Kamu ihalesi kapsamında imzalanan araç kiralama hizmet sözleşmesinin pandemi kaynaklı mücbir sebep iddiasıyla haksız feshi ve kesin teminatın iadesi talepli temyiz davası.
Özet: Davacı şirket, pandemi nedeniyle Cumhurbaşkanlığı genelgesi uyarınca ek süre talebi varken araç kiralama hizmet sözleşmesinin idare tarafından haksız feshedildiğini ve teminatın irat kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğunu iddia ederek tazminat talep etmiş; davalı idare ise teslim edilen araçların sözleşme şartlarına uygun olmaması nedeniyle fesih işleminin haklı olduğunu savunmuştur. Mahkeme, salgın koşullarının ihale tarihinde mevcut olması nedeniyle yüklenicinin teklifini buna göre oluşturması gerektiğini, teslim edilen araçların şartnameye uygun hale getirilememesinin mücbir sebep sayılamayacağını belirterek sözleşme feshini haklı bulmuş ve davanın reddine karar vermiştir.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : █████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 27. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ████████ E., ████████ K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; ... İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan 23.03.2021 tarihli 2021/... ihale kayıt numaralı 4734 sayılı “7 Kısım 3 Ay Araç Kiralama Hizmeti Alım İşi” ihalesi kapsamında müvekkili ile davalı arasında 09.04.2021 tarihinde hizmet alımı ihalesi imzalandığını, davalının 19.04.2021 tarihli ihtarname ile sözleşmenin 16. maddesi uyarınca müvekkili şirkete bir takım eksikliklerin bulunduğu ve bu eksikliklerin 10 gün içerisinde tamamlanması halinde sözleşmenin feshedileceğinin bildirdiğini, müvekkilinin aynı tarihli cevabi ihtarnamesi ile pandemi nedeniyle alınan tedbirlerin müvekkilinin sözleşmeden ... yükümlülüklerini yerine getirilmesine engellediğini, Cumhurbaşkanlığının 2020/5 sayılı Genelgesi kapsamında 121 günlük ek süre verilmesini talep ettiklerini, ancak davalının Bakanlığın görüşü alınmaksızın sözleşmeyi feshettiğini ve 251.400,00 TL teminatın Hazineye gelir kaydettiğini, feshin bu sebeple haksız olduğunu, somut durumda ifâ imkansızlığının müvekkili kusurundan ileri gelmediğini, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle tüm zararların davalı tarafından tanzim edilmesi gerektiğini, idarenin teslim edilen 110 araçtan teknik şartnameye uygun olmadığını belirttiği 90 adet aracı iade etmeyerek kullanmasına rağmen müvekkiline hiçbir ödeme yapılmadığını, kazanç kaybı olduğunu ileri sürerek, davalı tarafın dava konusu sözleşmeyi haksız olarak feshettiğinin tespiti ile şimdilik 1.500,00 TL maddi tazminat ve 5.000,00 TL manevi tazminatın sözleşmenin haksız olarak feshedildiği tarihten itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafça sözleşme kapsamında teslim edilen araçların sözleşmenin 36.3. maddesine uygun olmadığının tespit edilerek eksikliklerin giderilmesinin davacıya bildirilmesine rağmen eksiklikler giderilmediğinden sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İdarece yükleniciye sözleşmenin 16. maddesine göre yapılan fesih ihtarına rağmen 70 adet aracın aylık kira bedelinin kasko değerinden yüksek olmaması kriterine uygun hale getirilmediğinden sözleşmenin 18.05.2021 tarihi itibariyle feshedildiği, sözleşmenin feshedilmesinin haklı nedene dayandığı, idarenin fesih gerekçesini oluşturan sözleşme konusu kiralık araçların aylık kira bedellerinin sözleşmedeki kriteri sağlayacak araçlardan oluşturulmasının daha ihale aşamasında teklif oluşturulurken yüklenicinin sağlaması gereken bir kriter olduğu, idareye teslim edilen araçların bu kriteri sağlanamamasının Covid- 19 pandemisi ile ilişkilendirilemeyeceği, zira ihale tarihi itibariyle Covid- 19 pandemisinin etkisinin sürdürdüğü ve yüklenicinin teklifini bu pandemi koşullarında oluşturmuş olduğu, dolayısıyla teslim edilen araçlarda idarenin ihtarına rağmen söz konusu kriterlerin sağlanamamasının mücbir sebep kapsamında değerlendirilmemesinin sözleşme ve ekleri ile 2020/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesine aykırılık içermediği, idarenin sözleşmenin 16. maddesi ile KİSK’in 20/b maddesi uyarınca sözleşmeyi feshetmesi haklı nedene dayandığından hesabın genel hükümlere göre tasfiye edilerek kesin teminat ve varsa ek kesin teminatın irat kaydedilmesi gerekeceğinden irat kaydedilen kesin teminatın iade edilemeyeceği, fesih tarihine kadar olan dönem için hesaplanan hakedişin yükleniciye ödenmiş olduğu, hakediş alacağı bulunmadığı, sözleşmenin feshinde idarenin herhangi bir kusuru bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde;a. Bilirkişi raporlarının hatalı ve eksik incelemeye dayalı olup, hükme esas almaya alınmaya elverişli bulunmadığını, Cumhurbaşkanlığı kararında ihale tarihi pandemi döneminde olan veya öncesinde olan gibi bir ayrım söz konusu olmadığını, genelge kapsamında süre istenildiğinde idarenin bağlı yetkisi bulunduğunu, b.İhalenin müvekkiline tebliğinden itibaren 10 gün sözleşme imzalama süresi olmasına rağmen idare yetkililerin ısrarı neticesinde 10 günlük süreyi kullanmayarak sözleşmeyi imzaladığını,c.Pandemi nedeniyle 2021 model araçları temin edemediğini, kasko değerinin altında kalan araçların kasko değerleri üzerinden ödeme almayı dahi kabul ettiğini, genel salgın hastalığın KİSK 10 /1 maddesine göre mücbir sebep kabul edildiğini,d.Cumhurbaşkanlığı 2020/5 sayılı Genelgesine göre idarece karar alınmadan önce Hazine ve Maliye Bakanlığının değerlendirilmesinin alınmasının zorunlu olduğunu beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, hizmet alım sözleşmesinin haksız feshedildiğinin tespiti ile tazminat istemine ilişkindir.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeple;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının davacıya yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,30.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.