adana bam 9. hukuk dairesi, çek iptali davasında iade davası açma süresinin arabuluculuk sürecinde durup durmadığına ilişkin istinaf başvurusunu değerlendirmiştir.

Adana BAM 9. Hukuk Dairesi, çek iptali davasında iade davası açma süresinin arabuluculuk sürecinde durup durmadığına ilişkin istinaf başvurusunu değerlendirmiştir.

Özet: Kaybedilen bir çekin iptali ve ödeme yasağı konulması talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi, davacının verilen kesin süre içerisinde iade davası açmaması gerekçesiyle talebi reddederek ödeme yasağını kaldırmış; davacı taraf ise bu karara karşı, iade davası için verilen kesin sürenin arabuluculuk süreci nedeniyle durduğunu ve davanın arabuluculuk sonrası açıldığını ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuş, üst mahkeme de bu iddiaları ve kıymetli evrak iptaline ilişkin Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde değerlendirmeye almıştır.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İİNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2025

NUMARASI : ████████ Esas ve █████████ Karar

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : HASIMSIZ

DAVANIN KONUSU : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; keşidecesi ... Orman Ürünleri Parke İnş. Nak. Tur. Pet. Tic. Ve Ltd Şti., ... Bankası ... Şubesi 500.000,00.TL bedelli █████/2025 keşide tarihli, ... seri numaralı çeki kaybettiğini, bu nedenle; ödeme yasağı konulmasını ve çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı kararında, TTK'nun 758. Maddesi gereğince poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde mahkemenin dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre vereceğini, dilekçe sahibi verilen süre içerisinde davayı açmaz ise mahkemenin muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldıracağını, TTK 'nun 763. Maddesi gereğince elden çıkan poliçe mahkemeye sunulur ise mahkemenin iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre vereceğini, dilekçe sahibi bu süre içerisinde dava açmaz ise mahkemenin poliçeyi sunmuş olana geri vereceğini ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldıracağını, davacı tarafın verilen kesin süre içerisinde çek hakkında iade davası açmadığını, bu nedenlerle; dava konusu çek yönünden davanın reddine, çek hakkındaki ödeme yasağının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; gerekçeli kararda "davacıya 2 hafta kesin süre verildiği, verilen kesin süre içeresinde davacı tarafından dava konusu çek için çek iade davası açılmadığı anlaşılmıştır." denildiğini, tarafına çek iade davası açılması için 2 haftalık süre verildiğini, bu süre içinde davacı müvekkil adına arabuluculuğa başvurulduğunu, arabuluculuk sürecinde bu sürenin durduğunu, arabuluculuk sürecinin tamamlanmasının ardından esas dava süresi içinde açıldığını, bu nedenlerle; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ E. ve █████████ K. sayılı ilamı ve tedbirin kaldırılması kararının kaldırılarak tedbirin devamına, davanın kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, hasımsız olarak açılan çek iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş işbu karara karşı davacı vekilince tarafına çek iade davası açılmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde arabuluculuğa başvurulduğu, arabuluculuk sürecinde sürenin durduğu ve arabuluculuk sürecinin tamamlanmasının ardından çek iade davasının açılmış olduğundan bahisle istinaf kanun yoluna başvuruda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 758. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. (2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır", 759. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür." ve 763. maddesinde "(1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemeleri yer almaktadır.

Çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, 6102 sayılı TTK'nın 818/s bendinin atfıyla aynı Yasa'nın 758. maddesi gereğince iptali istenen çeki elinde bulundurana karşı davacı tarafa istirdat davası açmak üzere süre verilmesi, bu süre içerisinde istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir (Yargıtay 11. HD 31.10.2016 tarihli ██████████- █████████ E.K; aynı Dairenin 23.05.2016 tarihli ██████████- █████████ E.K sayı ilamları).

İlk derece Mahkemesince çek istirdatı davası açmak için davacı tarafa verilen kesin sürenin Arabuluculuk Kanunu 18/A-15 maddesi uyarınca durduğu, arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarihte ise yeniden işlemeye başladığı gözetilerek, davacı tarafça açılmış olan çek istirdatı dosyası celp olunmak suretiyle incelenerek davacı tarafça yasal süre içerisinde istirdat davası açılıp açılmadığı araştırılmadan karar verilmesi yerinde olmamıştır.

Sonuç olarak yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek derecede önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava dosyasının kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,

4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 732,00.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ve talep halinde istinaf eden davacıya İADESİNE,

5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,

6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,

7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

8)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle kesin olmak üzere █████/2026 tarihinde karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır