İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinden patent hakkına tecavüz ve haksız rekabet iddiasıyla açılan davada verilen istinaf kararı.
Özet: Bu istinaf kararı, davacı şirketin, davalının belirli kodlarla ürettiği ürünlerin kendi tescilli patent haklarına tecavüz ettiğini ve haksız rekabet teşkil ettiğini, delil tespitleri ve bilirkişi raporlarıyla destekleyerek iddia ettiği bir davayı incelemektedir; davalı ise savunmasında, söz konusu patentin Türkiyede uzun süre geçerli bir korumaya sahip olmadığını, tekniğin bilinen durumuna girdiğini ve bu gerekçelerle davacının hukuki menfaatinin bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmektedir.
T.C.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ16. HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IDOSYA NO:████████ EsasKARAR NO:████████İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:İSTANBUL 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİTARİHİ:█████/2024NUMARASI:████████ Esas, ████████ KararDAVANIN KONUSU:Patent Hakkına Tecavüzden KaynaklananKARAR TARİHİ:█████/2026İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİDAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilleri şirketin patent haklarını ihlal eden ürünlerin davalı tarafından üretildiğini, İstanbul 1. FSHHM'nin ████████ D.İş sayılı bir delil tespiti talebinde bulunulduğunu, davalının yetkili distribütörü olan ...'nin İstanbul'daki mağaza ve deposunda ve davalının İskenderun'daki üretim tesislerinde bilirkişiler eşliğinde eş zamanlı tespitler gerçekleştirildiğini, gerçekleştirilen tespit neticesinde dosya kapsamında 3 adet bilirkişi raporu sunulduğunu, 07.12.2019 tarihli bilirkişi raporunda, davalının ..., ... ve ... kodlu ürünlerinin üzerinde müvekkilleri şirketin '...” markası yer alacak şekilde satışa arz edildiği, söz konusu ürünlerin davalı tarafından üretildiği ve bu ürünlerin bayilere satış fiyatı tespit edildiğini, 03.02.2020 tarihli bilirkişi raporunda, davalının yetkili distribütörü olan ...'nin mağazasında yapılan tespitte davalının ..., ... ve ... kodlu ürünleri tespit edildiğini ve bu ürünlerin numune olarak fatura karşılığında satın alındığını, 23.03.2020 tarihli bilirkişi raporunda, davalının yetkili distribütörü olan ...'nin deposundan satın alınan ... kodlu numune ile patent isteminin karşılaştırması yapılarak ... kodlu ürünün müvekkilleri şirketin ... nolu patentin koruma kapsamında olduğunun tespit edildiğini, İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi nezdinde ████████ E. sayılı ihtiyati tedbir talepli patent ihlali davasının ikame edildiğini, tedbir kararı verildiğini, ihtiyati tedbir kararı uygulatılmak üzere 26.05.2022 tarihinde davalının işyeri adresi icra memurları ile ziyaret edildiğinde, davalı şirket yetkilileri tarafından ... kodlu ürünün kodunun değiştirildiği ve ürünün yeni kod numarasının ... olduğunun beyan edildiğini, yapılan incelemelerde davalının üretimde bulunduğu ürünün bu kez TR ... numaralı patent kapsamında kaldığının tespit edildiğini, davalının sistematik bir şekilde müvekkilleri şirketin patentleri kapsamına düşen ürünler üreterek patent ihlali ve haksız rekabet fiillerini gerçekleştirdiğini, davalı tarafından üretilen başta ... ve ... kodlu ürünler olmak üzere müvekkili şirketin TR ... numara ile tescilli ve “....” başlıklı patentinin kapsamında kalan tüm ürünlerin davacının patent hakkına tecavüz oluşturduğunun tespitine, patent hakkına tecavüzün durdurulmasına ve önlenmesine, haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ve bu haksız rekabetin durdurulması ve önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP:Davalı vekili dilekçesinde; Davacı tarafından müvekkilleri firmaya aynı ürüne ilişkin patent ihlali sebebiyle İskenderun 3. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinde ████████ E. Dosyası ile ... numaralı patent ile ilgili dava açtığını, Bu dava devam ederken söz konusu bu davada ise ... sayılı patentin ihlal edildiğine dair yeni bir dava açtığını, İki davanın da aynı ürüne ilişkin olduğunu, davaya konu ...sayılı patent ile İstanbul 3. FSHM de görülen davada ihlal olduğu öne sürülen patentler incelendiğinde ...sayılı patent ... sayılı patentin hukuki korumasının genişletilmiş hali olduğunu, ... sayılı patent davacı tarafından █████/2004 tarihinde ABD de alındığını, █████/2005 tarihine kadar rüçhanlı olarak koruma kapsamında kalmış ve daha sonra ... başvurusu ile █████/2005 tarihinde Türkiye'de başvurusu yapıldığını, Ancak ilk evrak tarihi █████/2021 olup tescili ise █████/2021 tarihi olduğunu, davacı █████/2004 tarihinden itibaren hiçbir işlem yapmadığını, Türkpatent'e herhangi bir ödemede bulunmadığını, söz konusu ürünün Türkiye de koruması bulunmadığını, █████/2021 tarihine kadar söz konusu ürünün Türkiye' de geçerli bir koruması bulunmadığını, davacının bu davayı açmakta hukuki yararı olmadığını, dava konusu patentin daha önce kullanılmış veya tescil edilmiş bir patent olduğunu, 6769 sayılı SMK'nın 83. maddesinde; "Tekniğin bilinen durumu, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde, yazılı veya sözlü tanıtım yoluyla ortaya konulmuş veya kullanım ya da başka herhangi bir biçimde açıklanmış olan toplumca erişilebilir her şeyi kapsar." hükmüne yer verildiğini, dava konusu patentin daha önce başka firmalar tarafından da kullanılmış olup bu anlamda davacının korunmaya değer hukuki yararı olmadığını, bu husus dava şartı ve kamu düzenine ilişkin olmasından dolayı mahkemece resen dikate alınmasını,müvekkili şirketçe yapılan çalışmalar neticesinde patentler aşılmış olduğundan, bu bağlamda dava konusu ürünler ile müvekkili şirket tarafından üretilen ürünlerin karşılaştırılmalı analizleri yapıldığında davacının taleplerinin haksızlığı ispat edileceğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:"...davacının delil tespiti talebi kabul edilerek bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alındığı, yine tahkikat aşamasında bilirkişi raporuna teknik yönden yapılan itirazların değerlendirilebilmesi için farklı bir bilirkişi heyetinden rapor alındığı, iki farklı bilirkişi heyetinden alınan raporlar arasında çelişki bulunmadığı raporların uyumlu olduğu, bilirkişi heyetlerince rapor düzenlenirken tecavüz oluşturduğu iddia edilen davalı tarafından üretilip satışı yapılan davaya konu hava filtresi kartuşunun bilirkişilerce incelenebilmesi için İstanbul 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında bulunduğu anlaşıldığından bu dosyada bulunan ürün numunesinin dosyamız içerisine alındığı, bilirkişiler tarafından raporlarında davalı tarafından üretilip satılan davaya konu hava filtesi kartuşu ile davacı adına tescilli patentin kapsamlı bir şekilde karşılaştırmasının yapıldığı, raporlarda davalıya ait incelemesi yapılan filtre kartuşunun, ... nolu “...” buluş başlıklı patent belgesinin 1 nolu isteminin koruma kapsamında kaldığının bu nedenle söz konusu filtre kartuşunun ... nolu patent belgesinin koruma kapsamında kaldığının belirtildiği, alınan raporların teknik yönden denetime elverişli ve uygun bulunduğu, davalı vekilince İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması talep edilmiş ve davacısı dosyamız davacısı, davalısı dosyamız davalısı ise de davacı tarafından bu davaya dayanak yapılan tescilli patentlerin davaya konu patent dışında başka tescilli patentler olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin bu talebinin reddine karar verildiği, alınan raporlar doğrultusunda tespit edilen davalı kullanımlarının davacının tescilli patent hakkına tecavüz oluşturduğu, davacının patent hakkına tecavüz oluşturan davalının bu kullanımlarının yine yukarıda belirtilen 6102 sayılı TTK'nun 55/1-a-4 maddesi uyarınca