Mücbir sebep iddialarıyla geciken inşaat projesindeki dairelerin ifa imkansızlığı nedeniyle tüketicinin rayiç bedel ve avans faizi talebinin kabulü üzerine temyiz incelemesi.
Özet: Davalının inşa edeceği konut sitesinden iki daire satın alan davacı, sözleşmede kararlaştırılan sürede dairelerin teslim edilmemesi ve davalının mücbir sebep iddialarına rağmen ifanın imkansız hale gelmesi üzerine, ödediği bedelin dava tarihindeki taşınmazın rayiç değerine oranlanmasıyla hesaplanan 1.321.670 TL alacağın avans faiziyle birlikte tahsilini talep etmiş; ilk derece ve istinaf mahkemeleri, davalı yüklenicinin kusurlu ifa imkansızlığını ve tacir olması nedeniyle avans faizi sorumluluğunu kabul ederek davanın kabulüne hükmetmiş, davalı bu kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/... E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 2. Tüketici MahkemesiSAYISI : 2023/... E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili; davalının inşa edeceği ...sitesinden heri biri 143.000,00 TL bedelli iki adet dairenin satılmasına ilişkin 08.06.2015 tarihli sözleşmenin imzalandığını, satış bedelinin bir kısmının ödendiğini, ancak davalının taşınmazı 15.03.2015 tarihinden itibaren 36 ay içerisinde iskan ruhsatı alınmış olarak ve oturmaya hazır şekilde devretmeyi taahhüt etmiş olmasına rağmen hala teslim etmediğini, inşaat ruhsatının alındığı tarihten beri beş buçuk yıl geçtiğini, inşaat maaliyetlerinin katlanarak arttığını, davalının artık edimini ifa etmesinin imkansız hale geldiğini ileri sürerek taşınmazların rayiç bedeli belirlendiğinde arttırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, bilahare vermiş olduğu bedel artırım dilekçesi ile 1.321,670 TL'ye yükseltmiştir.II. CEVAPDavalı vekili; inşaatın gecikmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, 15.06.2016 tarihinde darbe girişimi nedeniyle ülke genelinde OHAL ilan edildiğini, yine ... nedeniyle sokağa çıkma yasağı bulunduğunu, ekonomik dalgalanmanın ciddi boyutlara ulaştığını, arsanın bunduğu bölgede üç kez imar değişikliği yapıldığını, en son plan değişikliği yapıldığını bunun da iptal edildiğini, halen kabul edilmiş bir imar planı bulunmadığını, dolayısıyla vaziyet planı da alınamadığını, bu durumda mevcut olan projelerin ve yapı ruhsatının uygulanamayacağını, mücbir sebepler dikkate alındığında süre aşımının olmadığını, sözleşmenin özel şartlar kısmının 3 numaralı maddesinde inşaatın belirlenen sürede tamamlanamaması halinde sürenin 1 yıl uzayacağnıın kararlaştırıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı satıcının kusurlu eylemi sonucu ifa imkansızlığının oluştuğu, davacı tüketici tarafından geçerli satış sözleşmesine konu dairenin ifanın imkansız hale geldiği dava tarihi itibarı ile rayiç bedelinin talep edilebileceği, davacının ödemesini yaptığı miktarın satış bedeline oranının bilirkişi tarafından belirlenen rayiç bedele uygulanmasıyla davacının taşınmaz için talep edebileceği miktarın 1.321.670,00 TL olarak tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, 1.321.670,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafından satış bedelinin bir kısmının ödenmiş olmasına karşılık, keşfin yapıldığı tarih itibarı ile halen davacı tarafa satışına karar verilen bağımsız bölümün bulunduğu binanın inşaatının henüz tamamlanmamış olması ve ayrıca yukarıda bir kısmına yer verilebilen yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre ifanın imkansız hale geldiği tarih itibarı ile hesap yapılması gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmenin dava tarihine kadar geçerli olup yürürlükte olduğu, davacı tarafın dava tarihi itibariyle sözleşmeden dönme iradesinde bulunduğu, bu haliyle geçerli satış sözleşmesine konu dairenin ifanın imkansız hale geldiği dava tarihi itibarı ile rayiç bedelinin davacının yaptığı kısmi ödemenin yüklenici ile kararlaştırılan satış bedeline oranlanması suretiyle hesaplanan rayiç bedele hükmedilmesine ve avans faizine hükmedilmesine yönelik değerlendirmeleri içerir yerleşik Yargıtay uygulamaları gözetildiğinde, davalı tacir olup, taraflardan biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler kanunda aksine hüküm bulunmadıkça diğeri için de ticari iş sayılacağından, davacının avans faizi isteminde bulunabileceği ve bu durumda mahkemece, kabul edilen alacağa avans faizi yürütülecek şekilde karar verilebileceğinden dolayı, belirsiz alacak davası niteliğindeki eldeki davada hüküm altına alınan miktara dava tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesine yönelik değerlendirmeleri de içerir inceleme konusu kararın neticesi itibarı ile usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı vekili; istinaf dilekçesindeki hususları tekrar ederek sözleşmenin adi yazılı şekilde yapılmış olması nedeniyle geçersiz olduğunu, davacının kısmi ödeme yaptığını, mücbir sebep nedeniyle inşaata devam edilemediğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, ön ödemeli taksitli konut satış sözleşmesinde satıcının temerrüdü nedeniyle aynen ifa yerine müspet zararın tazmini istemine ilişkindir.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle davacı ile davalı müteahhit şirket arasında yapılan satış sözleşmesinin alacağın temliki hükümlerine göre geçerli olduğu, yargılama aşamasında yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere, inşaatın tamamlanmadığı, davacının yaptığı ödemelerin ise rayiç değere oranlanarak hesaplanan bedele hükmedilmesinin yerinde olduğunun anlaşılmasına göre temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.03.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.