İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin, tasarımcının eserlerinin izinsiz ticari kullanımından kaynaklanan Fikir ve Sanat Eserleri hukuku ihlaline ilişkin istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki uyuşmazlık, bir tasarımcının eserlerini bir platform üzerinden izinsiz indirerek, üzerinde değişiklikler yaparak ve atıfta bulunmadan ticari amaçla tekstil ürünlerinde kullanan bir şirkete karşı açtığı maddi ve manevi tazminat ile tecavüzün tespiti, meni ve refi talepli dava olup; davacı, haklarının ihlal edildiğini iddia ederken, davalı ise tasarımları, tasarımcının kendisinin de anlaştığı üçüncü taraf bir platformla yaptığı abonelik sözleşmesi kapsamında yasal olarak kullandığını ve herhangi bir hak ihlali olmadığını savunmaktadır.

T.C.

İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:████████ Esas
KARAR NO:████████ Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:█████/2024
NUMARASI:████████ E. - ████████ K.
DAVANIN KONUSU: Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)
KARAR TARİHİ:█████/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin bir tasarımcı olduğunu ve birçok eser sahibi gibi yarattığı eserleri/tasarımları, ...ile yaptığı anlaşma gereğince ... adresinde kendisine ait hesapta satışa sunduğunu, bu eserlerin üçüncü şahıslarca satın alınması halinde, müvekkiline anlaşma gereğince ödeme yapıldığını, ancak hal böyleyken davalının, müvekkilinin izni ve bilgisi dışında ve müvekkilinin hakkı olan ödemeyi yapmadan müvekkiline ait iki adet eseri, hukuka aykırı olarak sistemden indirdiğini ve tekstil ürünlerinde (tişörtler üzerinde) kullandığını, bu arada birtakım değişiklikler de yaptığını, davalı eyleminin müvekkilinin eserden kaynaklanan haklarının ihlali niteliğinde olduğunu, bu kullanım sırasında davalının eserlerin müvekkiline aidiyetini bildiği halde, müvekkilinin adına da yer vermediğini, davalı yanın müvekkilinin mali haklarını ihlal ettiği gibi, bu şekilde manevi haklarını da ihlal ettiğini, davalı yanın müvekkilinin izni ve bilgisi dışında müvekkiline ait eserleri/tasarımları kopyalayarak ticari amaçlı kullanımının haksız rekabet olarak da kabul edilmesi gerektiğini, davalının haksız kullanımlarını kendisine ait web sitesindeki görsellerle ortaya konulduğunu, ...'un bünyesinde bulundurduğu eserlerin telif hakkına sahip olmadığını, dava açma hak ve yetkisinin müvekkiline ait olduğunu, çünkü telif hakkı sahibinin müvekkili olduğunu, ...sitesinin kendi sayfasında da telif hakkının müvekkiline ait olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin eserlerini bir sözleşme karşılığı satın aldığını iddia eden davalının bu iddiasını ispatlaması gerektiğini, davalı yana 2019 yılı Ağustos ayında telefon ile ulaşıldığını ve ihlal konusunda anlaşılmak istendiğinin iletildiğini, ancak davalının herhangi bir anlaşma olmayacağını belirtmesi üzerine huzurdaki davayı açtıklarını iddia ederek, davalının müvekkilinin eserden doğan haklarına tecavüzün tespitini, men'ini, ref'ini, ihlale konu ürünlerin toplatılmasını, internet ortamından kaldırılmasını, şimdilik 1.000,00 TL maddi ile 10.000,00 TL manevi tazminatın ihlalin tespit edildiği tarihten itibaren işleyecek faizi ile tahsili ile, verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir. BEDEL ARTIRIMI Davacı vekili █████/2021 tarihli dilekçesi ile, 1.000,00 TL olan maddi tazminat talebini 5.805,00 TL'ye artırarak harcını yatırmış ve bu tutarın ihlalin tespit edildiği █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin, Türkiye'nin en köklü çocuk giyim markası olma ve bu alanda tasarım olgusunu ön planda tutan bir yaklaşımı sergilemek adına yola çıkan ve "..." mağazaları ile 2007 yılında bu duruşunu daha da pekiştiren, kabullendiren ve netleştiren bir firma olarak sektörde en üst sıradaki yerini aldığını, müvekkilinin tasarım üretme kapsamında kendi ar-ge çalışmalarını yaparken bazı tasarım firmaları ile de çalışarak onların görsellerinden istifade etmek üzere anlaşmalar yaptığını, bu firmalardan birinin uluslararası ...firması olduğunu, ...'un, bireysel