bursa bölge adliye mahkemesi, buhar kazanı ateş tuğlası işi eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasında ilk derece mahkemesinin yetkisizlik nedeniyle verdiği usulden ret kararını inceliyor.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi, buhar kazanı ateş tuğlası işi eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasında ilk derece mahkemesinin yetkisizlik nedeniyle verdiği usulden ret kararını inceliyor.

Özet: Eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olan davada, ilk derece mahkemesi, uyuşmazlığın eser sözleşmesinin ifasına yönelik olması ve takibin davalının ikametgahı ve ifa yerinden farklı bir yerde başlatılması nedeniyle icra dairesinin yetkisiz olduğuna hükmederek davayı usulden reddetmiş; davacı ise alacağın münhasır para alacağı olduğunu ve kendi yerleşim yerindeki icra dairesinin yetkili olduğunu savunarak bu karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur.

T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:

T.C

B U R S A

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

....HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : ...

NUMARASI :

DAVACI : ...

DAVALI :

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ :

KARAR YAZIM TARİHİ :

Mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ:

Davacı vekili, taraflar arasında buhar kazanına ateş tuğlası ve refrakter uygulaması işine ilişkin akdedilen sözleşme uyarınca müvekkilinin işi tamamladığını, ancak karşılığında düzenlenen faturanın 50.000,00 TL’lik kısmının davalı tarafından ödenmediğini, alacağın tahsili için başlatılan icra takibinin ise davalının haksız itirazı ile durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, icra müdürlüğü yetkisiz olduğu gibi mahkemenin de yetkisine itiraz ettiklerini, İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkiline ait ... fabrikasında sözleşmeye konu işin gereği gibi yapılmaması nedeniyle başka bir firmaya tamamlattırıldığını, buna ilişkin ödenen hizmet bedeli 50.000,00 TL’nin de fiyat farkı faturası olarak davacı adına kesildiğini, müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:

Mahkemece, eser sözleşmesinden kaynaklanan davalar davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yerinde (HMK m.6/1), sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde (HMK m.10), sözleşmeyle yetkili kılınan yer mahkemesinde (HMK m.17) açılabileceği, eser sözleşmesinin gereği gibi ifa edilip edilmediği hususundaki uyuşmazlığın bulunduğu, somut olaydaki ihtilaf bedel istemi münhasır para borcuna ilişkin olmadığından 6098 sayılı TBK'nın 89. maddesinin iş bu davada uygulama yerinin bulunmadığı, davalının ikametgahı Torbalı (İzmir) ve sözleşmenin ifa edileceği ... olup takibin ...'da yapıldığı, davalının icra dairesinin yetkisine ilişkin süresinde ve usulüne uygun itiraz ettiği, icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın yerinde görüldüğü, itirazın iptali davasının dava açılma koşulu olan geçerli bir icra takibinin bulunması şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında para alacağının tahsili amacıyla açılan davalarda alacaklının yerleşim yerinin yetkili olduğu belirtildiği gibi, yine para alacağına dayanan davalarda davacıya akdi ilişkinin varlığını kanıtlama imkanının tanınması ve akdi ilişkinin kanıtlanması halinde alacaklının yerleşim yerinin de yetkili olduğuna karar verildiğini, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi █████████ Esas ████████ Karar sayılı ilamının da bu yönde olduğunu, takip dayanağı fatura konusu işin yapılmadığına yahut eksik yapıldığına ilişkin bir tespit veya dava bulunmadığını, takip konusu faturaya yasal süresinde yapılmış bir itirazın da bulunmadığını, dolayısıyla eser sözleşmesiyle ilgili uyuşmazlığın bulunmadığını, davalının icra takibine yapmadığı itirazları cevap dilekçesinde sunmuş olmasının eser sözleşmesiyle ilgili ihtilaf olduğu manasına gelmediğini, davalının cevap dilekçesindeki ayıplı ifa ve benzeri iddiaların, tarafların tacir olması ve ticari işlerde ayıp ihbarına ilişkin sürelerin geçmiş olması sebebiyle dinlenemeyeceğini, davalının iddialarına ilişkin herhangi bir tespit ve karşı dava da bulunmadığını, cevap dilekçesinde belirtildiği şekliyle fiyat farkı v.b. usulsüz faturalarla cari hesabın kapatıldığının anlaşılmakta olduğunu, ancak tüm bu işlemlerin eser sözleşmesinin ifasının yargılama konusu olmadığı gerçeğini değiştirmeyeceğini, müvekkilinin alacağı münhasır para alacağı olup davacının ikametgahı icra dairesi olan ... İcra Dairesinin takipte yetkili olduğunu belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava, faturaya dayalı bakiye alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vâki itirazın iptali istemine ilişkin olup, davalı icra dairesinin ve mahkemenin yetkisiz olduğunu, ayrıca davacı ediminin gereği gibi ifa edilmediğini savunmuş, mahkemece icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Dava konusu ... ...İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra dosyası incelendiğinde, davacının faturaya dayalı olarak 50.000,00 TL asıl alacak için icra takibi başlattığı, davalının yasal sürede borca itirazın yanında, kendi ikametgahı olan Torbalı İcra Müdürlüğü'nün yetkili olduğundan bahisle icra dairesinin yetkisine de ettiği görülmüştür.

