zorunlu trafik sigortası kapsamında üçüncü tarafa ödenen tazminatın kusurlu araç işleteninden rücuen tahsili için açılan icra takibine yapılan itirazın iptali.

Zorunlu trafik sigortası kapsamında üçüncü tarafa ödenen tazminatın kusurlu araç işleteninden rücuen tahsili için açılan icra takibine yapılan itirazın iptali.

Özet: Bir trafik kazasında sigortalısı aracın neden olduğu zararı üçüncü kişiye ödeyen sigorta şirketinin, bu tutarı kusurlu aracın işleteni olan davalıdan rücuen almak için başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında mahkeme, sunulan deliller ve bilirkişi raporları doğrultusunda davalının tam kusurlu olduğunu ve ödenen zarardan sorumlu olduğunu belirleyerek, davacının icra takibine yapılan itirazın iptali talebinin yerinde olduğuna dair değerlendirmede bulunmuştur.

T.C.

ANTALYA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████ Karar

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalının maliki işleteni olduğu ... plakalı aracın davacı şirket tarafından zorunlu trafik poliçesi ile güvence altına alındığını, bu aracın ... tarihinde ...'e ait ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, tutulan tutanağa göre kazanın oluşumunda ... plakalı aracın kusurlu olduğu diğer araç sahibinin kusursuz olduğunun belirtildiği, ... plakalı araç sahibi tarafından kaza sebebiyle uğramış olduğu hasar sebebiyle Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem heyetine başvurulduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem heyetinin ... /... , ... /... K sayılı kararı ile talebin kabul edildiği ve başvurucunun müvekkili aleyhine Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... /... takip sayılı dosyasında takip başlattığını ve müvekkilinin ferileri ile birlikte ... tarihinde toplam ... TLödeme yaptığını (Stopaj ve KDV kesintisi ile ... ),rücu şartları oluştuğundan ödenen ... ve ödeme tarihi olan ... tarihinden takip tarihine kadar işlemiş takip öncesi avans faizi olan ... TL ile birlikte kusurlu araç sahibinden rücuen tahsili için Antalya Genel İcra Dairesi .../... takip sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, itiraz üzerine takibin durdurulduğunu, itirazın kaldırılması ile davalı hakkında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya çıkartılan usulüne uygun davetiyeye rağmen cevap dilekçesini sunmamıştır.

Mahkememizce Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden ... ve ... plakalı aracın tramer kayıtları ZMSS, İMMS, hasar dosyalarının, eksper raporlarının ve kasko şirketleri bilgileri, davacı sigorta şirketinden dava konusu ... plakalı aracın ... tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle açılan hasar dosyasının bir suretinin, Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... /... E. Sayılı dosyasının bir suretinin, Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... /... E. Sayılı dosyasının bir suretinin ve Sigorta Tahkim Komisyonuna ... /... esas sayılı dosyasının bir sureti celbedilmiş ve incelenmiştir.

Dava dosyasının kusur ve hasar konusunda uzman trafikçi, makine mühendisi ve trafik kazalarında uzman sigorta eksperi bir bilirkişiye tevdi edilerek, tarafların iddia ve savunmaları, hasar dosyası ve dosyada mevcut tüm deliller incelenmek suretiyle dava konusu kazadaki kusur oranları rakamsal olarak belirlenerek ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedelinin tespiti ile davacı tarafça yapılan ödemenin uyumlu olup olmadığı, ödemenin gerçek zararı aşıp aşmadığı ve yerindeliği, davacı tarafın teminat limitinin dolup dolmadığı, teminat limiti dolmuş ise aşan kısım yönünden davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, rücu şartları ve davaya konu uyuşmazlık hakkında rapor tanzim ettirilmesi istenilmiş bilirkişiler ... tarihli raporunu dosyaya sunmuştur.

