banka kredisine bağlı hayat sigortasının iptal ve iadesi davasında tüketici veya ticaret mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlığının çözümü hakkında istinaf kararı.

Banka kredisine bağlı hayat sigortasının iptal ve iadesi davasında tüketici veya ticaret mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlığının çözümü hakkında istinaf kararı.

Özet: Bir davacı, araç kredisiyle bağlantılı olarak zorunlu tutulan hayat sigortası poliçesini iptal etmek ve ödenen bedellerin iadesini sağlamak amacıyla dava açmış; ancak başlangıçta tüketici mahkemesi, davacının aracı gelir getirici faaliyetlerde kullanması nedeniyle tüketici vasfı taşımadığını ve uyuşmazlığın ticari nitelikte olduğunu belirterek görevsizlik kararı vermiş, dosyanın gönderildiği asliye ticaret mahkemesi ise hayat sigortasının doğası gereği sigortalının mesleği ne olursa olsun gerçek kişi tüketici kabul edilmesi gerektiğini savunarak tüketici mahkemesinin görevli olduğuna dair karşı görevsizlik kararı vermiştir, bu durum iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığına yol açmış olup görevli yargı yerinin belirlenmesi gerekmektedir.

T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:

T.C.

... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

.... HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

G E R E K Ç E L İ İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO :

KARAR NO :

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ :

NUMARASI :

DAVACI :

...

VEKİLİ :

DAVALILAR : 1

DAVANIN KONUSU : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:

DAVA DİLEKÇESİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili .., █████/2022 tarihinde ... Şubesi'ne araç kredisi kullanmak için başvurduğu, ..Bankasının krediyi kullandırmak için böyle bir zorunluluk olmamasına rağmen hayat sigortası yapılması gerektiğini belirttiğini ve müvekkilinin anlaşmalı olduğu .... .. A.Ş.'ye yönlendirildiğini,...Bankası, hayat sigortasının yapılmaması halinde tüketici kredisinin onaylanmayacağını bildirdiğinden müvekkilince bankanın anlaşmalı sigorta şirketiyle hayat sigortası poliçesinin imzalandığını, sigortalı müvekkili adına yapılan █████/2022 başlangıç, ... bitiş tarihli, ... poliçe numaralı hayat sigortasının bedeli ..-TL olup ödemelerin 36 eşit taksit ile ....-TL olarak belirlendiği, ancak müvekkilinin █████/2022 tarihinde mail yoluyla başvurarak hayat sigortası poliçesinden cayma hakkını kullandığı, buna rağmen sigorta poliçesinin iptali ve ödemelerin iadesi gerçekleşmediğinden ve hayat sigortası bedeli (...-TL) tüketici hakem heyeti sınırlarının üstünde kaldığından işbu davanın açıldığını, müvekkilinin poliçesinin cayma bildirimine rağmen iptal edilmemiş olup müvekkilinin ödemelerini yapmaya devam ettiğini, davalı ... A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne poliçenin iptali ve ödemelerin iade edilmesi gerektiğine ilişkin... tarihli ihtarname gönderilmiş olmasına rağmen ihtarnameye davalı yanca herhangi bir cevap verilmediğini ve müvekkiline herhangi bir ödeme de yapılmadığından bahisle, tüketici kredisinden kaynaklanan hayat sigortasının iptali ve ödemelerin iadesi talepli haklı davanın kabulüne karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER:

Dava ......Tüketici Mahkemesi'nin ...Esas sayısında açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılamada davalının sigortalı araç ile gelir getirici bir faaliyet yürüttüğü anlaşılmakta olup, tüketici vasfı bulunmamaktadır. Bu nedenle uyuşmazlık bakamından Mahkememiz yargılama yapma görev ve yetkisine sahip olmadığından ve sigortaya ilişkin hükümlerin de TTK'da düzenlenmiş olması nedeniyle asliye ticaret mahkemeleri görevli ve yetkili hale geldiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

Bu görevsizlik kararı taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası HMK 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.

DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER:

Görevsizlik kararı üzerine dosya kendisine gönderilen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada dava konusu hayat sigortası niteliği gereği sigortalı tarafın mesleği ne olursa olsun (tacir, esnaf, işçi, memur vs.) gerçek kişi ve tüketici olması dışında bir seçenek olmadığından davalı sigorta şirketi açısından tüketici mahkemesi görevli olduğundan davaya özel görevli mahkeme olan tüketici mahkemesi tarafından bakılması gerektiği gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ:

Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, HMK 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir.

Karşı görevsizlik kararını veren mahkeme HMK 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.

GEREKÇE:

6100 sayılı HMK.23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

█████/2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ve █████/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun (TKHK) 2. maddesinde kanunun kapsamı “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar” şeklinde açıklanmıştır. Kanun'un “tanımlar” başlıklı 3. maddesinin (l) bendinde ise tüketici işlemi “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder” biçiminde tanımlanmıştır.

6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır. Bunun yanında Kanunun 83. maddesinde de taraflarından birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.

Genel açıklamalar karşısında görev uyuşmazlığına konu somut dava bakımında; davacının, ticari taşıt kredisi ve rehin sözleşmesine istinaden hayat sigortası yapıldığı, meydana gelen uyuşmazlığın ise hayat sigortası sözleşmesinden kaynaklandığı tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Hayat sigorta sözleşmelerinin, niteliği gereği sigortalı tarafın mesleği ne olursa olsun (tacir, esnaf, işçi, memur vs.) gerçek kişi ve tüketici olması dışında bir seçenek yoktur. 6502 sayılı TKHK'nın 73/1. maddesindeki düzenlemede belirtildiği üzere, davacı tüketici konumunda olup akdedilen sigorta sözleşmesi de bir tüketici işlemi olmasından dolayı, tüketici işleminden kaynaklanan bu uyuşmazlığa bakma görevi de 6502 sayılı TKHK m. 3, 73/1 ve 83/2 hükümleri uyarınca tüketici mahkemesine ait bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin █████/2017 tarih ████████ Es.- █████████ K. sayılı ilamı ile yine █████/2018 tarih, ██████████ Es.- █████████ K. sayılı ilamları da bu yöndedir.)

Bu durumda davanın ... . Tüketici Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.

K A R A R :Yukarıda açıklanan nedenlerle;

6100 Sayılı HMK.’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince ....Tüketici Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

Dava dosyasının, dosyayı dairemize gönderen mahkemeye iadesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, tarihinde oy birliği ile karar verildi.

KANUN YOLU : HMK 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ :

Başkan

Üye

Katip