İzmir Bölge Adliye Mahkemesi, iki asliye ticaret mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlığını iş bölümü devri olarak değerlendirerek HMK anlamında merci tayini koşullarının oluşmadığına karar verdi.
Özet: Hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, iki asliye ticaret mahkemesinin sırasıyla deniz taşımacılığı ihtisas mahkemesi görevi ve genel ticaret mahkemesi görevi gerekçeleriyle karşılıklı görevsizlik kararları vermesi ve bu kararların kesinleşmesi üzerine yapılan yargı yeri belirlenmesi başvurusu, üst mahkemece, mevcut ihtilafın HMK anlamında gerçek bir görev uyuşmazlığı değil, mahkemeler arasındaki iş bölümüne ilişkin bir mesele olduğu ve dolayısıyla merci tayini şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.

T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : █████████ Esas
KARAR NO : █████████ Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN;
MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████
KARAR NO : ████████
KARAR TARİHİ : █████/2026
KESİNLEŞME TARİHİ : █████/2026
İNCELENEN KARARIN;
MAHKEMESİ : İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████
KARAR NO : ███████
KARAR TARİHİ : █████/2026
KESİNLEŞME TARİHİ : █████/2026
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : █████/2026
G. KARAR YAZIM TARİHİ:█████/2026
İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev(iş bölümü) uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmiş olmakla dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Dava itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davanın ilk açıldığı İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesince █████/2026 tarih, ████████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile taşınanın bir ayağının deniz taşıması olması nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde TTK'nun deniz ticaretine ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekli olup, bu durumda da davanın Denizcilik İhtisas Mahkemesinde görülmesinin zorunlu olduğu, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun █████/2012 gün ve 451 sayılı kararı ile İzmir'de Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevlendirildiği, mahkemelerin görevine ilişkin kuralların kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınmasının usul hukukunun yerleşik bir kuralı olduğundan re'sen görevsizlik kararı verilmesinin gerektiği gerekçesiyle görev yönünden usulden reddine, görevli mahkemenin İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna dair görevsizlik kararı verilmiş, bu kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği görülmüştür.
Dosyanın gönderildiği İzmir 5. Ticaret Mahkemesince █████/2026 tarih, ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile davanın niteliği itibariyle mahkemelerinin görev alanına girmediği, ihtilafın ne deniz ticareti ne de deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarını kapsamadığı, davanın genel ticaret mahkemesinin görev alanına giren ve taşıma hukukuna ilişkin TTK'nun 850-931 arasındaki hükümlere tabi bir dava olduğu, TTK'nun 931 vd. yer alan hükümlere ilişkin herhangi bir ihtilafın bulunmadığı, davaya genel görevli ticaret mahkemesinin bakmakla görevli olduğu gerekçesiyle görevli mahkemenin İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna dair karşı görevsizlik kararı verilmiş, bu kararın da istinaf edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.
İki mahkemenin de görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermesi ve bu kararların kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş bulunması durumunda, 6100 sayılı HMK'nın 21. maddesinde davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulacak hâller arasında sayılmaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 22/2. maddesi uyarınca da, "İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.
Aynı nitelikte farklı Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi istemine ilişkin talep üzerine; Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin █████████ Esas, ██████████ Karar sayılı ve 17.10.2022 tarihli emsal kararında "HSK 1. Dairesinin 03.04.2018 tarihli, 538 sayılı kararıyla belirlenen 1, 2 ve 3 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri’nin belirlenmesi mahkemeler arasındaki iş bölümüne ilişkindir. HSK 1. Dairesi anılan kararı uyarınca ihtisas mahkemelerini belirlemiştir. İİK 308/B maddesi gereğince açılan davalarda HSK 1. Dairesi’nin 538 sayılı kararı gereğince belirlenen mahkemeler iş bölümü itibari ile yetkili kılınmıştır. Yani kanunla düzenlenmesi gereken görev ve yetki kararı niteliğinde değildir. Somut uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemeleri tarafından verilen yetkisizlik kararları da gerçek anlamda yetkisizlik kararı olmayıp iş bölümü itibari ile devir kararı niteliğindedir, bu nedenle mevcut talep yönünden uyuşmazlığın giderilmesine yer olmadığına" şeklinde karar verilmiştir.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin emsal niteliğindeki kararına göre İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ihtilâf değerlendirildiğinde, gerçek anlamda (HMK m. 20) bir görev mevcut olmayıp, "iş bölümü" ilişkisi bulunduğu anlaşıldığından, merci tayini (yargı yeri belirlenmesi) yoluyla davaya bakacak görevli mahkemenin belirlenmesine olanak ve gerek bulunmamaktadır.
Somut sorunda geçerli hukuksal nedene dayanan devir kararı verilmiş olmakla, bu anlamda devir kararı görevsizlik niteliğinde değildir. Merci inceleme koşulu, karşılıklı verilmiş olması gerekli 2 (iki) ayrı görevsizlik ya da yetkisizlik kararının bulunmasıdır. Bu nedenle merci tayini koşullarının oluşmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR: Anılan mahkemeler arasındaki ihtilaf bakımından mercii tayini (yargı yeri belirlenmesi) yoluyla davaya bakacak görevli mahkemenin belirlenmesine olanak ve gerek bulunmadığından dosyanın yargı yeri belirlenmesi isteyen mahkemesine iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-c maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi. █████/2026

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!