tasarımcılar ile anlaşarak, kendisine tasarım gönderen ve telif hakkını aldığı tasarımları kendi web sitesinde abonelerinin hizmetine sunduğunu, bu hizmet kapsamında abone ücreti ödeyen müşterilerin ürün görselini görme ya da aynen/değiştirerek kullanma hakkını elde ettiğini, davacının hak iddia ettiği tasarımların da kendisi tarafından ...'a telif hakları bırakılan ve bu şirket tarafından web sitesinde yayınlanarak aradaki sözleşme gereğince abonelerinin hizmetine sunulan tasarımlar olduğunu, müvekkilinin, dava dışı şirketle abonman sözleşmesi kapsamında hizmet satın almakta olup, davacının dava dışı şirketin web sayfasında kullanıma açtığı tasarımları sözleşme şartları çerçevesinde kullandığını, dava dışı şirketin web sayfası ve yapmış oldukları sözleşmeler ile davacının dava dışı şirketle olan sözleşmeleri incelendiğinde bu durumun daha net bir şekilde ortaya çıkacağını ve dolayısıyla davacının müvekkilinden tasarım/telif bedeli adı altında talep edebileceği bir hakkı bulunmadığını, bir talebi söz konusu olacaksa bunu dava dışı şirkete yöneltmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
MAHKEMENİN İLK KARARI:Bakırköy 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi █████/2021 tarihli ███████E. -████████K. sayılı kararıyla; "...Tüm dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; ... isimli internet sitesindeki numaralandırma sistemine göre "..." ve "..." referans numaralı olmak üzere iki adet grafik tasarımın FSEK 4/6 maddesi kapsamında güzel sanat eseri niteliğinde olduğu ve bu eserler üzerinde davacının hak sahibi olduğu, davalı tarafta herhangi bir telif ve bedel ödenmeden kendisine ait ürünler üzerinde kullanılarak satışa arz edildiği, tasarımların emsal telif bedelinin 199,00 USD olup davacı talebinin FSEK 68 maddesi uyarınca üç kat tazminata ilişkin bulunduğu, buna göre istenebilecek tazminat tutarının 199x3=597,00 USD olup, dava tarihi olan █████/2020 günü için geçerli Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası dolar efektif satış değerinin 6,0670 olup, TL karşılığının (597x6,0670=3.622,00 TL) olduğu anlaşılmakla, davacının mali haklar tazminatına dair talebi yönünden davasının bu tutar yönünden kısmen kabulüne,Davacı vekilinin manevi tazminata yönelik talebine gelince; FSEK 14, 15 ve 16 maddelerinde düzenlenen eser sahibine manevi haklarının ihlal edilmesi halinde manevi tazminata hükmetmek gerekir. Davacının satış için dava konusu grafik eserleri koyduğu ... internet sitesinin hizmet koşulları genişletilmiş görsel lisansı ile değiştirme, çoğaltma izninin verildiği, keza eserin kullanıldığı tekstil ve ayakkabı gibi ürünlerde eser sahibinin adının gösterilmesinin teknik olarak mümkün olmadığı, dolayısıyla davacının manevi haklarının ihlal edildiğinden bahsedilemeyeceği ve manevi tazminat koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla, davacının manevi tazminata yönelik talebinin reddine, Davacının tecavüzün men'i ve ref'i ile ilana ilişkin talebi yönünden ise, Yüksek Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin █████/2018 tarih ve ██████████ Esas- █████████ Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere FSEK 68 maddesi kapsamında mali haklar tazminatının davalıdan tahsiline karar verildiğine göre aynı madde hükmü gereğince taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulduğu dikkate alındığında, FSEK'e dayalı tecavüzün men'i ve ref'i istenemeyeceğinden, keza hükmün niteliği gereği ilanın gerek olmadığından davacının bu yöndeki taleplerinin reddine dair;
-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
-Davacının hak sahibi olduğu ... internet sitesi üzerinde ...ve ... referans numarası ile kayıtlı grafik tasarım eserlerini davalının satışa arz ettiği ürünlerde kullanması şeklindeki eylemi ile, davacının bu eserlerden doğan haklarına tecavüzünün tespitine, -Toplam 3.622,00 TL maddi tazminatın eylem tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair taleplerin REDDİNE…" karar verilmiştir.Karara karşı her iki taraf vekili de istinaf talebinde bulunmuştur.
