Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi, tek taraflı trafik kazasında oğlunu kaybeden babanın sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı talebini aktüerya raporuyla inceledi.
Özet: Bir babanın, trafik kazasında vefat eden oğlunun desteğinden yoksun kalması nedeniyle sigorta şirketine açtığı belirsiz alacak davasında; oğlunun yolcu olduğu tek taraflı ve sürücü kusurlu kazada, davalı sigorta şirketinin zorunlu mali sorumluluk poliçesi kapsamında ödeme yapmaması üzerine, bilirkişi incelemesiyle babanın destekten yoksun kalma tazminatı 690.601,69 TL olarak hesaplanmış ve bu miktarın poliçe limiti dahilinde temerrüt tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsili gerektiği tespit edilmiştir.
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA " 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Destekten Yoksun Kalma Tazminatı) DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZMA TARİHİ : █████/2025Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: 26.10.2024 tarihinde ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil aracı ile seyir halindeyken aracının direksiyon hakimiyetin kaybetmesi sonucu bariyerlere çarparak TEK TARAFLI, ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda ... plakalı araçta YOLCU KONUMUNDA bulunan müvekkili davacının oğlu ... vefat ettiğini, müteveffanın desteğinden yoksun kalan babası davacının maddi açıdan mağdur olduğunu, kazanın oluşumunda ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın kusurlu olduğunu, müvekkili oğlunun herhangi bir kusuru bulunmadığını, ... plakalı araç ... Sigorta A.Ş.'ye ait ... Poliçe numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinde yer alan kişi başına ölüm halinde 1.800.000,00-TL teminatı, sağlamakta olduğunu, sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını , arabuluculuğa başvuru yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını, Bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve ek dava açma hakları saklı kalmak kaydıyla ve maddi zararın tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere, müvekkili davacının oğlu ...'ın desteğinden yoksun kalması sebebiyle; şimdilik davacı ... için 1.000,00-TL (Belirsiz alacak davasına ilişkin geçici talepleri ) maddi tazminat bedelinin (destekten yoksun kalma tazminatı) temerrüt tarihi olan 04.12.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte diğer kusurlu kişilerin kusurlarına düşen sorumluluk dahil olmak üzere limit sınırları içerisinde 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 61. ve 63. Maddeleri ile 2918 sayılı KTK’nın 88/1. maddesi gereği teselsül hükümleri uyarınca davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile dava vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı tarafa duruşma gün ve saatini bildirir meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiştir.CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davalı tarafın süresi içinde cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır. Mahkememizin tensip ara kararı ile Davalı ... şirketine müzekkere yazılarak sigortalısı olan ... plakalı aracın █████/2024 tarihinde karıştığı trafik kazasına ilişkin hasar dosyası ile birlikte ... ZMMS poliçesinin sureti ile birlikte bu kazadan dolayı yapılan bir başvuru olup olmadığı var ise buna ilişkin evraklarla birlikte yapılan ödeme var ise ödeme miktarları ile birlikte ödeme dekontlarının suretinin gönderilmesinin istenilmesine, Davacıya, █████/2024 tarihinde kazada ölün müteveffa ...'dan dolayı geçici iş göremezlik ödemesi veya rücuya tabi bir gelir bağlanıp bağlanmadığının , bağlandı ise miktarının ne olduğunun ...'dan sorulmasına, ... müzekkere yazılarak davacının desteğinin █████/2024 tarihinde geçerleşen trafik kazasında ölümü nedeniyle, davacının ve desteği müteveffanın trafik kazasından önceki ve sonraki ekonomik ve sosyal durumunun tespitinin istenilmesine, Davacının ve müteveffanın nüfus aile kaydının UYAP sistemi üzerinden çıkartılmasına, ... müzekkere yazılarak ... soruşturmasına ait tüm evrakların sureti ile birlikte özellikle alınmış trafik kusur raporu ile birlikte trafik kazasına ilişkin CD veya fotoğraf var ise birer kopya ve suretinin gönderilmesinin istenilmesine, ... müzekkere yazılarak UYAP