Antalya Genel İcra Dairesinin ... /... Esas ve davaya konu Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas nolu icra takip dosyaları dikkate alınarak dosyanın icra hukuku alanında uzman nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdine karar verilmiş, bilirkişi ... tarihli raporunu dosyaya sunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; ... tarihinde davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanan ... plakalı araç ile davalının işleteni olduğu ... plakalı aracın karıştıkları trafik kazası nedeniyle, davacı sigorta şirketinin, ... plakalı araç maliki olan dava dışı ...'in Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... /... E. Sayılı dosyasında başlattığı icra takibi dolayısıyla ödediği ... -TL'nin davalıdan tahsili amacıyla davalı aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... /... E. sayılı dosyası ile giriştiği ilamsız icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali talebine yöneliktir.

Borçlar Kanunu ve 2918 sayılı KTK. uyarınca; trafik kazalarından kaynaklanan hasarlara sebebiyet veren kusurları oranında söz konusu hasar bedelinden sorumludur.

BK.49 maddesinde “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır. Bu sebeple, davalı tam kusuru ile sebebiyet verdiği kazadan kaynaklanan zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Aynı zamanda, 2918 sayılı KTK’nin 85/1 maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, … motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünün yer aldığı tehlike esasına ilişkin kusursuz sorumluluk hali de düzenlenmiştir. Keza KTK’nin 84/5. maddesinde, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükmü yer almaktadır. Aynı zamanda, 2918 sayılı KTK’nun 91 ve devamı maddelerinde düzenlendiği üzere; sigorta şirketi, ZMSS temin ettiği araçların üçüncü kişilere verdiği zarardan da poliçe limitleri dahilinde, kusur oranında sorumludur.

Keza TTK.’nun 1472. maddesinin, “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.” hükmü gereği; sigortacıya, ödediği tazminatı, haksız fiili ile zarara sebebiyet verenlerden ve bu fiilden sorumlu olanlardan kendi sigortalısının haklarına halef olarak geri alma hakkı tanınmıştır.

İtirazın iptali davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nun 67.maddesinde düzenlenmiş olup, “Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare: █████/2012- 6352 S.K./11. md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir" hükmü öngörülmüştür. Bu hüküm uyarınca, alacaklının kötüniyet tazminatına mahkûm edilebilmesi için takibin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması gerekir.

Yargıtay uygulamasına ve öğretiye göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu halde, icra takibine girişen alacaklı, kötü niyetli kabul edilir. Örneğin, alacağı kendisine tamamen ödenmesine rağmen icra takibine girişen, kefil hakkında kefalet limitinin üzerindeki bir miktar için takip yapan, vadeden önce icra takibine girişen veya kredi sözleşmesinde imzasının bulunmadığı kendisine bildirilen bankanın gerekli incelemeyi yapmaksızın icra takibi başlatması durumlarında alacaklı, İİK’nun 67.maddesi anlamında kötüniyetli sayılmalıdır. (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2. baskı, Ankara 2013, s. 258)

Somut uyuşmazlıkta, kaza tarihinde olay yerine intikal eden polis memurlarınca tanzim edilen trafik kazası tespit tutanağında kazanın oluşumunda kaza yerini terk eden ... plakalı araç sürücüsünün KTK md.53/1-b-7 (sola dönüşlerde sürücüler...gireceği yolun gidiş yönünde çok şeritli olması halinde, en sağ şerit dışında, uygun bir şeride girmeye,..zorunludurlar.) kuralını ihlal etmek suretiyle kusurlu olduğu, diğer araç sürücüsünün ise bir kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir.

... plakalı araç malikince aracının kaza sebebiyle uğramış olduğu hasar tazminatının ödenmesi talebiyle Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulmuş, Sigorta Tahkim Komisyonu ... .... ... başvuru, ...-.../... karar sayılı tahkim dosyasında başvuru kabul edilmiş ve verilen karar doğrultusunda başvurucu tarafça davacı aleyhine Ankara Batı İcra Dairesi ... /... E. sayılı icra takibi ile takip başlatılmış, davacı sigorta şirketince ferileri ile birlikte ... -TL (Stopaj ve KDV tevkifatı ile ... -TL) tazminat ... tarihinde icra dairesine ödendiği anlaşılmıştır. Davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı hak sahibine yapılan ödemelere ilişkin dekontlar dosyadadır.

