Bursa BAM 5. Hukuk Dairesi, keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı olmadığına hükmederek istinaf talebini reddetti.
Özet: Bir çek keşidecisinin, kaybolduğunu iddia ettiği altı adet çekin iptalini talep ettiği davada, ilk derece mahkemesi Türk Ticaret Kanununun ilgili hükümleri gereğince keşidecinin zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali davası açma hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davayı usulden reddetmiş; davacının bu karara karşı yaptığı istinaf başvurusu da, keşidecinin çek iptali davası açma yetkisinin hamile ait olduğu ve yasal olarak bu davayı açamayacağı tespitiyle esastan reddedilerek, ilk derece mahkemesinin hükmü onanmıştır.
T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - ████████
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ████████ KARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ...ÜYE : ....ÜYE : ...KATİP : ....İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BALIKESİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2024NUMARASI : ████████ Esas - 2024/6 KararDAVACI : ...VEKİLLERİ : Av. ....DAVANIN KONUSU : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))KARAR TARİHİ : █████/2024KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2024Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas, 2024/6 Karar ve █████/2024 tarihli kararının istinaf incelemesi neticesinde;TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından keşide edilen toplam altı adet çekin karşılıksız işlemine tabi tutulduğunu, çeklerin müvekkili uhdesinde iken kaybolduğunu, bu hususun risk oluşturması nedeni ile müvekkilinin ticari kredi kullanamadığını, banka tarafından zayi olduğuna dair mahkeme kararı istendiği, belirterek altı adet çekin iptalini talep ve dava etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; Davanın, TTK 757 vd maddeleri uyarınca zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davası olduğu, Muhatap bankanın █████/2023 tarihli müzekkere cevabında, dava konusu çekin bağlı bulunduğu çek hesabının davacıya ait olduğunun bildirildiği, TTK'nın 757/1 maddesine göre kıymetli evrakın iptalini ancak lehtar veya yetkili hamilin isteyebileceği, keşidecinin ise hamilinin ortaya çıkmasından sonra ancak menfi tespit veya istirdat davası açabileceği, Davacının keşideci sıfatı ile kıymetli evrakın iptali davası açmış ise de, bu haliyle davacının TTK m.818/1-s yollamasıyla 757 ila 763 ve 764/1 çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı gerekçesi ile 6100 sayılı HMK 114 ve 115 maddeleri gereğince "Dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine" karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu 6 adet çekin karşılıksız çıkması üzerine, davacının çeklerin bedelini ödenerek yetkili hamillerden teslim alındığını, bu çekler nedeniyle borçlu olmadığını, zaten çeklerin tarih itibari ile zaten zamanaşımına uğradığını ve kıymetli evrak vasfını kaybettiğini, söz konusu çeklerin müvekkili nezdinde kaybolduğunu, davacının muhatap bankaya ticari kredi kullamak için başvurduğunda geçmişteki karşılıksız çeklerin banka sisteminde risk olarak göründüğünü, bu sebeple kredi ve teminat mektubu alamadığını belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dava, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, davanın Dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olup, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.6102 sayılı TTK'nun 651. ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757. ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olup keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Somut olayda da çek iptali talebinde bulunan davacı keşideci olup Yasa hükümleri gereğince çek hesabı sahibi olan keşideci zayi nedeniyle çek iptali davası açamayacağından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; 1-Davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gerekli istinaf harçları peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından yapılan istinaf giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının talebi halinde iadesine, 4-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi. █████/2024 ..Başkan... ¸e-imzalıdır ...Üye.... ¸e-imzalıdır ....Üye...¸e-imzalıdır ...Katip.... ¸e-imzalıdır