üzerinden trafik sicil kaydı çıkarılamayan ... plakalı aracın kaza tarihi olan █████/2024 tarihinde trafik sicil kayıt bilgilerinin gönderilmesinin istenilmiş olup gelen yazı ve belgeler dosya içerisine alınmıştır.Trafik kazası tek taraflı olup davacının müteveffası ise araçta yolcu olarak bulunurken Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli raporunda: Yapılan hesaplama ile ... police ölüm ve sakatlanma teminat limiti olan 1.800.000,00.TL'nin garamaten paylaştırılması sonucunda(Müteveffanin annesi ... davacı konumunda değildir. ancak destek ihtiyaçlısı konumunda olduğundan hesaplaması yapılıp garamaten paylaşıma dahil edilmiştir. ), Davacı baba ...'nın ... poliçesi kapsamında davalı ... şirketinden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminat tutarının 690.601,69 TL olduğu, Sayın Mahkeme tarafından davacı yanın sigorta şirketine başvurusunun geçerli olduğunun kabulü halinde; sigorta şirketinin temerrüde düştüğü 09.12.2024'den itibaren yasal faiz ülerek (Sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda arabuluculuk başvuru tarihinden itibaren yasal faiz yürütülerek), tazminat talebinde bulunabileceği, (.... 21.02.2025 tarih, .... sayılı ilamı, .... . Sayılı ilamı) Yönünde görüş ve hesaplama hususu bildirilmiştir. Davalı ... vekili dosyaya sunduğu beyan dilekçesi ile aktüerya bilirkişi raporuna itiraz ederek, müterafik kusur savunması olarak müteveffanın emniyet kemerinin bağlı olmadığını, alkollü araç sürücüsünün aracına bindiğine dair savunması ile birlikte hatır taşıması def'inde bulunmuştur. Davacı Vekilinin █████/2025 Tarihli TALEP ARTIRIM Dilekçesinde Özetle: Belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000,00 TL olarak dava değeri gösterildiğini, Yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda davacı taraf ılarak ... poliçesi kapsamında davalı ... şirketinden talep edeceği Destekten yoksun kalma tazminat tutarının 690.601,69.TL olduğu tespit edildiğini, Bu nedenle taleplerini 689.601,69.TL arttırarak 690.601,69.TL'ye çıkardıklarını, harcını yatırdıklarını, davalarının 690.601,69.TL üzerinden maddi tazminat bedelinin (destekten yoksun kalma tazminatı) temerrüt tarihi olan 09.12.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; davacının, oğlu müteveffasının yolcu olarak içinde bulunduğu aracın tek taraflı olarak meydana gelen trafik kazasında vefat etmesi nedeniyle davacı tarafından kazaya karışan aracın ... sigorta şirketine karşı açılan destekten yoksun kalma tazminatı davasına ilişkindir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun █████/2018 tarih ...sayılı kararında, annne ve/veya babanın çocuğunun haksız fiil ve veya akde aykırılık sonucu ölmesi nedeniyle açtığı destekten yoksun kalma tazminatı davalarında, destek ilişkisinin varlığının ispatı için ... dan gelir bağlanması şartının aranmayacağı, destekten yoksun kalma tazminatı davalarında çocukların anne ve/veya babaya destek olduklarının karine olarak kabulünün gerektiği kabul edilmiştir. Destekten yoksun kalma tazminatı; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 53. maddesinin 3. bendinde düzenlenmiş olup, “Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpların tazmini gerekmektedir”. Bu maddeye göre, haksız fiilin doğrudan doğruya muhatabı olmayan, ancak bu haksız fiil nedeniyle ortaya çıkan ölüm olayından zarar gören ya da ileride zarar görmesi güçlü olasılık içinde bulunan kimselere tazminat hakkı tanınmıştır.İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesine göre; ''Destekten yoksun kalma tazminatının doğumu için destek ile tazminat talebinde bulunan kişi arasında bir destek ilişkisi bulunmalıdır. Burada bahsedilen destek ilişkisi hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar. Destek ilişkisinin varlığında destek olunanın ihtiyaçlarının sürekli ve düzenli olarak karşılanması yer almaktadır. Burada ifade edilmek istenen süreklilik ve düzenlilik hali yardımın belirlenen zamanlarda ve belirli miktarlarda yapılması değil, eğer destek ölmeseydi yardımların devam edeceğine dair bir beklentinin bulunmasıdır. Eğer yardım devamlı destek saiki ile değil de, tek seferlik, geçici, düzensiz ya da gelişigüzel zamanlarda yapılıyor ve ileride yardımın devam edeceğine dair bir beklenti yaratmıyorsa , bu