Danıştay 9. Daire, kanuni temsilcinin görev süresi sona erdikten sonraki KDV düzeltme beyannamelerinden doğan vergi borçlarından sorumluluğunu inceliyor.
Özet: Bu hukuki evrak, asıl borçlu şirketin kanuni temsilcisi adına, sahte belge düzenleme faaliyetleri ve KDV düzeltme beyannamelerinden kaynaklanan vergi borçları nedeniyle düzenlenen ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir; ilk derece mahkemesi temsilcinin görevde olduğu döneme ait borçlardan sorumlu olduğuna hükmederken, görevden ayrıldıktan sonraki düzeltme beyannamelerinden kaynaklanan borçlardan sorumlu olmadığına karar vermiştir; ancak Bölge İdare Mahkemesi, düzeltme beyannamelerine yol açan fiillerin temsilcinin görevde olduğu döneme ait olması gerekçesiyle, temsilcinin tüm borçlardan sorumlu olduğuna karar vererek ödeme emrinin tamamının geçerliliğine hükmetmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YDOKUZUNCU DAİRE Esas No : █████████ Karar No : █████████TEMYİZ EDENLER :1-(DAVALI) ... Defterdarlığı-...VEKİLİ : Av. ... 2-(DAVACI) ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem:...Metal Hırdavat İnşaat Taahhüt Makina Nakliyat Elektrik Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına, kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen... tarih ve...sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; dava konusu ödeme emrinin 1 ila 126. satırlarına ilişkin kısmı yönünden, ödeme emrine konu amme alacaklarının asıl borçlusu şirket olan ... Metal San. Tic. Ltd. Şti.'nin 2008 ila 2012 yılı arasındaki hesap ve işlemlerinin sahte belge düzenleme faaliyeti kapsamında incelenmesi neticesinde hakkında düzenlenen... tarih ve...sayılı vergi tekniği raporunu dikkate alan takdir komisyonu kararlarına dayanılarak şirket adına yapılan cezalı tarhiyatlardan kaynaklandığı, şirket adına düzenlenen ...tarih ve...sayılı ve... tarih ve ... sayılı ödeme emirlerinin █████/2018 ve █████/2016 tarihlerinde şirketin ilgili dönemdeki kanuni temsilcisinin ikametgah adresinde usulüne uygun olarak posta yoluyla tebliğ edildiği, ödeme emri tebliğinin ardından da borçların asıl borçlu şirketçe ödenmediği ve yapılan malvarlığı araştırması neticesinde de şirketin borçlarını karşılayacak malvarlığına rastlanılmadığı görüldüğünden, vergi tekniği raporu ile tespit edilen sahte belge düzenleme fiilinin işlendiği tarihlerde şirketin kanuni temsilcisi olan davacının, kanuni temsilci olarak sorumluluğunun bulunduğu dönemlere ilişkin olarak söz konusu borçlardan sorumluluğu bulunduğu sonucuna varıldığından dava konusu ödeme emrinin anılan kısımlarında hukuka aykırılık bulunmadığı, ödeme emrinin 127, 128. satırlarına ilişkin kısım yönünden, davacının asıl borçlu şirketteki kanuni temsilcilik görevinin █████/2011 tarihi itibarı ile sona erdiği, ödeme emrinin 127 ve 128. satırlarındaki borçların ise asıl borçlu şirket tarafından 2008/Ekim, Kasım dönemlerine ilişkin olarak █████/2013 tarihinde verilen katma değer vergisi düzeltme beyannamelerinden kaynaklandığının anlaşıldığı, amme alacakları davacının kanuni temsilcilik görevinin devam ettiği 2008 yılı içerisindeki katma değer vergisi dönemlerine ilişkin de olsa, vergi ziyaı cezalarının doğumuna sebep olan fiil olan katma değer vergisi düzeltme beyannamesi verilmesi suretiyle katma değer vergisi indirim tutarının değiştirilmesi fiilinin 2013 yılında gerçekleştiği ve bahsedilen tarihte davacının asıl borçlu şirketteki kanuni temsilcilik görevinin sona ermiş olduğu, davacının asıl borçlu şirketteki kanuni temsilcilik görevinin sona erdiği tarihten sonra gerçekleşen katma değer vergisi düzeltme beyannamesi verilmesi fiilinden ve bu fiil nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezalarından sorumlu tutulamayacağından ödeme emrinin 127, 128. satırlarında yer alan amme alacaklarına ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen reddine, kısmen kabulüne, dava konusu ödeme emrinin 127, 128. satırlarında yer alan amme alacaklarına ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının istinaf isteminin reddine, davalı idarenin istinaf isteminin ise; olayda, davacı şirketin sahte belge kullanma ve düzenleme yönünden yapılan inceleme devam ederken, 2008/Ekim, Kasım dönemleri için █████/2013 tarihinde verilen katma değer vergisi düzeltme beyannamesi ile ...Metal Anonim Şirketi'ne ait faturaların beyannamelerden çıkartıldığı, kesilen vergi ziyaı cezalarına ilişkin ihbarnamelerin ve ödeme emrinin şirkete tebliği sonrasında alacağın şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşılmasını müteakip davacı adına takibe geçildiğinin görüldüğü, ... Metal Anonim Şirketi'ne ait faturaların sahte belge niteliğinde kabul edilmek suretiyle asıl borçlu şirket tarafından beyannamelerden çıkartıldığı hususu dikkate alındığında, 2008/Ekim, Kasım dönemleri katma değer vergisi düzeltme beyannamelerinin verilmesine sebep olması nedeniyle davacının sorumlu tutulmasında ve alacağın şirketten tahsil olanağı kalmadığının görülmesini müteakip davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının davanın kabulüne ilişkin kısmının kaldırılmasına, anılan kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: DAVACININ İDDİALARI:Ödeme emrinin mükerrer düzenlendiği, borçların tahakkuk ettiği 2014 yılında ... Metal Hırdavat İnşaat Taahhüt Makina Nakliyat Elektrik Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti'nin