antalya 4. asliye ticaret mahkemesinde görülen, haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonrası araçta oluşan değer kaybı ve kazanç kaybı tazminat talepli davada malikin uzun süreli kiralamadan dolayı pasif husumet yokluğu kararı.

Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonrası araçta oluşan değer kaybı ve kazanç kaybı tazminat talepli davada malikin uzun süreli kiralamadan dolayı pasif husumet yokluğu kararı.

Özet: Maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı ve ticari kazanç kaybı gibi zararların tazmini talebiyle açılan davada, davacı vekili, müvekkilinin aracının karşı tarafın tam kusurlu aracının çarpması sonucu yüksek maddi hasar gördüğünü iddia ederken, davalı vekili kusur oranlarına ve yetkiye itiraz ederek davanın reddini savunmuştur; mahkeme ise yapılan yargılama sonucunda, kazaya karışan aracın kayıtlı maliki olan davalının aracı uzun süreli kiraya verdiğini ve işleten sıfatı taşımadığını belirterek, bu davalı aleyhindeki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine hükmetmiştir.

T.C.

ANTALYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2024

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA:

Davacı vekilinin Antalya ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyasına verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ... ait ... plaka numaralı araç ile davalı ... Anonim Şirketi ait ve ... sevk ve idaresinde olan ... plaka numaralı araç arasında ... tarihinde saat ... de ... istikameti üzerinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ...plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkili araç sürücüsünün kazanın oluşmasında hiçbir kusuru bulunmadığını, kaza nedeniyle müvekkiline ait ... plakalı araçta yüksek miktarda maddi hasar meydana geldiğini, müvekkiline ait araç bu kazadan dolayı hasar almış, onarım görmüş, değer kaybetmiş ve serviste kaldığı süre boyunca kullanılamamış olup ... aracın asli ve tam kusurlu bir şekilde müvekkile ait araca çarpması nedeni ile oluşan değer kaybı, hak mahrumiyeti, ticari kazanç kaybı, çekici bedeli diğer sair zarar ve tazminatların giderilmesine yönelik işbu davayı açtıklarını belirterek tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL kazanç kaybı, ... TL araç değer kaybı tazminatının davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP :

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki ve husumet itirazında bulunduklarını beyanla; davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla ... plaka sayılı araç sürücüsünün kusurlu olduğu iddiasını kabul etmediklerini, zira kusur oranlarının yargılamayı gerektirdiğini, ayrıca davacının aracının onarımında kaldığı iddiasına rağmen kazan kaybına ilişkin talep tutarını belirleyemiyor olmasının hukuki dayanağının bulunmadığını, bununla birlikte müvekkili şirkete ait araç sigortalı olup sigortadan herhangi bir ödeme alınıp alınmadığının da tespitinin gerektiğini, davacının faiz taleplerine de itiraz ettiklerini belirterek açılan haksız ve mesnetsiz davanın müvekkili yönünden reddini savunmuştur.

Diğer davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Antalya ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... Esas - ... /... Karar sayılı görevsizlik kararı sonrası dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.

... sigorta şirketine yazılan müzekkere cevap verilmiştir.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.

İlgili vergi dairesine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.

Mahkememizce diğer eksiklikler tamamlanmıştır.

Mahkememizce konusunda uzman bilirkişilerden rapor aldırılmış ve raporlar mahkememizce serbestçe değerlendirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle açılan değer kaybı ve ticari kazanç kaybına dair maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı ve davalı .... ... Şti. tacir olmakla eldeki davanın nisbi ticari dava olduğu anlaşılmış ve mahkememizin görevli olduğu kabulü ile yargılamaya devam olunmuştur.

Davanın niteliği gereği Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Davalı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Sistem sorgulaması yapılarak davacıya ait aracın kasko sigortacısı ve trafik sigortacısı şirketlere ilişkin rapor dosyamız arasına alınmıştır.

Davalı ... A.Ş. Uzun süreli kiralayan olduğu savunmasında bulunmuş olup yapılan incelemede;

Trafik kazasına sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın kayıtlı maliki davalı ... A.Ş., bu davalı tarafından sunulan belgelere göre işleten de .... Tic. A.Ş.'dir.