durumda desteğin sürekli ve düzenli olduğundan bahsetmek mümkün olmayacaktır".Türk Borçlar Kanununun ilgili hükümlerinden anlaşıldığı üzere; destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan yardımdır. Bu tazminatın amacı, ölüm olayı olmasaydı ölenin yardımda bulunduğu kimselere yardımda bulunmaya devam edeceğinin düşünülmesi ve ölüm olayının bu süreci kesmesi sonucu destekten yararlanan kimselerin uğradıkları zararın peşin ve toptan şekilde tazmin edilmesi, bu kimselerin ölüm olayından önceki durumlarına kavuşturulmasıdır. Eş deyişle amaç; destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. (....Hukuk Dairesinin ... Kararı) Burada önemle üzerinde durulması gereken husus, trafik kazasında ölen müteveffanın destek gücünün, ana ve/veya babanın destek ihtiyacı ile beklenilen destek şeklinin ve miktarının yaşam deneylerine uygun olması gereğidir.Davacının öz oğlu olan müteveffa ...'nın davaya konu trafik kazası sonucu öldüğü sabit olup, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın 26.10.2024 tarihinde sürücüsü ... sevk ve idaresinde iken tek taraflı olarak trafik kazası yaptığı kaza tarihi itibariyle █████/2024 ile █████/2025 tarihleri arasında geçerli ... nolu ZMMS sigorta poliçesi kapsamında teminat altına alan davalı ... şirketinin kazada davacı açısından meydana gelen zarardan sorumlu bulunduğu anlaşılmıştır.Burada önemle üzerinde durulması gereken husus, trafik kazasında ölen müteveffanın destek gücünün, anne ve/veya babanın, eşinin ve çocuğunun destek ihtiyacı ile beklenilen destek şeklinin ve miktarının yaşam deneylerine uygun olması gereğidir. Yapılan kolluk araştırmasında 26.10.2024 tarihli trafik kazasında ölen müteveffa ...'nın davacının bekar oğludur. Davada, Davacı Baba ...'nın açtığı Destekten Yoksun Kalma Maddi Tazminatı yönünden, trafik kazasında ölen müteveffa ...'nın destekten yoksun kalma tazminatı davasında çocuğun anne ve babaya destek olduklarının karine olarak kabulünün gerektiği kabul edilmiştir. Türk Borçlar Kanununun 55. maddesine göre maddi delillerle hesaplanabilir sürekli ve düzenli fiili bir desteğin varlığı da kanıtlanmamış olsa dahi farazi desteğin karine olduğu kabul edilmektedir. Türk Borçlar Kanununun 50. ve 51. Maddeleri uyarınca, somut olayın özelliğine göre davacı baba yararına, alabileceği destekler de dikkate alınarak aktüerya bilirkişi tarafından hesaplanan, hakkaniyete uygun olan raporda, aktürerya bilirkişi tarafından davacı baba ... için 690.601,69.TL Destekten yoksun kalma tazminatı belirlenmiştir. Davalı ... şirketinde ZMMS poliçesi sigortalı aracın kaza tarihi olan █████/2024 tarih itibariyle, davalı ... şirketinin araç işleteni ve sürücüsünün kusuru ile üçüncü kişilere verdiği bedeni zararlardan trafik poliçesindeki azami limitlerle sorumlu olduğundan, desteğinden yoksun kalma tazminatının sigorta teminatı kapsamı ( 1.800.000,00.TL) içinde kaldığı aktüer hesap bilirkişi tarafından sunulan denetime elverişli ve Yargıtay uygulamalarına uygun aktüer hesap raporuna göre belirlenmiş olupBuna göre davacı vekilinin talep artırım dilekçesi ile birlikte müterafik kusur olarak müteveffanın kaza esnasında emniyet kemeri bulunmadığı, alkollü sürücünün aracına bindiğine dair savunmalarda dikkate alınarak, Buna göre davanın kabulü ile, 552.481,35.TL Destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... şirketinin temerrüt tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren yasal faiz işletilecek şekilde davalı ... şirketinden poliçe limiti kapsamında sorumlu olmak üzere alınarak, davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, karar verilmiştir. Davalı ... şirketinde ZMMS trafik sigortası ile sigortalı olan araç hususi otomobil olduğundan, uygulanacak faize yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.Tazminat hesabına gelince, Borçlar Kanunu hükümlerine göre tazminatın saptanması için öncelikle zararın belirlenmesi gerekir. Bu nedenle ilk olarak zararla ilgili indirim sebepleri uygulanarak gerçek zarar belirlenerek, önce kusur indirimi, sonra da şartları var ise tazminattan indirim nedenleri olan 6098 sayılı TBK’nın 51. maddesinde düzenlenen hatır taşıması indirimi ve 6098 sayılı TBK’nın 52. maddesinde düzenlenen müterafik kusur indirimi uygulanacaktır. HATIR TAŞIMASI