Söz konusu kaza nedeniyle davacı şirketçe ödenen ... -TL'nin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi olan .... -TL ile birlikte rücuen tahsili için Antalya Genel İcra Dairesi ... /... E. Sayılı ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı tarafça takibe itiraz edilmiş ve takip durduğu anlaşılmıştır.

Dava açılmadan önce davacı tarafça davalı aleyhine arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ve arabuluculuk son tutanağının dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.

... tarihli bilirkişi heyeti raporunda, ... plakalı kamyonetin firari sürücüsünün bu kazanın oluşumunda doğrultu değiştirme manevrasını yanlış yaptığından dolayı % 100 oranında ASLİ/TAM KUSURLU olduğu, ... plakalı kamyonet sürücüsü ... ‘in bu kazanın oluşumunda tüm nedenler ve unsurlar bütün olarak ele alınıp değerlendirildiğinde, kazanın meydana gelmesinde herhangi bir KABAHATİNİN OLMADIĞI, ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedelinin kaza tarihi olan ... itibariyle ... TL (KDV dâhil) olduğu teknik kanaatine varılmıştır. Davacı tarafından ... TL hasar bedeli + ... Ekspertiz ücreti olmak üzere toplamda ... TL ödeme talep etmiş olduğu, yapılan ödemenin kaza günü itibari ile poliçe teminat limitleri içerisinde olduğu, yapılan ödemenin kaza günü itibari ile poliçe teminat limitlerini aşmadığı, yapılan ödemenin kaza günü itibari ile aracın hasarına uyumlu olduğu, davacı sigorta şirketine Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün yapılan değerlendirme sonucunda kaza sonucu asli kusurunun olması olay yeri terk tespiti ile davacı sigorta şirketinin 3. kişilere ödediği tazminat miktarını, sigortalısı davalıdan trafik sigortası genel şartı B.4/a ile b ve K.T.K. 53/1-b-7 maddelerine istinaden rucüen talep edebileceği şeklinde tespitlerde bulunulduğu görülmüştür.

... tarihli bilirkişi raporunda, davacının Antalya Genel İcra Dairesi .../... takip sayılı dosyası üzerinden talep edebileceği miktar ... -TL asıl alacak, ... -TL ödeme tarihi olan ... tarihinden takip tarihi olan ... arihine kadar işlemiş avans faizi olmak üzere toplam ... -TL olduğu, rücu şartlarının oluşup oluşmadığının takdir ve değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; yukarıda belirtildiği gibi, davacının ödediği hasar tazminat bedeli ile Sayın Mahkemece tespit edilen miktarlar arasında bir uyum vardır. Oluşan hasar miktarına göre davacının yapmış olduğu ödemeler uyumlu olup, ödenmesi gerekmediği halde ödenen ve rücu borçlusunun zararına olan bir durum bulunmadığı, takip miktarının ... -TL olduğu, aradaki farkın ... -TL olduğu, makul seviyedeki hesap hatası olduğu belirtilmiştir.

Yazılan müzekkerelere verilen cevaplar, icra takip dosyası, tahkim kararı, alınan bilirkişi heyeti raporu, bilirkişi raporu, ödeme dekontları ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurulduğunda;

