Danıştay 9. Daire, limited şirket ortağının şirket vergi borçları nedeniyle aleyhine düzenlenen ödeme emirlerinin iptali ve zamanaşımı iddialarını inceleyerek davanın reddine yönelik ilk derece mahkemesi kararını kısmen onamıştır.
Özet: Davacının, şirket ortağı sıfatıyla hakkında düzenlenen vergi borcu ödeme emirlerinin iptali talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi asıl borçlu şirketin malvarlığı bulunmadığı ve tebligatların usulüne uygun yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiş; temyiz incelemesinde Danıştay, özellikle davacının 11/11/2008 tarihinden önceki vergi borçlarına ilişkin ödeme emirleri yönünden, ilk derece mahkemesinin kararını 6183 sayılı Kanunun limited şirket ortaklarının sorumluluğunu düzenleyen 35. maddesi uyarınca hukuka uygun bularak, usulsüz tebligat ve zamanaşımı iddialarını yerinde görmeyerek onamıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YDOKUZUNCU DAİRE Esas No : █████████ Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av....KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: ... Yapı İnş. Nakliyat Tur. Gıda Tekstil İth. İhr. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ..., ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesince 2015/2 sayılı ödeme emri yönünden verilen bozma kararına uyarak dosyayı yeniden incelemek suretiyle; davacının █████/2004 -█████/2008 tarihleri arasında şirket ortağı olduğu, dava konusu ...sayılı ödeme emri içeriğinde yer alan borçların 2008/Şubat ila Aralık dönemlerine ilişkin amme alacaklarına ilişkin olduğu, söz konusu borçların tahsili amacıyla asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edildiği, şirket adına kayıtlı mal varlığına rastlanılmaması üzerine şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağının tahsili amacıyla davacı adına ortaklık payı nispetinde düzenlenen ... tarih ve ...sayılı ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Asıl borçlu şirkete yapılan tebligatların usulsüz olduğu, borçların zamanaşımına uğradığı iddiası ile kararın bozulması istenilmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE:MADDİ OLAY: ... Yapı İnş. Nakliyat Tur. Gıda Tekstil İth. İhr. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.İLGİLİ MEVZUAT:213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 19. maddesinde; vergi alacağının, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı, vergi alacağının mükellef bakımından vergi borcunu teşkil ettiği açıklanmış; 20. maddesinde; verginin tarhı, vergi alacağının kanunlarda gösterilen matrah ve nispetler üzerinden vergi dairesi tarafından hesaplanarak bu alacağı miktar itibarıyla tespit eden idari muamele olduğu, 21. maddesinde, tebliğin, vergilendirmeyi ilgilendiren ve hüküm ifade eden hususların yetkili makamlar tarafından mükellefe veya ceza sorumlusuna yazı ile bildirilmesi olduğu, 22. maddesinde, tahakkukun tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken bir safhaya gelmesi olduğu, 23. maddesinde de, verginin tahsilinin kanuna uygun suretle ödenmesi olduğu tanımlanmıştır.6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun, "Kanunun şümulü" başlıklı 1. maddesinde, devlete, vilayet özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait mahkeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi feri amme alacakları ile bunların takip masrafları hakkında bu kanun hükümlerinin tatbik olunacağı öngörülmüştür.Anılan Kanunun 35. maddesinde de limited şirket ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olacakları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları, ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahısların devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulacağı, amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahısların, amme alacağının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulacağı hükümleri yer almaktadır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Mahkeme kararının, temyize konu ... sayılı ödeme emrinin █████/2008 tarihinden önceki vergi borçlarına ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup davacı tarafından ileri sürülen temyiz iddiaları, kararın belirtilen kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.Mahkeme kararının, temyize konu ... sayılı ödeme emrinin █████/2008 tarihinden sonraki vergi borçlarına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davacının temyiz istemi yönünden; Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden; 6183 sayılı Kanunun 1. maddesine göre bir amme alacağı olan vergi alacağının anılan Kanun uyarınca tahsil edileceği, 213 sayılı Kanunun 19. maddesine göre de vergi alacağının, vergiyi doğuran olay ile doğacağı ve vergi alacağının doğmasının mükellef bakımından vergi borcunu teşkil edeceği, yani amme alacağı türlerinden birisi olan vergi alacağının, vergiyi doğuran olayla birlikte doğduğu, dolayısıyla vergiye ilişkin alacak ve borç ilişkisinin vergiyi doğuran olay ile gerçekleştiği ve vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesiyle, mükellefin vergi borçlusu, devlet, vilayet özel idareleri ve belediyelerin de vergi alacaklısı sıfatına sahip olduğu, vergi alacağının doğmasından sonraki aşamada ise, kanunlarda gösterilen matrah ve nispetler üzerinden vergi dairesi tarafından hesaplanarak vergi alacağının tarh ettirildiği, tarh ettirilen verginin tebliğ edilmesi üzerine tahakkuk ederek ödenebilir aşamaya geldikten sonra verginin tahsili aşamasına geçilerek, kanunda belirtilen surette ödenmesiyle vergilendirme sürecinin tamamlandığı, ancak vergi borcunun vadesinde ödenmediği durumda ise kamu gücü kullanılarak, alacaklısı veya alacaklı adına kamu gücü kullanma konusunda yetkili makamlar tarafından cebren tahsil aşamasına geçildiği ve cebren tahsil esaslarının hüküm altına alındığı 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda belirtilen esaslar çerçevesinde tahsilatın yapılacağı anlaşılmaktadır. 