Bölge adliye mahkemesinin CMK 280/1e aykırı bozma kararı sonrası rüşvet mahkumiyetinde, yeni hükmün temyiz edilebilirliği değerlendirmesi.
Özet: Metinde, sanığın rüşvet alma suçundan mahkumiyetine ilişkin ilk derece mahkemesi kararının, Bölge Adliye Mahkemesinin Ceza Muhakemesi Kanununun 280/1-e-f maddelerinde belirtilen koşullar oluşmadığı halde usule aykırı olarak dosyayı bozarak geri göndermesi üzerine yeniden kurulduğu ve Bölge Adliye Mahkemesinin bu hatalı bozma kararı nedeniyle tarafların temyiz haklarından mahrum bırakılmaması gerektiği vurgulanmaktadır; bu bağlamda, Anayasanın 36. ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddelerinde düzenlenen hak arama özgürlüğünün doğal sonucu olarak, bozmaya uyularak kurulan yeni hükmün temyizen incelenmesinin mümkün olduğuna ve sanığın temyiz hakkının bulunduğuna karar verilmiştir.
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : █████████ Esas, █████████ KararSUÇ : Rüşvet almaHÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddiTEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin reddiYapılan ön inceleme neticesinde; Bilecik Ağır Ceza Mahkemesince sanık hakkında icbar suretiyle irtikap suçundan verilen 07.02.2019 tarihli mahkumiyet hükmünün Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesince bozularak İlk Derece Mahkemesine gönderilmesinden sonra anılan karara direnme yetkisi olmayıp, kanunen uyma zorunluluğu bulanan mahkemece bozma kararı doğrultusunda 23.06.2022 tarihli karar ile rüşvet alma suçundan mahkumiyet hükmü kurulduğu, somut olayda hükmün gerekçe içermemesi ve hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması hallerinden birinin bulunmamasına ve Bölge Adliye Mahkemesince 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 280/1-(e-f) maddelerinde düzenlenen durumların söz konusu olmamasına rağmen kararın hukuka aykırı olarak bozulup İlk Derece Mahkemesine gönderildiği, bu kararın 5271 sayılı Kanun'un 280/1. maddesine göre Bölge Adliye Mahkemesince verilmesi gereken karar olarak kabulünde zorunluluk bulunduğu, bu şekilde verilen hükmün ilk derece mahkemesi kararı niteliğinde bulunduğunun kabulü halinde tarafların temyiz haklarının ellerinden alınmış olacağı, bu itibarla mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda kurulan yeni hükmün 5271 sayılı Kanun'un 286/1. maddesi uyarınca temyizen incelenmesinin Anayasa'nın 36. ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddelerinde düzenlenen hak arama özgürlüğünün doğal bir sonucu olduğu gözetilerek, sanık hakkında kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:I. HUKUKİ SÜREÇA. İlk DereceSanığın mahkumiyetine dair Bilecik Ağır Ceza Mahkemesinin 07.02.2019 tarihli ve ████████ Esas, ███████ sayılı Kararın sanık müdafii ve katılan vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin 20.05.2021 tarihli ve ████████ Esas, ████████ sayılı Karar ile sanığın eyleminin rüşvet alma suçunu oluşturup oluşturmadığının tartışılması gerektiği, gerekçeli karar başlığında sanığın gözaltında kaldığı sürelerin gösterilmediği, emanet eşyalar hakkında karar verilmediği, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 53/5. maddesindeki hak yoksunluklarının uygulanmadığı gerekçeleriyle 5271 sayılı Kanun'un 280/1-e maddesi uyarınca hükmün bozulmasına karar verilmesi sonrasında, İlk Derece Mahkemesince söz konusu bozma kararına uyularak yapılan yargılama neticesinde 23.06.2022 tarihli ve ████████ Esas, ████████ sayılı Karar ile sanığın rüşvet alma suçundan 5237 sayılı Kanun'un 252/2 maddesi yollamasıyla 252/1 ve 43/1. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına, hakkında aynı Kanun'un 53/1, 2, 3, 5. maddesi uyarınca hak yoksunlukları uygulanmasına karar verilmiştir.B. İstinafSanık müdafiinin istinaf başvurusu üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin 11.10.2022 tarihli ve █████████ Esas, █████████ sayılı Kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. II. TEMYİZA. Temyiz SebepleriSanık Müdafiinin Temyiz İstemiSanık hakkında eksik araştırma ve hakkaniyete aykırı olarak hüküm kurulduğuna, müşteki ...'nin sanığın diğer müşteki ...'dan para aldığını görmediğini beyan ettiğine, sanığın rutin kimlik kontrolü sırasında para konusunun geçmediğine, aleyhe bozma yasağı bulunduğuna, sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğine ve sair hususlara ilişkindir.B. Değerlendirme ve Gerekçe5271 sayılı Kanun’un 280/1-e-f bentlerinde, Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği haller sınırlı olarak şu şekilde belirlenmiştir: ''Bölge adliye mahkemesi, dosyayı ve dosyayla birlikte sunulmuş olan delilleri inceledikten sonra; e) İlk derece mahkemesinin kararında 289 uncu maddenin birinci fıkrasının (g) ve (h) bentleri hariç (g-Hükmün 230. madde gereğince gerekçeyi içermemesi, h-Hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması) diğer bentlerinde belirtilen bir hukuka aykırılık nedeninin bulunması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine,f) Soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin veya önödeme ve uzlaştırma usulünün uygulanmadığının anlaşılması ya da davanın ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava ile birlikte yürütülmesinin zorunlu olması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine.... karar verir.''.Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, ████████ sayılı Kararı ile bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle "hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları" gerektiğine hükmolunmuştur.Belirtilen mevzuat hükümleri ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun içtihadı gözetildiğinde; ilk derece mahkemesi kararlarının hangi hallerde bozulabileceği ilgili kanuni düzenleme ile sınırlı şekilde belirlenmiş olup Bölge Adliye Mahkemesince verilen bozma kararının 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenlerine uygun olmadığı anlaşılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi tarafından 5271 sayılı Kanun’un 280/1-g maddesi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar çağırılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan maddenin ikinci fıkrasına göre hüküm kurulması gerektiği halde kanunda sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri göz ardı edilerek dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde verilen 20.05.2021 tarihli bozma kararı, 5271 sayılı Kanun’un 284. maddesi uyarınca direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince bu karara uyularak yeniden kurulan 23.06.2022 tarihli hüküm ve bu hükme yönelik istinaf incelemesine ilişkin 11.10.2022 tarihli karar hukuka aykırı bulunmakla, temyiz incelemesine konu kararın sair yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiştir.III. KARARDeğerlendirme ve gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin sair yönleri incelenmeyen Kararının 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi uyarınca Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 07.02.2019 tarihli hüküm yönünden 5271 sayılı Kanun’un 280/1-g maddesi uyarınca istinaf incelemesi yapılmak üzere 5271 sayılı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 24.03.2026 tarihinde karar verildi.