Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin, kargo ile gönderilen telefonların alıcı bilgisi değiştirilerek üçüncü şahıslara teslimi kaynaklı tazminat davasında taraf sıfatı değerlendirmesi.
Özet: Davacı telefon satıcısı, kargo şirketi aracılığıyla gönderdiği iki adet telefonun, davalı kargo şirketinin şubesinde 3. şahısların talimatıyla alıcı bilgilerinin değiştirilerek gerçek sahipleri yerine başkalarına teslim edildiğini iddia ederek, toplam 24.364,59 TL maddi tazminat ile avans faizinin davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı kargo şirketi ise, davacının gönderici sıfatına sahip olmadığını (faturalarda başka isimlerin yer aldığını) ve bu nedenle husumet yokluğu bulunduğunu, kusurları olmadığını, kabul edilse dahi tazminatın Türk Ticaret Kanunundaki sınırlar dahilinde olması gerektiğini savunmuştur. Mahkeme, hukuki yargılamada taraf sıfatının davanın esasına geçmeden önce belirlenmesi gereken temel bir usul şartı olduğunu ve bu eksikliğin davanın reddini gerektireceğini vurgulamıştır.
T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N A G E R E K Ç E L İ K A R A R ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... - ...DAVALI : ... - ....VEKİLİ : Av. ... - ...DAVA : Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)DAVA TARİHİ : █████/2021KARAR TARİHİ : █████/2023GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : ...Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın, Adana ilinde telefon alım ve satım işleriyle iştigel ettiğini, işi gereği şehir dışına da telefon satım işlerini yaptığını, şehir dışına yaptığı telefon satım işlerinde sattığı cihazı kargo yoluyla gönderdiğini, müvekkilinin █████/2020 tarihinde şehir dışına iki adet telefon satılması konusunda müşteri ile anlaştığını, yapılan anlaşma gereği telefonlardan birinin ... isimli kişiye █████/2020 tarih ... Seri numaralı 18.499,99 TL tutarında ki fatura ile İzmir iline, diğer telefonu da ... isimli kişiye █████/2020 tarih ... Seri numaralı 5.864,60 TL tutarındaki fatura ile Elazığ iline sattığını ve faturaları da bu şekilde kestiğini, Davaya konu paketlerin davalı kargo şirketinin ... şubesine █████/2020 tarihinde teslim edildikten sonra » ... şubesinin aymı gün ... numaralı telefon ile aranarak müvekkili ile ilgisi olmayan 3. Şahıslarla kargoların alıcı bilgileri ve teslim edilecek kişilerin bilgisinde ... şubesi personeline telefonda talimat verilerek değişiklik yapıldığını, müvekkili ... tarafından ... aracılığıyla gönderilen paketlerin bu şekilde gerçek sahipleri dışında başkaca kişilere teslim edildiğini, konuya ilişkin olarak Adana Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde suç duyurusunda bulunduklarını, söz konusu olayda davalı şirket çalışanlarının üzerlerine düşen sorumluluğu tam olarak yerine getirmediklerini, bu durumda meydana gelen maddi zatardan da sorumlu olduklarını, bu sebeplerle toplamda 2 adet fatura bedeli 24.364,59 TL tutarın maddi tazminat olarak █████/2021 tarihinden itibaren işletilecek olan avans faizi ile birlikte davalı kargo şirketinden alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmektedir.Davalı vekili cevap dilekçesi özetle; Davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu hususların gerçeği yansıtmadığını, ... fatora numaralı kargonun Göndericisinin “....-...” alıcısının “ ...” ... fatura numaralı karganun göndericisinin “ ....