213 sayılı Kanunun 19. maddesi uyarınca vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi ile vergiye ilişkin alacak ve borç ilişkisinin kurulduğu, mükellefin artık vergi borçlusu olduğu, tarh, tebliğ ve tahakkuk ettikten sonra vadesinde ödenmeyen vergi alacağının ise cebren tahsilata ilişkin esasların hüküm altına alındığı 6183 sayılı Kanunda belirtilen esaslar çerçevesinde yapıldığı, dolayısıyla, 6183 sayılı Kanun'un 35. maddesinde yer verilen "amme alacağının doğduğu zaman" kavramından kastedilenin "vergiyi doğuran olay" olduğu ve verginin tahakkuk edip vadesinde ödenmemesi durumunun ise vergi alacağının, cebren tahsil edilme şartlarının gerçekleşmesine işaret ettiği sonucuna ulaşılmıştır.Bu itibarla, 6183 sayılı Kanun'un 35. maddesinde değinilen amme alacağının doğduğu zaman kavramından anlaşılması gerekenin amme alacağının da konusu olan vergi alacağının doğduğu olay olduğu da açıktır. Aksine bir yorum anılan maddede yer alan; "Amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahısların, amme alacağının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulur." hükmünü de etkisiz kılar. Zira, amme alacağının doğduğu zamanı temyize konu kararda değinildiği gibi tahakkuk edip kesinleşen verginin kamu alacağı haline gelmesine indirgendiği durumda aynı tarihte ödenmesi de gerekli olan mezkur alacak için vade tarihi aramak anlamsız olacaktır. Nitekim kesinleşen ve kamu alacağı haline dönüşen bu alacak için sonrasında düzenlenen ödeme emrinde gecikme faiziyle birlikte yer alan gecikme zammı da bu tarih itibarıyla işletilmeye başlanır ve ödeme emri ile talep edilir. Bu nedenle; 6183 sayılı Kanun'un 35. maddesindeki düzenlemeden asıl borçlu şirkete ait amme alacaklarının doğduğu dönemde şirketin ortağı olan kişilerin ortak olunan dönemlerle sınırlı olarak amme alacağının ödenmesinden sermaye hisseleri oranında sorumlu olacağının anlaşılması gerekmektedir.Dosyanın incelenmesinden, asıl borçlu, şirketin 2008 yılına ilişkin defter ve belgelerinin istenilmesine dair yazının █████/2013 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmemesi üzerine düzenlenen vergi inceleme raporları dayanak alınarak asıl borçlu şirket adına 2008/Şubat-Aralık dönemlerine ilişkin olarak vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarının yapıldığı, şirketten tahsil edilemeyen amme alacağı için █████/2004-█████/2008 tarihleri arasında şirket ortağı olan davacı adına hissesi oranında uyuşmazlığa konu ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.Bu durumda, █████/2008 tarihinde şirket ortaklığı sona eren davacının bu tarihten sonra doğan vergi borçlarından sorumlu tutulması mümkün bulunmadığından Vergi Mahkemesi kararının 2015/2 sayılı ödeme emrinin █████/2008 tarihinden sonraki vergi borçlarına ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine 2.... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ... sayılı ödeme emrinin █████/2008 tarihinden sonraki vergi borçlarına ilişkin BOZULMASINA, diğer kısmının onanmasına,3.Temyiz isteminde bulunan davacıdan ...-TL maktu harcın alınmasına, 4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.(X) KARŞI OY : Limited şirket ortaklarını, şirketten tahsiline olanak bulunmayan kamu alacaklarının ödenmesinden doğrudan doğruya ve payları oranında sorumlu tutan 6183 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca kural olarak, tahsili gereken kamu alacağına ilişkin vergilendirmenin ait olduğu dönemde şirketin paylarına sahip ortaklar, ortaklık sıfatının sürdüğü dönemlerde ortaklık sıfatından doğan ve bu dönemlere dair yapılacak bir inceleme sonrası tarh edilen vergi ve kesilecek cezalardan sorumlu tutulabilecektir.Ortaklık sıfatının devam ettiği dönemlerde şirket işlemleri hakkındaki her türlü bilgiye erişme imkanı olan ortakların, paylarını devrettikten, başka bir ifadeyle şirketle bağlarının ortadan kalkmasından sonra, ortak oldukları dönemlerde gerçekleşmeyen defter ve belge ibraz etmeme fiili nedeniyle salt vergilendirme dönemlerinde payları bulunduğundan bahisle sorumlu tutulmaları mümkün değildir.Olayda, dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrine konu 2008/Şubat-Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ve üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarının asıl borçlu şirket hakkında, 2008 yılı defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle düzenlenen... tarih ve... sayılı vergi inceleme raporlarına dayanılarak borçlu şirket adına yapılan cezalı tarhiyatlardan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacının ortaklık sıfatının █████/2008 tarihinde sona ermesinden sonra gerçekleşen defter ve belge ibraz etmeme fiili nedeniyle ve yine bu tarihten sonra düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen vergi ve kesilen cezalardan sorumluluğu bulunmadığından, davanın reddi yolundaki Vergi Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyoruz.