yargıtay, dernekler kanununa muhalefet nedeniyle kesilen idari para cezasını, eksiklik giderme süresi verilmemesi ve alındı belgelerinde t.c. kimlik/vergi numarası zorunluluğu olmaması gerekçesiyle kanun yararına bozdu.

Yargıtay, Dernekler Kanununa muhalefet nedeniyle kesilen idari para cezasını, eksiklik giderme süresi verilmemesi ve alındı belgelerinde T.C. kimlik/vergi numarası zorunluluğu olmaması gerekçesiyle kanun yararına bozdu.

Özet: Dernek gelirlerinin tahsilinde kullanılan alındı belgelerinde gerçek kişilerin T.C. kimlik numaraları ile tüzel kişilerin vergi numaralarının bulunmamasından dolayı uygulanan idari para cezasına yapılan itirazın ilk derece mahkemesince reddi kararı, 5253 sayılı Dernekler Kanununa göre eksikliklerin giderilmesi için derneğe süre verilmemiş olması ve alındı belgelerinde T.C. kimlik veya vergi numarası bulundurma zorunluluğunun ya da eksikliğinin yaptırıma bağlanmamış olması gerekçeleriyle Yargıtay tarafından kanun yararına bozulmuştur.

7. Ceza Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

HÂKİMLİĞİ : Eskişehir 3. Sulh Ceza Hâkimliği

SAYISI : █████████ Değişik iş

KABAHAT : 5253 sayılı Dernekler Kanunu'na muhalefet

İNCELEME KONUSU

KARAR : Başvurunun reddi

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

5253 sayılı Dernekler Kanunu'na muhalefet etmekten kabahatli ... hakkında Odunpazarı Kaymakamlığının 05.03.2020 tarihli ve 982 sayılı idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 1.586,19 Türk lirası idari para cezasına karşı yapılan başvurunun Eskişehir 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 29.06.2020 tarihli ve █████████ değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 13.05.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.06.2023 tarihli ve KYB-██████████ sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.06.2023 tarihli ve KYB-██████████ sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Dosya kapsamına göre, dernek gelirlerinin tahsilinde kullanılan alındı belgelerinin

üzerinde ödenti veya bağışta bulunan gerçek kişilerin T.C. Kimlik numaralarının ve tüzel kişilerin vergi numaralarının yazılmadığından bahisle idari para cezası uygulanmasına karar verildiği anlaşılmakta ise de;

Benzer bir olaya ilişkin olarak Yargıtay 7. Ceza Dairesinin █████/2022 tarihli ve ████████ esas, █████████ karar sayılı ilâmında da değinildiği üzere,

1-5253 sayılı Kanun'un 17. maddesinde yer alan "Derneklerin iş ve işlemlerinde, bu Kanun ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu ile bunlara dayanılarak çıkarılan yönetmeliklerin hükümlerine aykırılık

tespit edilmesi halinde, konusu suç teşkil etmeyen hata ve noksanlıkların mülkî idare amirinin yazılı

istemi üzerine, ilgili dernek tarafından otuz gün içerisinde giderilmesi zorunludur." şeklindeki düzenleme uyarınca, eksiklikler bakımından ilgili derneğe hata ve noksanlıkların giderilmesi için belirtilen süre verilmesine rağmen hata ve eksikliğin giderilmemesi halinde idari yaptırım kararı verilebileceği, inceleme konusu dosyada kabahate konu eksiklik ile ilgili mülki idare amirinin bu şekilde bir bildiriminin olmadığı,

2-5253 sayılı Kanun'un 32/d maddesinde, "Derneğe ait tutulması gereken defter veya kayıtları tutmayan veya tasdiksiz defter tutan dernek yöneticileri üç aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu defter ve kayıtların usulüne uygun tutulmaması halinde dernek yöneticilerine ve defterleri tutmakla sorumlu kişilere beşyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Adına yetki belgesi düzenlenmediği halde gelir toplayanlar ile bilerek bu şekilde gelir toplanmasına izin veren yönetim kurulu üyelerine bin Türk Lirası idarî para cezası verilir" ve Dernekler Yönetmeliğinin 45. maddesinde yer alan "Alındı belgeleri, sabit boyalı sert veya sivri uçlu tükenmez kalemle okunaklı bir biçimde silintisiz ve kazıntısız olarak doldurulur. " şeklinde yer alan düzenlemelere nazaran, gerçek kişilerin T.C. kimlik numaralarının, tüzel kişilerin ise vergi numaralarının alındı belgesinde yer almasının zorunlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığı gibi yer almamasının da yaptırıma bağlanmadığı; alındı belgesinde doldurulması gereken kısımlara dair açık bir düzenlemeye yer verilmediği, sadece alındı belgesinin şeklen nasıl doldurulacağına ilişkin yönteme dair açıklamaya yer verildiği, ayrıca bağışçı olan ve dernek kayıtlarında kişisel bilgileri sınırlı bir şekilde bulunan şahıslara ilişkin özel bilgi mahiyetindeki T.C. kimlik ve vergi numaralarına ulaşılmasının hayatın olağan akışına da uygun olmadığı,

Gözetilmeden başvurunun kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

İdari para cezasına konu makbuzların tarihlerinin, Dernekler Yönetmeliği'nin 45. maddesine eklenen 4. fıkranın yürürlük tarihi olan 09.07.2020 tarihinden önce olduğu anlaşmakla;

Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talepler yerinde görüldüğünden istemlerin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlar yerinde görüldüğünden taleplerin KABULÜNE,

2. Eskişehir 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 29.06.2020 tarihli ve █████████ değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi uyarınca, muteriz hakkında uygulanan idarî para cezasının kaldırılmasına, dosyanın, Hâkimliğine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.06.2026 tarihinde karar verildi.