Davalı tarafa ait ... plaka sayılı aracın kayıtlı maliki davalı ... A.Ş. olup, bu şirket tarafından aracın uzun süreli kira sözleşmesiyle dava dışı .... Tic. A.Ş.'ne kiralandığı ve davalı şirketin işleten sıfatı olmadığı bu davalı tarafından dosyaya sunulan özellikle kira sözleşmesi, vergi dairesi makbuz ve belgeleri, beyannamelerle ve yargılama sonucunda anlaşılmıştır. Davalı kayıtlı maliki davalı ... A.Ş. uzun süreli kiralayan olması sebebiyle davalı ... A.Ş. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın aracın uzun süreli kiraya verildiğini ve araç malikinin işleten olmadığını davadan önce bilebilecek durumda olmadığından davalı ... A.Ş. lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir. (Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, █████████ Esas, 2023/8 Karar)

Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatının ve araç mahrumiyet bedelinin belirlemesi için dosyamız bir makine mühendisi adli trafik, bir sigorta eksperi ve 1 mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş;

Bilirkişi ... arihli raporda özetle; "gerçekleşen kazada davacının kusurunun bulunmadığı, davalının %100 kusurlu olduğu, dava konusu aracın değer kaybının ... TL olduğunun tespit edildiği ve aracın makul onarım süresinin 16 gün gün,kazan kaybının ise ... TL olduğu" hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosyada alınan raporun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve mahrumiyet ve değer kaybı hesabının da mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu anlaşılmakla, bilirkişi raporuna itirazların reddine karar verilmiştir.

Davacı taraf, dava değerini ... tarihinde, ticari kazanç kaybı bedelini ... TL olarak, değer kaybını da ... TL olarak ıslah etmiş ve harcını yatırmıştır.

Eldeki dava kısmi dava olarak açıldığından ve kısmi davada bir kez ıslah edilebileceğinden ayrıca süre verilmemiştir.

Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.

Yargıtay 4. Ve 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir. ( Yargıtay 4. H.D'nin█████/2020 tarih, █████████ Esas ve █████████ Karar; █████/2021 tarih ██████████ Esas, █████████ Karar; Yargıtay 17. HD. █████/2020 █████████ Esas, █████████ Karar)

Davacının, aracından makul tamir süresi boyunca mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu yöndeki zararın da tazmin edilmesi gereklidir (Bkz: Yargıtay 17.HD.nin 08.12.2016 tarih ve ███████████ sk.). ZMMS Genel Şartlarına göre gerçek zarar kapsamında olmayan ve dolaylı zararlardan kabul edilen araç mahrumiyet zararının davalı sigorta şirketinden talep edilmesi mümkün değildir (Yargıtay 17. HD.nin 19.04.2018 tarih ve █████████ sk.).

Bu itibarla, dosya kapsamında bulunan deliller ile mahkememizce alınan bilirkişi raporu hep birlikte incelenip değerlendirildiğinde; davalı ile davacının sevk ve idaresindeki araçların karıştığı hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kazada davacının kusurunun bulunmadığı, davacıya ait aracın değer kaybının ... TL olduğu, dava konusu aracın makul onarım süresinin 16 gün olduğu, bu süreçte aracı kullanamamaktan kaynaklı davacı zararının ... TL olduğu tespit edilmiş ve mahkememizce kabul edilmiştir.

Buna göre, davacının kazanç kaybı ve değer kaybı bedeline ilişkin talebi davalı ... bakımından kabul edilmiştir.

Faiz başlangıcı yönünden, kaza tarihinden itibaren işleyecek talep uyarınca yasal faizi ile tahsiline dair davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuştur. Açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KISMEN KABULÜNE;

1-Değer kaybı tazminatı olarak ... TL maddi tazminatın (taleple bağlı kalarak) davalı ...'dan kaza tarihi ... itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

2-Ticari kazanç kaybı bedeli olarak ... TL maddi tazminatın davalı ...'dan kaza tarihi ... itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya dair talebin reddine,

3-Davalı ... A.Ş. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,

4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak yatırılan ... TL ve sonradan tamamlanan ... TL olmak üzere toplam ... TL harcın mahsubu ile eksik kalan ... TL harcın davalı ...'dan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

5-Davacı tarafça dava açılışta yatırılan ve sonradan tamamlanan toplam ... TL harcın davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan .,.. TL'sinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,

8-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen ... TL'nin; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan ... TL'sinin davalı ...'dan; ... TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,

Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede Antalya Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026

Katip ...

e-imza

Hakim ...

e-imza