7. ceza dairesi, 5253 sayılı dernekler kanununa aykırı yetkisiz gelir toplama nedeniyle kesilen idari para cezasının reddine ilişkin kararda usul ve zamanaşımı yönünden kanun yararına bozma istemini değerlendiriyor.

7. Ceza Dairesi, 5253 sayılı Dernekler Kanununa aykırı yetkisiz gelir toplama nedeniyle kesilen idari para cezasının reddine ilişkin kararda usul ve zamanaşımı yönünden kanun yararına bozma istemini değerlendiriyor.

Özet: Adalet Bakanlığının talebi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kanun yararına bozma istenen kararda; bir dernek yöneticisine yetki belgesiz gelir topladığı gerekçesiyle uygulanan idari para cezasının, 5253 sayılı Dernekler Kanununun 17. maddesi uyarınca eksiklikler için önceden yazılı bildirim yapılmadan verildiği, alındı belgelerinde T.C. kimlik veya vergi numarası bulundurma zorunluluğunun ve bunun eksikliğinin yaptırımının yasalarda açıkça yer almadığı, ayrıca kabahat tarihi ile kararın kesinleştiği tarih arasında 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 20. maddesindeki soruşturma zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı hususlarının göz ardı edildiği belirtilerek başvurunun reddine dair yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

7. Ceza Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

HÂKİMLİĞİ : Konya 3. Sulh Ceza Hâkimliği

SAYISI : █████████ Değişik iş

KABAHAT : 5253 sayılı Dernekler Kanunu'na muhalefet

İNCELEME KONUSU KARAR: Başvurunun reddi

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun 32/1-d maddesine muhalefet etmekten kabahatli ... hakkında Konya Valiliğinin 02.03.2021 tarihli ve E.95085456-489-5521 sayılı idari para cezası karar tutanağı ile uygulanan 2.098,00 Türk lirası idari para cezasına karşı yapılan başvurunun Konya 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 05.04.2023 tarihli ve █████████ değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309/1. maddesi uyarınca, 17.10.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.11.2023 tarihli ve KYB-███████████ sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.11.2023 tarihli ve KYB-███████████ sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Dosya kapsamına göre, adına yetki belgesi düzenlenmediği halde yetki belgesiz gelir topladığından bahisle Fakir ve Muhtaçlara Yardım Derneği Konya şubesi dernek yönetim kurulu üyesi ... hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verildiği anlaşılmakta ise de;

Benzer bir olaya ilişkin olarak Yargıtay 7. Ceza Dairesinin █████/2022 tarihli ve ████████ esas, █████████ karar sayılı ilâmında da değinildiği üzere,

1-5253 sayılı Kanun'un 17. maddesinde yer alan "Derneklerin iş ve işlemlerinde, bu Kanun ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu ile bunlara dayanılarak çıkarılan yönetmeliklerin hükümlerine aykırılık tespit edilmesi halinde, konusu suç teşkil etmeyen hata ve noksanlıkların mülkî idare amirinin yazılı istemi üzerine, ilgili dernek tarafından otuz gün içerisinde giderilmesi zorunludur." şeklindeki düzenleme uyarınca, eksiklikler bakımından ilgili derneğe hata ve noksanlıkların giderilmesi için belirtilen süre verilmesine rağmen hata ve eksikliğin giderilmemesi halinde idari yaptırım kararı verilebileceği, inceleme konusu dosyada kabahate konu eksiklik ile ilgili mülkî idare amirinin bu şekilde bir bildiriminin olmadığı,

2-5253 sayılı Kanun'un 32/d maddesinde, "Derneğe ait tutulması gereken defter veya kayıtları tutmayan veya tasdiksiz defter tutan dernek yöneticileri üç aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu defter ve kayıtların usulüne uygun tutulmaması halinde dernek yöneticilerine ve defterleri tutmakla sorumlu kişilere beşyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Adına yetki belgesi düzenlenmediği halde gelir toplayanlar ile bilerek bu şekilde gelir toplanmasına izin veren yönetim kurulu üyelerine bin Türk Lirası idarî para cezası verilir" ve Dernekler Yönetmeliğinin 45. maddesinde yer alan "Alındı belgeleri, sabit boyalı sert veya sivri uçlu tükenmez kalemle okunaklı bir biçimde silintisiz ve kazıntısız olarak doldurulur. " şeklinde yer alan düzenlemelere nazaran, gerçek kişilerin T.C. kimlik numaralarının, tüzel kişilerin ise vergi numaralarının alındı belgesinde yer almasının zorunlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığı gibi yer almamasının da yaptırıma bağlanmadığı; alındı belgesinde doldurulması gereken kısımlara dair açık bir düzenlemeye yer verilmediği, sadece alındı belgesinin şeklen nasıl doldurulacağına ilişkin yönteme dair açıklamaya yer verildiği, ayrıca bağışçı olan ve dernek kayıtlarında kişisel bilgileri sınırlı bir şekilde bulunan şahıslara ilişkin özel bilgi mahiyetindeki T.C. kimlik ve vergi numaralarına ulaşılmasının hayatın olağan akışına da uygun olmadığı, gözetilmeden başvurunun kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

İdarî para cezasına konu kabahat bakımından soruşturma zamanaşımı sürelerinin kabahat tarihlerinde başlayıp idari para cezasına yönelik başvuru sonuçlanıncaya kadar cereyan edeceği, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Soruşturma zamanaşımı" kenar başlıklı 20. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında yer alan "(1) Soruşturma zamanaşımının dolması halinde kabahatten dolayı kişi hakkında idari para cezasına karar verilemez. (2) Soruşturma zamanaşımı süresi; a) Yüzbin Türk lirası veya daha fazla idari para cezasını gerektiren kabahatlerde beş, b) Ellibin Türk lirası veya daha fazla idari para cezasını gerektiren kabahatlerde dört, c) Ellibin Türk lirasında az idari para cezasını gerektiren kabahatlerde üç yıldır." şeklindeki düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, kabahat tarihi olarak kabul edilen 18.05.2018 tarihinden, başvurunun kesin olarak reddine karar verilen 05.04.2023 tarihine kadar zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı hususunda da kanun yararına bozma isteminde bulunup bulunmayacağına ilişkin Adalet Bakanlığından görüş istenilmesine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde tespit edilen husus yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dava dosyasının, Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, oy birliğiyle 16.06.2026 tarihinde karar verildi.