İSTİNAF KARARI:Dairemizin █████/2023 tarihli, ████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile; "…Davacı, adının belirtilmemesi ve eserde değişiklik yapıldığı iddialarının yanı sıra eserlerinin izinsiz kullanılması nedeniyle de manevi tazminat talebinde bulunmuştur. FSEK’nun 14. maddesinde tanımlanan ve manevi haklardan olan umuma arz yetkisinin eserin izinsiz olarak umuma arz edilmesi halinde ihlal edilmiş olur. Alınan her iki bilirkişi raporunda da, dava konusu tasarımların davalı tarafça kullanılması nedeniyle manevi tazminat koşullarının mevcut olup olmadığının tespiti için davacının ..., ...ile davacı arasındaki sözleşmenin Katılımcı Hizmet koşullarının incelenmesi gerektiği, sağlıklı bir tespite ulaşılamadığı belirtilmesine rağmen, Mahkemece bu sözleşmenin sunulması için davacı tarafa kesin süre verilmediği, Mahkemece eksik inceleme sonucunda karar verildiği kanaatine varılmıştır. Bu nedenlerle; davalı ve davacı vekillerinin istinaf taleplerinin kısmen kabulüne, taraf vekillerinin diğer istinaf taleplerinim bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, mahkemece davacı vekiline Katılımcı Hizmet Koşullarının yer aldığı ..., ...ile davacı arasındaki sözleşme örneğini sunması için kesin süre verilmesine, sunulacak sözleşme ve gelecek bilgilere göre taraf vekillerinin bilirkişi raporlarına yaptığı itirazları da karşılayacak şekilde önceki bilirkişi heyetinden veya yeni bir heyetten rapor alınmak suretiyle yargılama yapılması için dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf istemlerinin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin █████/2021 tarihli ███████ E. - ████████ K. sayılı kararının KALDIRILMASINA…" karar verilmiştir.
MAHKEME KARARI:Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin █████/2024 tarihli, ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile; "…Dosya kapsamı deliller, Bölge Adliye Mahkemesi kararı ve bu karar sonrası aldırılan bilirkişi raporu ve önceki raporlar birlikte değerlendirildiğinde; ... isimli internet sitesindeki numaralandırma sistemine göre "..." ve "..." referans numaralı olmak üzere iki adet grafik tasarımın FSEK 4/6 maddesi kapsamında güzel sanat eseri niteliğinde olduğu ve bu eserler üzerinde davacının hak sahibi olduğu, dosyaya sunulu Ağustos 2019'da imzalanmış, davalı şirket ile dava dışı ... arasındaki sözleşme ekinde yer alan numaralar arasında davacının kendisine ait olduğunu belirttiği grafik illüstrasyonların numaralarının mevcut olmadığı, davalının dava dışı şirkete yaptığı ödemenin dava konusu grafik illüstrasyonları kapsamadığı, kaldı ki ilgili sözleşme ile lisansı alınan görsel içeriğin yalnızca davalı şirkete dijital kullanım için hak verdiğinin tespit edildiği davalı tarafta herhangi bir telif ve bedel ödenmeden kendisine ait ürünler üzerinde kullanılarak satışa arz edildiği, tasarımların emsal telif bedelinin 199,00 USD olup davacı talebinin FSEK 68 maddesi uyarınca üç kat tazminata ilişkin bulunduğu, buna göre istenebilecek tazminat tutarının 199x3=597,00 USD olup, dava tarihi olan █████/2020 günü için geçerli Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası dolar efektif satış değerinin 6,0670 olup, TL karşılığının (597x6,0670=3.622,00 TL) olduğu anlaşılmakla, davacının mali haklar tazminatına dair talebi yönünden davasının bu tutar yönünden