Danıştay 8. Daire, izinsiz ticari yolcu taşımacılığı nedeniyle 60 gün trafikten men edilen aracın, eksik tutanakla iptaline dair bölge idare mahkemesi kararının temyizen bozulması talebini görüşüyor.
Özet: Bu hukuki evrak, ilgili belediyeden izin almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı iddiasıyla bir aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptali davasını ele almaktadır; ilk derece mahkemesi izinsiz taşımacılığın sabit olduğunu belirterek davayı reddederken, Bölge İdare Mahkemesi düzenlenen tutanakta somut veri ve imzaların eksik olması nedeniyle işlemin hukuka aykırı olduğuna hükmederek ilk derece kararını kaldırmış ve işlemi iptal etmiştir; davalı idare ise aracın öğrencileri indirdiğinin tespit edildiğini, yetki belgesinin uygun olmadığını ve işlemin hukuka uygun olduğunu ileri sürerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmektedir, Danıştay Tetkik Hakimi de bu yönde görüş bildirmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : ██████████ TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... KaymakamlığıKARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacı adına kayıtlı ...plakalı araçla, ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınmadan Manisa Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde kalacak şekilde yolcu taşımacılığı yapıldığı dosyadaki bilgi ve belgelerle sabit olduğundan, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca davaya konu aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işleme dayanak oluşturan ve ... İlçe Emniyet Müdürlüğü ekipleri tarafından █████/2023 tarihinde düzenlenen tutanak ile CD kaydı incelendiğinde; anılan araç ile servis taşımacılığı yapıldığını ortaya koyan somut bir verinin bulunmadığı, düzenlenmiş olan tutanakta, araç içerisinde bulunun yolcuların ve sürücünün isimleri ile imzalarının bulunmadığı gibi araç sürücüsünün imzadan imtina ettiğine ilişkin bir ibarenin de yer almadığı; eksik düzenlenen tutanağa ve tespite dayanılarak, anılan aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davaya konu aracın ... Anadolu Lisesi önünde öğrencileri indirdiğinin trafik ekiplerince görüldüğü fakat ters açıda kaldığı için ve ani gelişen bir durum olduğundan görüntü kaydı alınamadığı, öğrencileri indirdikten sonra harekete geçen aracın takibe alınarak durdurulduğu, araca ait D2 yetki belgesinin bulunduğu fakat bu belgenin yaptığı faaliyete uygun olmadığının tespiti üzerine tutulan tutanağa istinaden, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca izin/ruhsat alınmaksızın belediye sınırları içinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE:MADDİ OLAY : Dava; davacı adına kayıtlı ... plakalı araç ile, ilgili belediyeden izin alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca anılan aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT:2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun █████/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır.5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri / araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin / ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmelerinin gerektiği, başka bir ifadeyle söz konusu belgelerin denetim ve işlem tarihinde düzenlenmiş bulunması gerekmekte olup, daha sonra temin edilen izin / ruhsat gibi belgeler, tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyecektir. Bu durumun tek istisnasının, araç sahipleri / araç sürücüleri tarafından işlem tarihinden önce izin / ruhsat için ilgili belediyeye başvuru yapılmış olmasıdır. Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; ... İlçe Emniyet Müdürlüğü ekipleri tarafından █████/2023 tarihi, saat 08.00 sıralarında okul servis araçlarına yönelik olarak yapılan denetimde, davacı adına kayıtlı ... plakalı araçla, ilgili belediyeden izin alınmaksızın belediye sınırları içerisinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca anılan aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin olarak tesis edilen davalı idare işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Bakılan uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde davacı tarafından, davaya konu araç trafik ekiplerince durdurulduğunda araç içerisinde yolcu bulunmadığı ve izinsiz yolcu taşımacılığı yapılmadığı ileri sürülmekte ise de; trafik ekiplerince düzenlenen tutanaktan, araç sürücüsünün trafik ekiplerini görünce ani bir manevra yaparak yolunu değiştirdiği ve takibe alınan araçta bulunan öğrencileri ... Anadolu Lisesi önünde indirdiği, ardından takibe devam edilerek durdurulması üzerine, aracın işlem tarihinde geçerliliği olan güzergah izin belgesinin trafik ekiplerine ibraz edilmediği; ayrıca, dava dilekçesi ve ekinde bu durumun aksini ispata yarayacak ve izin belgesinin bulunduğuna dair herhangi bir belgenin de dava dosyasına sunulmadığı görüldüğünden, davacının bu iddiasına itibar edilmemiştir.Bunun yanısıra, Bölge İdare Mahkemesi kararında her ne kadar, trafik ekiplerince düzenlenen tutanakta, araç içerisinde bulunun yolcuların ve sürücünün isimleri ile imzalarının bulunmadığı gibi araç sürücüsünün imzadan imtina ettiğine ilişkin bir ibarenin de yer almadığı; eksik düzenlenen tutanağa ve tespite dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; davaya konu araçla belediyeden izin / ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığına ilişkin olarak polis memurlarınca tespit tutanağı düzenlendiği ve ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınmadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığı yönünde açıklamanın yer aldığı idari para cezası tutanağının ve trafikten men tutanağının araç sürücüsü tarafından imzalandığı görülmekte olup; yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında sübuta eren uyuşmazlık konusu ihlal nedeniyle, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi kapsamında uygulanan dava konusu trafikten men işleminde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca, davaya konu ... plakalı araç ile belediye sınırları içerisinde güzergah izin belgesi bulunmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığı açık olduğundan, anılan aracın trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.