DEF'İ İLE EMNİYET KEMERİ ve ALKOLLÜ SÜRÜCÜNÜN ARACINA BİNDİĞİ MÜTERAFİK KUSUR SAVUNMASI YÖNÜNDEN: Davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunma süresi geçtikten sonra aktüerya bilirkişi raporuna karşı sunduğu █████/2025 tarihli beyan ve itiraz dilekçesinde; HATIR TAŞIMASI DEFİ İLE MÜTERAFİK KUSUR SAVUNMASI ( Emniyet kemeri ve alkollü sürücü) olarak itiraz talepleri ayrı ayrı değerlendirildiğinde; Davalı ... vekili tarafından hatır taşıması def'inin cevap dilekesi içerisinde süresinde bulunulmadığından, raporlar alındıktan sonra süresi geçtikten sonra yargılama devam ederken beyan dilekçesi ile sunulmuş olup Yargıtay ilam ve uygulamasına göre def'iler cevap dilekçesini ibraz süresi olan iki haftalık süre içinde sunulması gerekmektedir. ( ... Dairesinin ... Kararı) Hatır taşımasına ilişkin indirim bu sebep ile hükmedilen tazminat miktarı üzerinden uygulanmamıştır. Ayrıca davalı ... MÜTERAFİK KUSUR savunması olarak bilirkişi raporuna itiraz ederken davacının müteveffasının kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olmadığına dair savunma ile birlikte Müteveffa ...'nın ... █████/2024 tarihli Ölü Muayene Tutanağında müteveffa ...'nın ÖLÜM NEDENİ: trafik kazasına bağlı künt kafa ve genel beden travmasına bağlı iskelet sistemi, kemik kırıklarıyla iç organ harabiyeti sonucu meydana geldiği belirtilmiş olup kaza tespit tutanağında ise Emniyet Kemerinin takılı olup olmadığı belirsiz olarak belirtilmiş olup müteveffanın bedenindeki yaralanma ve ölüm nedenine göre, künt kafa ve genel beden travmasına bağlı iskelet sistemi, kemik kırıkları olduğu belirtmiş olduğundan kaza esnasında müteveffanın emniyet kemerinin takılı olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Tek taraflı trafik kazası yapan ... plakalı araç sürücüsü ... ile ..., ... ve ... ile birlikte alkol aldıklarını dair Kolluk tarafandan beyanı alınan trafik kazası sırasında araç içerisinde bulunup sağ kurtulan ...'nın █████/2024 tarihli beyanı ile araç sürücüsünün alkollü olduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda davacının desteği müteveffası ...'nın alkollü sürücünün aracına binmesi davranışı ile emniyet kemerini takılı tutmaması müteveffa yönünden müterafik kusur sayılmış olup yine hükmedilen tazminat üzerinden en fazla %20 oranında müterakip kusur savunması indirimi yapılmış olup indirime göre yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden ise, ... Dairesinin ... sayılı vs yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere davanın "Alkol,hatır taşıması, ehliyetsizlik" nedeniyle kısmen kabul edilmesi halinde, indirim BK'nın 43. maddesi (TBK'nın 54.) maddesinden kaynaklandığından reddedilen kısım yönünden davalı yararına vekalet ücreti ve yargılama gideri takdir edilemeyeceğinden, indirim sebebi takdire dayandığından, müterafik kusur olarak yapılan indirim sebebiyle red edilen miktar üzerinden yargılama gideri ile davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmeyerek, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1) Davanın KABULÜ İLE, 552.481,35.TL Destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... şirketinin temerrüt tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren yasal faiz işletilecek şekilde davalı ... şirketinden poliçe limiti kapsamında sorumlu olmak üzere alınarak, davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 37.740,00.TL karar ve ilam harcının dava açılışında davacıdan alınan 427,60.TL peşin harç ve talep artırım nedeniyle alınan 11.776,67.TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 12.204,27.TL harcın düşülmesi ile eksik kalan 25.535,73.TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.600,00.TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,4) Davacı tarafından yapılan 427,60.TL başvurma harcı, 427,60.TL peşin harç, 11.776,67.TL tamamlama harcı, 147,50.TL tebligat ücreti, 5.000,00.TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 17.779.37.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 86.872,20.TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı taraf vekilinin yokluğunda olmak üzere, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025 Katip ... ¸e-imzalıdır. Hakim ... ¸e-imzalıdır. ¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