kısmen kabulü gerekmiştir.Davacı vekilinin manevi tazminata yönelik talebine gelince; FSEK 14, 15 ve 16 maddelerinde düzenlenen eser sahibine manevi haklarının ihlal edilmesi halinde manevi tazminata hükmetmek gerekir. Mahkememizden geçen davacının taraf olduğu benzer dosyalarda verilen kararlarda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16 ve 44. Hukuk Dairelerince manevi tazminat koşullarının oluştuğunun kabul edildiği, bu nedenle davacının bu eserler üzerindeki manevi haklarının da ihlal edildiği anlaşılmakla, ihlalin niteliği, süresi ve manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 5.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Davacının tecavüzün men'i ve ref'i ile ilana ilişkin talebi yönünden ise, Yüksek Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin █████/2018 tarih ve ██████████ Esas- █████████ Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere FSEK 68 maddesi kapsamında mali haklar tazminatının davalıdan tahsiline karar verildiğine göre aynı madde hükmü gereğince taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulduğu dikkate alındığında, FSEK'e dayalı tecavüzün men'i ve ref'i istenemeyeceğinden, keza hükmün niteliği gereği ilanın gerek olmadığından davacının bu yöndeki taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
2-Davacının hak sahibi olduğu ... internet sitesi üzerinde ...ve ... referans numarası ile kayıtlı grafik tasarım eserlerini davalının satışa arz ettiği ürünlerde kullanması şeklindeki eylemi ile, davacının bu eserlerden doğan haklarına tecavüzünün tespitine,
3-Toplam 3.622,00 TL maddi tazminatın eylem tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ayrıca 5.000,00 TL manevi tazminatın yine █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair taleplerin REDDİNE…" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU:Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkilinin dava dışı ...ile imzaladığı Ana Hizmet Anlaşması ile Medya Görsel İçerik Lisans Tarifesi (... Abone Sözleşmesi) uyarınca ilgili tasarımların kullanım ve telif haklarının belirli bir bedel karşılığında müvekkiline devredildiğini, Sözleşmenin 3. maddesi uyarınca tüm bedelin ...'a ödendiğini,
█████/2024 tarihli bilirkişi raporunda da "genişletilmiş görsel lisansında, tekstil ürünleri üzerinde kullanım hakkı verildiği ve eser sahibinin adının belirtilmesi şartının aranmadığı ve grafik eserin kullanılmasına, çoğaltılmasına, dağıtılmasına, umuma arzına izin verildiği" ifade edildiğini,Davacının BAM kararının gereğini yerine getirmediğini, davacının sunduğu sözleşmenin davaya konu olaydan yıllar sonra yürürlüğe girmiş olup, bu nedenle delil olarak değerlendirilemeyeceğini,
Ek bilirkişi raporunda, davacının sunmuş olduğu 5 Eylül 2023 yürürlük tarihli sözleşme ile kök raporda incelenen █████/2020 yürürlük tarihli sözleşme kıyaslanmış olup, aralarında içerik farkı olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle esaslı değişiklik yapılmamış olması ihtimali ile karar verilemeyeceğini, davacının sunduğu sözleşmenin bu davada delil olamayacağını,Dilekçe ekinde sundukları sözleşmenin davaya konu içerikleri de kapsadığını, bilirkişiler tarafından sözleşmenin ekindeki 5 sayfalık listenin yalnızca 2 sayfasının incelendiğini ve hatalı tespitler yapıldığını, şayet söz konusu ...'ler ile ekte