-...” alıcısının “ ...” olup iş bu taşımaya taraf dahi olmayan davacının taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını, dayacının göndericisi olduğunu iddia ettiği kargoya ilişkin yetkisini ispat etmesi gerektiğini, dolayısıyla iş bu davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, müvekkilinin mezkur taşımada hiçbir şekilde bir kusuru olmadığını, müvekkilinin tanzim mükellefiyetinin de bulunmadığını, bununla birlikte kabul anlamına gelmemekle birlikte , bir an için müvekkili şirketin söz konusu olayda sorumluluğu bulunduğu kabul edilse dahi TTK 882. Hükmüne uygun olarak gönderinin değerini kaybeden kısmının her bir kilogramı için 8,33 özel çekme hakkı istenebileceğinin ortada olduğunu, ancak bunun sınırının da TTK 880 olduğunu, bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı davanın reddini arz ve talep etmektedir.DELİLLER: Taşıma sözleşmesi, Faturalar DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :Dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkinin varlığı usul hukuku anlamında "sıfat" olarak tanımlanmaktadır. Bir davada taraf olarak gösterilen kişilerin o dava ile ilgili kimseler olması zorunludur. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olmasına karşın, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir. Sübjektif bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine ait olduğundan, anılan hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı da hakkın sahibine aittir ve buna aktif husumet denilmektedir. Bir sübjektif hak kendisinden istenebilecek olan kişi ise o hakka uymakla yükümlü olan kimsedir ve bu da pasif husumet (davalı sıfatı) olarak adlandırılmaktadır. Sübjektif hakkın sahibi olan kimse ile o hakka uymakla yükümlü bulunan kişinin kimler olduğunun saptanması, bir başka anlatımla davada, davacı ve davalı sıfatlarının kimlere ait olduğu hususu, dava konusu (sübjektif) hakkın özüne ilişkin maddi hukuk sorunudur. Dava açan veya aleyhine dava açılan kişiler o davada davacı veya davalı olarak taraf sıfatına sahip değillerse, mahkemece dava konusu hakkın esası (var olup olmadığı) hakkında inceleme yapılmadan dava sıfat yokluğundan reddedilmesi gerekir. Dava konusu hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olan taraf sıfatı (husumet) ve sıfat yokluğu, davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itiraz niteliğindedir ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 116. maddesinde yer alan ilk itirazlardan olmadığından, taraflarca ileri sürülmese dahi gerek mahkemece, yargılamanın her aşamasında, isteme gerek kalmaksızın mahkemece kendiliğinden gözetilmesi zorunludur.Gönderici ....-...'dir. ...-... gerçek kişi ticari işletmesi olup, █████/2015 tarihli Ticaret Sicil Gazetesine göre, gerçek kişi tacirin ticareti terk etmesi nedeniyle, talebi üzerine █████/2015 tarihinde tescil edilerek kaydının silindiği anlaşılmıştır.Davaya konu uyuşmazlıkta, ürünler dava dışı ... tarafından davalı kargo şirketine teslim edilmiş ve taşıma sözleşmesi de ... ile davalı arasında kurulmuştur. Kargonun içeriğinin veya kargonun hangi edimin ifası için gönderildiğinin bir önemi bulunmamaktadır. Davacı beyanlarında, ...'in çalışanı olduğunu iddia etmemiş olup, arkadaşı olduğunu savunmuştur. Bu itibarla kargonun alıcısına teslim edilememesi konusunda hak sahibi ... olduğundan aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın reddine, 2-Alınması gereken 269,85 TL karar harcın, peşin alınan 416,09 TL harcından mahsubu ile fazla yatan 146,24 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi kapsamında taraf sayısına göre hesaplanan 1.320 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, 4-Davalı vekili yararına AAÜT uyarınca hesap olunan 9.200 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafından vekalet harcı olarak yapılan 65,60 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,7-HMK'nin 333. ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesine göre, hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avansın kullanılmayan kısmının elektronik ortamda hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise ... aracılığıyla adreste ödemeli gönderilerek resen iadesine, kararın tebliğ giderinin iade edilecek avanstan karşılanmasına, Dair, tarafların yüzüne karşı, davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize yada mahkememize verilmek üzere bir başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Adana Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça ve usulen okunup anlatıldı. █████/2023Katip ... Hakim ...