İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin, Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemeleri arasında eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasındaki görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi kararı.
Özet: İki ayrı yerdeki Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemeleri arasında, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda yaşanan uyuşmazlıkta, bir mahkeme dosyanın asliye ticaret mahkemesine gönderilmesine karar verirken, diğer mahkeme davanın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde devam etmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş; bu durum, Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri uyarınca asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki ticari davalara asliye hukuk mahkemesinin bakacağı prensibi çerçevesinde yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi talebine konu olmuştur.
T.C.İZMİRBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ12. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ EsasKARAR NO : █████████ KararT Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARIN;MAHKEMESİ : İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████KARAR NO : ████████KARAR TARİHİ : █████/2026İNCELENEN KARARIN;MAHKEMESİ : MENDERES 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ ESAS NO : ████████KARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ : █████/2026G.KARAR YAZIM TARİHİ: █████/2026 Menderes 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmiş olmakla dosya incelendi; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davanın açıldığı Mahkemenin █████/2026 tarih, ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile, davanın Asliye Ticaret Mahkemesine açılmış olduğu, mahkemenin ve Menderes Adliyesindeki diğer Asliye Hukuk Mahkemelerinin Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı olmadığı, dosyanın sehven mahkemeye tevzi edildiği gerekçesiyle dosyanın İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği görülmüştür.Dosyanın gönderildiği İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2026 tarih, ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile, davanın Menderes Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne hitaben yazılan dilekçe ile "Ticaret" ifadesinin parantez içinde gösterilerek açılmış olduğu, mahkeme olarak Menderes Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi gösterilerek bu mahkemeye ticaret mahkemesi sıfatıyla davanın açılarak tevzi edilmiş olduğu, dava dilekçesinde mahkeme başlığının bu yönüyle değerlendirilmesinde bu konudaki Yargıtay içtihatları da dikkate alındığında ve davanın da Menderes Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne açıldığı hususu göz önünde bulundurulduğunda davanın açıldığı Menderes Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilecek bir ara karar ile Asliye Hukuk Mahkemesi olarak davaya devam edilmesi gerektiği, karar başlığından da anlaşılacağı üzere gönderme kararını veren mahkemenin Menderes 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, dolayısıyla açılan davanın da Menderes Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açıldığı ve açılan davada görevli mahkemenin de Asliye Hukuk Mahkemesi'nin olması nedeniyle Menderes 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davaya devam edilmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır.HMK'nun 2/1.maddesinde ''Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' şeklinde düzenlenmiştir.TTK'nun 3. maddesinde, bu Kanunda düzenlenen hususlarla, bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerden sayıldığı, 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, 5. maddesinde ise, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir.TTK'nun 4.maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, 5. maddesinde ise, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir.TTK'nun 5. maddesinde'' Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir. Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi, davaya devam eder.'' şeklinde düzenleme bulunmaktadır.TTK'nun 16/2. maddesi uyarınca "Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılmazlar."Somut olayda; dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalı belediyenin tacir olmadığı, davanın da nispi ticari dava niteliğinde olmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın, HMK 2/1.maddesi gereğince, genel görevli asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (Yargıtay 19. HD ██████████ E, █████████ K. sayılı içtihadı).Açıklanan nedenlerle Menderes 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.KARAR: 6100 sayılı HMK'nun 21 ve 22. maddeleri gereğince Menderes 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, Dosyanın yargı yeri belirlenmesi talep eden mahkemesine iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-c maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi. █████/2026