sundukları ...'ler uyuşmuyorsa, bunun ilgili sitenin farklı adlandırmasından kaynaklanabileceğini,Dava konusu sözleşmenin önceki tarihli kullanımları da kapsadığını, Sözleşmenin tarife başlıklı kısmında açıkça kararlaştırıldığı üzere, hükümlerin █████/2019 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek şekilde kararlaştırıldığını, bir maddi hata sonucu gerekçeli kararda sözleşmenin yürürlük tarihinin █████/2019 olarak yazıldığını,Müvekkilinin, dava dışı şirket ile yaptığı abonman sözleşmesi kapsamında hizmet satın aldığını, davacının dava dışı şirketin web sayfasında kullanıma açtığı tasarımları sözleşme şartları çerçevesinde kullandıklarını, dolayısı ile davacının müvekkilinden tasarım veya telif bedeli adı altında talep edebileceği hiçbir hakkı bulunmadığını belirterek, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Davalı vekili tarafından dosyaya sunulan dava dışı ... ile davalı şirket arasında █████/2019 tarihinde imzalanan sözleşme örneği ve ekleri incelendiğinde; yürürlük tarihinin █████/2019 olduğunun kararlaştırıldığı, ekinde sunulan ücret tarifesinde tarifenin █████/2019 tarihi itibari ile yürürlükte olacağının kararlaştırıldığı, bu Ana Hizmetler Sözleşmesinin imzalanmasından önce, Müşterinin 27 Mayıs 2014-25 Temmuz 2019 tarihleri arasında ... uyarınca ...'tan ...'a, "..." kullanıcı adıyla 200 ... Görüntüsünü lisansladığı, (Ek A'da ... Önceki görüntüler), ...'un Ön Anlaşma'yı alması ve müşteriye, bu Ana Hizmetler Anlaşması'nda belirtilen şekilde ...'un maddi ihlali durumunda olmaması koşuluyla, ...'un, ...'un ihlal edilmesinde önceki resimlerin kullanımı için Müşteri aleyhinde olabilecek herhangi bir hak ve talebinden feragat ettiği, bu Ana Servis Anlaşması kapsamında izin verebileceğinin belirtildiği, ayrıca sözleşme kapsamındaki ürünlerin referans numaralarının yer aldığı ek listenin sunulduğu, yine davalı tarafından ... firmasına █████/2019 tarihinde gönderilen 14.708,00 USD’nin banka dekontunun mevcut olduğu tespit edilmiştir.İlk derece mahkemesince Fikri Mülkiyet Uzmanı bilirkişi, Bilgisayar Mühendisi bilirkişi Endüstri Ürünler Tasarım uzmanı bilirkişiden oluşan heyetten alınan █████/2021 havale tarihli raporda; ... isimli internet sitesindeki numaralandırma sistemine göre, "..." ve "..." referans numaralı olmak üzere iki adet grafik tasarımın-illüstrasyonun, FSEK'in 4. anlamında grafik eserler kapsamında mütalaa edilebileceği ve eser sahibinin davacı ... olduğu, davacı yana ait olarak belirtilen iki farklı grafik tasarımın, davalı yanca kullanımları olduğu iddia edilen ... sitesinin yayınından kaldırılmış olduğu, davalı yan tarafından içeriklerin ... internet adresine otomatik olarak yönlendirilmesi neticesinde ... internet sitesindeki içeriklerin, ... adresine taşınmış olduğu, archive.org üzerinde de geçmişe dönük tasarımları içeren linklerin yer almaması nedeniyle, davalı kullanımı yönünden internet üzerinden tespit yapılmasının mümkün olmadığı, davacı tarafa ait illüstrasyonlar ile dava dilekçesinde davalı tarafa ait olduğu iddia edilen tişörtler üzerinde yer alan illüstrasyonlar arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları kanaat ve sonucuna ulaşıldığı, dosyaya sunulu Ağustos 2019'da imzalanmış, davalı şirket ile dava dışı ... arasındaki sözleşme ekinde yer alan numaralar arasında davacının kendisine ait