haksız rekabet de oluşturacağı, anlaşıldığından;-Davanın KABULÜ ile, Davalının tespit edilen kullanımlarının davacı adına tescilli ...numaralı patentten kaynaklanan haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, tecavüz ve haksız rekabetin durdurulmasına ve önlenmesine, bu bağlamda patent hakkına ihlal oluşturan ürünlere el konulmasına ve karar kesinleştiğinde imhasına, -Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye çapında yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde masraf davalıya ait olmak üzere bir kez ilanına," şeklinde karar vermiştir.İSTİNAF İSTEMİ:Davalı vekili istinaf isteminde özetle;Raporlar arasındaki çelişkiyi gidermeden karar verildiğini,█████/2023 tarihli bilirkişi raporunda 10 numaralı bağımsız istem bakımından yapılan değerlendirmede her iki numunenin 10 numaralı bağımsız istem kapsamında kalmadığının belirtildiğini, █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda ise" Mahkeme kaleminde Teknik incelemesi yapılmış olan filtre kartuşunun, ... nolu “...” buluş başlıklı patent belgesinin 1 nolu isteminin koruma kapsamında kaldığı bu nedenle söz konusu filtre kartuşunun ... nolu patent belgesinin koruma kapsamında kaldığı," tespitine yer verildiğini,... sayılı patentin davacı tarafından █████/2004 tarihinde ABD'de alınmış █████/2005 tarihine kadar rüçhanlı olarak koruma kapsamında kalmış ve daha sonra ... başvurusu ile █████/2005 tarihinde Türkiye'de başvurusu yapılmış olduğunu, Ancak ilk evrak tarihi █████/2021 olup tescili ise █████/2021 tarihi olduğunu, Davacı █████/2004 tarihinden itibaren hiçbir işlem yapılmamış Türkpatent'e herhangi bir ödemede bulunmamış olduğunu, yaklaşık 18 sene boyunca patente dair hiçbir işlem yapılmamış olmakla bu durumun hakkın kötüye kullanımı olduğunu, █████/2021 tarihine kadar söz konusu ürünün Türkiye' de geçerli bir koruması bulunmadığını Dava konusu patent daha önce kullanılmış veya tescil edilmiş bir patent olmasına rağmen yerel mahkemenin bu hususu dikkate almadığını,6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun 138. Maddesi maddesinin (a) bendinin atfıyla 83. madde hükümleri uygun olmayan Patent Belgelerinin Hükümsüz Olacağını, davacının korunmaya değer hukuki yararı olmadığını, bu hususun resen dikkate alınması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını, davanın reddini talep etmiştir. GEREKÇE:Dava, patent hakkına tecavüzün tespiti, meni,refi tespiti istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; mahkemece alınan son bilirkişi heyeti raporunda, teknik incelemesi yapılan filtre kartuşunun davacının ... numaralı "..." buluş başlıklı patent belgesinin 1 numaralı bağımsız isteminin koruma kapsamında kaldığı tespit edilmiştir. Raporda davacının ... numaralı patent belgesindeki istemler ile davalı ürününün usulüne uygun karşılaştırılması yapılmış olmakla yeterli ve denetime elverişli nitelikteki son bilirkişi heyetinin raporun hükme esas alınması yerindedir. İlk bilirkişi heyetinin ek raporunda ise; "1 numaralı bağımsız istemde yer alan unsurların pek çoğunun her iki numunede yer aldığı" belirtilmiş, davalı ürününün içinin incelenemediği de raporda belirtilmiş olmakla raporlar arasında çelişkiden bahsedilemeyecektir. Davacının iddiasının dayanağı olan ... numaralı patent dava tarihi itibarı ile tescilli olup patentin hükümsüzlüğüne dair açılmış bir dava olmadığından davalı vekilinin patentin geçerli bir koruması bulunmadığı yönündeki istinaf istemi yerinde görülmeyerek davalının istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenle istinaf sebepleri ve kamu düzeni dikkate alınarak yapılan incelemeye göre ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 732,00TL harçtan, peşin alınan 615,40TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 20TL istinaf masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026