... günü saat ... sıralarında sürücü ... kendi beyanına göre sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonetiyle ... Kavşağı istikametinden ... Caddesi istikametine orta şeritte seyrederken ... Kavşağı kavşak sistemi içerisinde hareket halindeyken sağ ön kısımlarına, ... Kavşağı istikametinden ... Bulvarını takiben ... Kavşağı istikametine ... Kavşağı kavşak sistemi içerisinde en sağ şeritten sola dönüş yaparak gitmek isterken kaza yerini terk eden ... plakalı aracın sol kısımlarıyla çarpışması neticesi maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, aldırılan ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda, ... plakalı kamyonetin firari sürücüsünün bu kazanın oluşumunda doğrultu değiştirme manevrasını yanlış yaptığından dolayı % 100 oranında asli/tam kusurlu olduğu, ... plakalı kamyonet sürücüsü ... ‘in bu kazanın oluşumunda tüm nedenler ve unsurlar bütün olarak ele alınıp değerlendirildiğinde, kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kabahatinin olmadığı, ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedelinin kaza tarihi olan... itibariyle ... TL (KDV dâhil) olduğu teknik kanaatine varılmıştır. Davacı tarafından ... -TL hasar bedeli + ... Ekspertiz ücreti olmak üzere toplamda ... TL ödeme talep etmiş olduğu, yapılan ödemenin kaza günü itibari ile poliçe teminat limitleri içerisinde olduğu, yapılan ödemenin kaza günü itibari ile poliçe teminat limitlerini aşmadığı, yapılan ödemenin kaza günü itibari ile aracın hasarına uyumlu olduğu, davacı sigorta şirketine Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün yapılan değerlendirme sonucunda kaza sonucu asli kusurunun olması olay yeri terk tespiti ile davacı sigorta şirketinin 3. kişilere ödediği tazminat miktarını, sigortalısı davalıdan trafik sigortası genel şartı B.4/a ile b ve K.T.K. 53/1-b-7 maddelerine istinaden rucüen talep edebileceğinin belirtildiği, ... tarihli bilirkişi raporunda, davacının Antalya Genel İcra Dairesi ... /... esas sayılı takip sayılı dosyası üzerinden talep edebileceği miktarın ... -TL asıl alacak, ... -TL ödeme tarihi olan ... tarihinden takip tarihi olan ... tarihine kadar işlemiş avans faizi olmak üzere toplam ... -TL olduğu, davacı sigorta şirketine Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün yapılan değerlendirme sonucunda kaza sonucu asli kusurunun olması, olay yeri terk tespiti ile davacı sigorta şirketinin 3. kişilere ödediği tazminat miktarını, sigortalısı davalıdan trafik sigortası genel şartı B.4/a ile b ve K.T.K. 53/1-b-7 maddelerine istinaden rucüen talep edebileceği, davacının ödediği hasar tazminat bedeli ile tespit edilen miktarlar arasında bir uyum bulunduğu, ödenmesi gerekmediği halde ödenen ve rücu borçlusunun zararına olan bir durum bulunmadığı, takip miktarının ... -TL olduğu, aradaki farkın ... -TL olduğu, makul seviyedeki hesap hatası olduğu belirtilmekle tüm bu nedenler doğrultusunda aşağıdaki şekilde karar verilmesi uygun görülmüştür.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ;

-Davalının Antalya Genel İcra Dairesi ... /... esas sayılı takip dosyasındaki itirazının iptaline,

-Takibin ... -TL asıl alacak ve ... -TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam ... -TL üzerinden devamına, bu asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına,

-Fazlaya dair istemin reddine,

2-Alacağın varlığının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının icra inkar tazminat talebinin reddine,

3-Alınması gerekli ... .-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ... -TL harcın mahsubu ile bakiye ... .-TL harcın davalıdan TAHSİLİNE, hazineye gelir KAYDINA,

4-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri olmak üzere) toplam ... .-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre ... TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunana AAÜT uyarınca hesaplanan ....-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

6-Davacı tarafından iş bu dava dosyasında peşin yatırılan harç toplamı ... TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan ... TL arabuculuk giderinin kabul oranına göre hesaplanan ....-TL sinin davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,

8-Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan ... TL arabuculuk giderinin red oranına göre hesaplanan ....-TL sinin davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına,

9-Yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5/1. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarılması, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmek suretiyle yatıran tarafa iadesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararın gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026

Katip ...

¸ e-imzalıdır

Hakim ...

¸ e-imzalıdır