olduğunu belirttiği grafik illüstrasyonların numaralarının mevcut olmadığını, davalının dava dışı şirkete yaptığı ödemenin dava konusu grafik illüstrasyonları kapsamadığı, kaldı ki ilgili sözleşme ile lisansı alınan görsel içeriğin yalnızca davalı şirkete dijital kullanım için hak verdiğinin tespit edildiği, ... sitesi işleyiş prensiplerinin açıklandığı güncel lisanslama bölümünden edinilen bilgide, bir adet grafik tasarımın “...” ücretinin 99.50,00 USD olduğu, dosyaya konu iki adet grafik tasarım olduğu nazara alındığında, 199,00 USD değerinde“...”satın alınması gerektiği, söz konusu grafik tasarımların-eserlerin emsal telif bedeli 199,00 USD olarak hesaplandığı, davacının, dava konusu grafik tasarımların ve eserlerin ...şirketinin internet sayfasına yüklenmesi ile birlikte bu görsel içeriklerin abonelerce (bu arada davalı şirket tarafından) indirilip tekstil ürünlerinde kullanılması bakımından adının belirtilmesi ve eserde değişiklik yapılması hususları özelinde bir izin verip vermediği ya da stok firması ile arasındaki ilişkiye ve internet sitesinin işleyiş kurallarına göre izin vermiş sayılıp sayılmadığı hususunda sağlıklı bir tespite ulaşılamadığı, bunun için davacının, dava dışı şirketle arasındaki sözleşmenin-katılımcı hizmet koşullarının içeriğinin incelenmesi gerektiği düşünüldüğü, ayrıca gönderilen içeriklerin kullanımı ile ilgili davalının abone hizmet koşullarının ne olduğunun ... internet sitesinde gösterilen kurallara göre tespiti ve incelenmesi de uygun olacağı, 3 Aralık 2018 yürürlük tarihli Lisans Sözleşmesi Hizmet Koşullarından hareket edilerek sonuca varılacak olursa, tekstil ürünleri üzerinde kullanımda sanatçının-eser sahibinin adına yer verilmesinin aranmadığı, yine tekstil ürünlerinde (daha geniş ifadeyle ticari ürünlerde) söz konusu ticari ürünün görseller dışında önemli yaratıcı veya işlevsel unsurlar barındırması kaydıyla kullanım hakkı verildiği, değişiklik yapılarak kullanılamayacağı yönünde açık bir yasaklamadan söz edilmediği belirtilmiştir.Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları üzerine, önceki bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu █████/2021 havale tarihli ek raporda; sonuç olarak, ilk raporda da belirtildiği gibi, davacının ... ile davacı arasındaki sözleşmenin Katılımcı Hizmet koşullarının incelenmesi gerektiği, davalı kullanımlarına yönelik maddi tazminat hesabı hususunda kök raporda değişiklik yapılmasını gerektiren bir durumun tespit edilmediği, davacının manevi tazminat talebinin ise Mahkemenin takdirine olduğu belirtilmiştir.Dairemizin kaldırma kararından sonra ilk derece mahkemesince tasarım uzmanı ..., marka vekili ... ve bilişim uzmanı ...’den oluşan bilirkişi heyetinden alınan █████/2024 tarihli ek rapor incelendiğinde; "…Manevi hak ihlali (FSEK m.14, 15, 16) kapsamında yapılan ek inceleme ve değerlendirmede, ...genişletilmiş görsel lisansında, tekstil ürünleri üzerinde kullanım hakkı verildiği, eser sahibi katılımcının adının belirtilmesi şartının aranmadığı ve grafik eserin kullanılmasına, çoğaltılmasına, dağıtılmasına, umuma arzına izin verildiği anlaşılmıştır.Davacının, FSEK kapsamındaki manevi haklarından feragat etmiş sayılamayacağı yönündeki beyanı mahkemenin takdirindedir.Davacının tazminat talebi hakkındaki nihai karar mahkemeye aittir…" şeklinde görüş bildirilmiştir.