Dosya kapsamından taraflar arasında buhar kazanına ateş tuğlası ve refrakter uygulaması yapımını konu alan şifahi bir sözleşme akdedildiği anlaşılmakta olup, sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu açıktır.

İİK 67.m. uyarınca açılan itirazın iptali davalarında, icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılmış olması bu davaya özgü bir dava şartı olup, HMK’nun 114.maddesinde düzenlenen dava şartları mahkemece davanın her aşamasında re'sen dikkate alınmalı, dava şartının bulunmaması halinde HMK’nun 115/2. maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmelidir.

İcra dairesinin yetkisine itirazın İİK 50.m. yollamasıyla HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerince çözümlenmesi gerekir. HMK.nun 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki, bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir.

Para alacakları yönünden yetkili mahkemeyi alacaklının yerleşim yeri mahkemesi olarak belirleyen 6098 Sayılı TBK'nun 89. maddesi hükümlerinin sadece karz akdinden doğan borçlarla sınırlı olduğunun kabulü gerekir. Aksi halde, bütün para borcu ilişkilerinden doğan ihtilâflarda yetkili mahkemenin bu maddeye göre tayini gerekeceğinden, para borçlarıyla ilgili tüm ihtilâfların davacının yerleşim yerinde davaya konu olması sonucu doğar ki, bu da, Hukuk Muhakemeleri Kanununda yer alan yetkiyle ilgili kuralları adeta istisna haline getirmiş olur. Eser sözleşmesinden kaynaklanan bir alacakta yetkili mahkemenin tayininde 6098 Sayılı TBK'nun 89. maddesi hükümlerinin uygulanması mümkün değildir. Nitekim Yargıtay 6.HD'nin (kapatılan 15.HD.) istikrar kazanmış içtihatları da bu yöndedir.

Somut olayda dava konusu icra takibi ...(...) İcra Müdürlüğü’nde yapılmış olmakla birlikte, dosya kapsamından davalı ikametgahının Torbalı(İzmir) olduğu ve sözleşme ifa yerinin davalı fabrikasının bulunduğu yer olan ...(...) olduğu anlaşılmakta olup, davalı yetki itirazında haklıdır.

O halde mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamakta olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 m. uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b/1 maddesine göre ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gereken istinaf karar harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-İstinaf talebinde bulunan davacı tarafından karşılanan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının yatırana iadesine,

4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-Karar tebliğ, harç tahsil ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK 362/1-c maddesine göre KESİN olmak üzere █████/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Emel

Katip