararının KALDIRILMASINA,Gerekçede yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalılar tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının talepleri halinde ilk derece mahkemesince yatırana iadesine,3-Karar tebliğ, gider avansı iadesi ve harç tahsil/ iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,4-İstinaf kanun yoluna başvuran davalılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK 353/1-a hükmü uyarınca kesin olmak üzere █████/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi. ...Başkan... ...Üye-... ...Üye... ...Katip....