G E R E K Ç E:Dava, davacının eserden doğan haklarına tecavüzün tespiti, men'i, ref'i, ihlale konu ürünlerin toplatılması, internet ortamından kaldırılması, maddi-manevi tazminat ve verilecek hüküm özetinin ilanı taleplidir.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş, davalı vekili karara karşı istinaf yargı yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde; davaya konu iki adet tasarımın davacıya ait olduğu ve davalı tarafından satışını yaptıkları tekstil ürünleri üzerinde kullanıldığının iddia edildiği, davacının bu tasarımlarını koyduğu...isimli platform sahibi olan şirket ile yapmış olduğu sözleşme şartlarının ve Katılımcı Hizmet Koşullarının ne olduğu, davalının ... ile yaptığı Lisans Sözleşmesinin bu eserleri de kapsayıp kapsamadığı, telif bedellerinin dava dışı bu şirkete ödenip ödenmediği, tasarımların sözleşme kapsamında kullanılıp kullanılmadığına ilişkin taraflar arasında anlaşmazlık bulunduğu tespit edilmiştir.Alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu grafik tasarımların FSEK’in 4. maddesi kapsamında güzel sanat eseri vasfını haiz oldukları, eserlerin ... sitesinde ...ve ... referans numaraları ile davacı adına kaydedildiği, eserlerin davacıya ait olduğu konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, söz konusu sitedeki görsellerin ticari ürün üzerinde kullanılmasının ... alınması koşuluna bağlandığı, genişletilmiş lisans bedeli karşılığı ticari alanda sınırsız kullanım imkanı sunulduğu, davalının ... sözleşmesi yapmadan davacıya ait eserleri, satışını yaptıkları tekstil ürünleri üzerinde kullandığı, bu kullanımların yasal ya da akdi geçerli bir nedene dayanmadığı, davalının sunduğu dava dışı şirkete yaptığı ödemeye ilişkin faturanın davaya konu eserlerle ilgili olduğunun ispatlanamadığı, bu durumda telif bedeli ödenmeden eser sahibinden izinsiz olarak eserlerin kullanılması ile eser sahibinin mali haklarının ihlal edildiği, FSEK’in 54/1. maddesi uyarınca, mali bir hakkı yahut kullanma ruhsatını devre salahiyetli olmayan kimseden iktisap eden kişinin, hüsnüniyet sahibi olsa bile himaye görmeyeceği, bu hüküm karşısında davalının eserleri dava dışı 3. kişiden aldığına dair savunmalarının sonuca bir etkisinin olmadığı, davalının dava dışı tedarikçinin ... sitesine üye olmasının, aidatını ödemesinin davalının sorumluluğunu kaldırmadığı, üyelerin bir görseli indirmek için ayrıca bedelini ödemeleri gerektiği, eserlerin davalı tarafından ... alınmadan satışa sunduğu ürünlerde kullanıldığı dikkate alındığında, davalı vekilinin eserleri kullanma hakkına sahip olduğuna ve lisans bedellerinin dava dışı şirkete ödendiğine dair istinaf talebi kabul edilmemiştir.Davacı, dava tarihinden önce dava dışı ... sitesinin sahibi şirketle yaptığı sözleşmeyi dosyaya sunmamışsa da, davacının davaya konu tasarım eserlerinin tüm mali haklarını dava dışı şirkete devrettiğine dair savunmasının davalı tarafça ispat edilemediği, örnek olarak sunulan sözleşmede de buna ilişkin bir hükmün bulunmadığı tespit edilmiştir.Davalının, davacıya ait eserleri adını belirtmeden ve izinsiz olarak tekstil ürünleri üzerinde satışa sunarak davacının manevi haklarını da ihlal ettiği anlaşılmakla, Mahkemece davanın kısmen kabulü ile maddi ve manevi tazminata hükmetmesi yerindedir.Tüm bu nedenlerle, davalı vekilinin istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçe ile:
1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 732,00 TL maktu harçtan (588,96 TL nispi harç maktu harcın altında kalmakla) peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
4-İstinaf yargılama giderleri olarak;
a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 10,00 TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
b)Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!