İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin, tek tarafın tacir olduğu ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında asliye hukuk mahkemesini görevli kılan yargı yeri belirleme kararı.
Özet: Bu istinaf kararı, fatura ve cari hesap ilişkisinden kaynaklanan bir itirazın iptali davasında ortaya çıkan görev uyuşmazlığını gidermiştir; mahkeme, davacının tacir olmasına rağmen davalının tacir olmaması ve uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliği taşımaması nedeniyle, Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri uyarınca davanın genel görevli asliye hukuk mahkemesinin yetki alanına girdiğine hükmetmiş ve görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğuna karar vermiştir, zira görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup tarafların iradesiyle veya dava açılış şekliyle değiştirilemez.
T.C.İZMİRBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ12. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ EsasKARAR NO : █████████ KararT Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARIN;MAHKEMESİ : MANİSA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : █████████KARAR NO : ████████KARAR TARİHİ : █████/2026KESİNLEŞME TARİHİ : █████/2026İNCELENEN KARARIN;MAHKEMESİ : SALİHLİ 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ ESAS NO : ████████KARAR NO : ████████KARAR TARİHİ : █████/2025KESİNLEŞME TARİHİ : █████/2025DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)KARAR TARİHİ : █████/2026G.KARAR YAZIM TARİHİ: █████/2026 Salihli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmiş olmakla dosya incelendi; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davanın açıldığı Salihli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin █████/2025 tarihli, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararının incelenmesinde; davanın █████/2025 tarihinde Salihli Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla açıldığı, dava açılmadan önce davacı tarafça uyuşmazlığın ticari nitelikte olduğu belirtilerek zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğu, uyuşmazlığın fatura ve cari hesap ilişkisinden kaynaklandığı, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun █████/2021 tarihli ve 608 sayılı kararı ile Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin Manisa ilinin mülki sınırları olarak belirlendiği ve anılan mahkemenin █████/2021 tarihinde faaliyete geçtiği, bu tarihten sonra açılan ticari nitelikteki davalarda görevli mahkemenin Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, dava konusunun itirazın iptali istemine ilişkin bulunması nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçeleriyle mahkemenin görevsizliğine ve görevli mahkemenin Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verildiği, söz konusu kararın taraflarca istinaf edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.Dosyanın gönderildiğiManisa Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2026 tarihli, █████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararının incelenmesinde; uyuşmazlığın taraflarından yalnızca davacının tacir sıfatını haiz olduğu, davalının tacir olmadığı, bu nedenle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında nispi ticari dava şartlarının oluşmadığı, uyuşmazlığın Kanun’da düzenlenen mutlak ticari davalardan da olmadığı, davaya bakma görevinin ticaret mahkemesine değil genel görevli asliye hukuk mahkemesine ait bulunduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verildiği, anılan kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.Uyuşmazlık, itirazın iptali istemli davada görevli mahkemenin belirlenmesine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesi uyarınca, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile kanunda düzenlenen mutlak ticari davalar ticari dava niteliğindedir. Nispi ticari davanın varlığından söz edilebilmesi için ise uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması gerekmektedir. Bu kapsamda, taraflardan yalnızca birinin tacir olması hâlinde, uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde bulunmaması durumunda ticaret mahkemelerinin görevli olduğundan söz edilemez.Somut olayda; uyuşmazlığın fatura ve cari hesap ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, davacının tacir olduğu ancak davalının tacir sıfatının bulunmadığı, uyuşmazlığın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenen mutlak ticari davalardan olmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, tarafların her ikisinin de ticari işletmesiyle ilgili olmayan ve mutlak ticari dava niteliği taşımayan işbu uyuşmazlıkta görevli mahkeme genel görevli asliye hukuk mahkemesidir.Her ne kadar davacı tarafça dava öncesinde zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuş ve dava dilekçesi Salihli Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla sunulmuş ise de, tarafların iradesiyle veya dava açılış şekliyle görev kurallarının değiştirilemeyeceği açıktır. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup mahkemece re’sen dikkate alınmalıdır.Bu itibarla, Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi ile Salihli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının, davanın genel görevli asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği kabul edilerek Salihli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli mahkeme olarak belirlenmesi suretiyle giderilmesine karar vermek gerekmiştir.KARAR: 6100 sayılı HMK'nun 21 ve 22. maddeleri gereğince Salihli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, Dosyanın yargı yeri belirlenmesi talep eden mahkemesine iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-c maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi.█████/2026