kanuni temsilcisi olmadığından vergi borçlarından sorumlu tutulamayacağı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.DAVALININ İDDİALARI: Bölge İdare Mahkemesince, █████/2022 tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca yeniden vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, mahkeme aşamasında davalı idare vekili için vekalet ücretine hükmedildiğinden yeniden vekalet ücreti hükmedilmesine gerek olmadığına ilişkin verilen kararın hukuka uygun olmadığı iddiasıyla kararın vekalet ücreti yönünden bozulması istenilmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Daire kararında belirtilen gerekçeyle Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ödeme içeriğinde yer alan geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı ile bu kısma ilişkin gecikme faizine yönelik hüküm fıkrasının kısmının bozulması, kalan kısımlarının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE:MADDİ OLAY: ... Metal Hırdavat İnşaat Taahhüt Makina Nakliyat Elektrik Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına, kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ...sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.İLGİLİ MEVZUAT:6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 54. maddesinde, müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil edileceği, 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği belirtilmiştir.193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 120. maddesinin 1. fıkrasında, "Ticari kazanç sahipleri (basit usulde vergilendirilenler hariç) ile serbest meslek erbabı cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere, bu Kanunun ticari veya mesleki kazancın tespitine ilişkin hükümlerine göre (indirim ve istisnalar ile Vergi Usul Kanunun değerlemeye ait hükümleri de dikkate alınarak) belirlenen ilgili hesap döneminin altışar aylık kazançları (42. madde kapsamına giren kazançlar ile noterlik görevini ifa ile mükellef olanların bu işten sağladıkları kazançlar hariç) üzerinden, 103. maddede yer alan tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan oranda geçici vergi öderler." hükmü yer almakta olup, 4. fıkrasında ise yapılan incelemeler sonucunda, geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10'unu aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde, eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra, kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği, ancak gecikme faizi ve ceza tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Bölge İdare Mahkemesi kararının, vekalet ücretine yönelik davalı idare tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri ile dava konusu ödeme emri içeriği borçlardan; 2008/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık, 2009/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, 2010/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık, 2011/Ocak-Mart dönemlerine ilişkin geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı tutarındaki kısmına yönelik davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen hüküm fıkralarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ödeme içeriğinde yer alan 2008/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık, 2009/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, 2010/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık, 2011/Ocak-Mart dönemlerine ilişkin geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına yönelik davacı temyiz istemi yönünden ise;193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 120. maddesinin 5. fıkrasında; yapılan incelemeler sonucunda geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10’unu aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde eksik beyan edilen bu kısım için re’sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici verginin terkin edileceği ancak gecikme faizi ve cezanın tahsil edileceği kuralına yer verilmiştir.Bu durumda; geçici vergi üzerinden ceza kesilmesi yukarıda belirtilen hükme uygun ise de, yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi niteliği taşıyan geçici vergi nedeniyle yol açılan vergi kaybından dolayı bir kat ceza kesilmesi ve davacı iddialarının borcum yoktur kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, dava konusu ödeme emrinin 2008/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık, 2009/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, 2010/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık, 2011/Ocak-Mart dönemlerine ilişkin geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmında hukuka uygunluk bulunmadığından açılan davayı anılan kısım yönünden reddeden Vergi Mahkemesi kararının bu kısmına yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan kısmında isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;Davalının temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu ödeme içeriğinde yer alan 2008/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık, 2009/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, 2010/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık, 2011/Ocak-Mart dönemlerine ilişkin geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, kalan kısımlarının ONANMASINA,Temyiz isteminde bulunan davacıdan ...-TL maktu harç alınmasına,Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.