adana bölge adliye mahkemesi 9. hukuk dairesinde, sel nedeniyle soğan ürünü hasarı kaynaklı bitkisel sigorta tazminatı davasının istinaf incelemesi.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinde, sel nedeniyle soğan ürünü hasarı kaynaklı bitkisel sigorta tazminatı davasının istinaf incelemesi.

Özet: Davacı çiftçi, sigortalı kuru soğan tarlalarında meydana gelen sel ve su baskını sonucu ürünlerinin tamamen zarar görmesi nedeniyle sigorta şirketine karşı, eksper incelemesinin eksik yapıldığını ve ödenen 13.188 TLlik tazminatın yetersiz olduğunu iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 15.000 TL maddi tazminat talebinde bulunmuş; davalı sigorta şirketi ise, hasarın yeniden ekim-dikim gerektirecek nitelikte olduğunu, eksperler tarafından yapılan değerlendirme sonucunda muafiyet ve müşterek oran uygulanmaksızın belirlenen tazminatın (13.188 TL) davacıya ödendiğini ve bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - █████████

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : █████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2023

NUMARASI : ████████ Esas ve ████████ Karar

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLLERİ : Av.

DAVANIN KONUSU : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ :█████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ :█████/2026

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ÇKS adresi .../Merkez/... 132/5 ada/parsel sayılı taşınmazda tarımsal faaliyetlerde bulunduğunu, müvekkilinin tarımsal faaliyette bulunduğu dava konusu Merkez- ... 132/5 ada/parsel sayılı taşınmazın bulunduğu bölgede █████/2022 tarihinde sel ve su baskınları meydana gelmiş olup, bunun sonucunda dava konusu taşınmazlardaki ürünlerin tamamının zarar gördüğünü, müvekkilinin █████/2021 tarihinde ... 132/5 ada/parsel parsel sayılı taşınmazda 20,956 dekarlık alanda soğan(kuru) çeşidi Erso olan ürün ekimi yapmış ve söz konusu ürün için ... poliçe numaralı Bitkisel Ürün Sigortası Poliçesi ile davalı şirket nezdinde sigortaladığını ve sunmuş oldukları poliçeler kapsamında teminat altına alındığını, müvekkilinin, arazisinde meydana gelen sel ve su baskınından kaynaklı zararların tespiti için; █████/2022 tarihinde ...'e ihbarda bulunulduğunu, bunun sonucunda ... yetkilileri söz konusu taşınmazlar ve bulunduğu bölge sular altında kalmasından dolayı taşınmazlar başına gelemediğini ve eksik inceleme yaptığını, █████/2022 tarihli eksik inceleme sonucu düzenlenen kesin ekspertiz raporlarına göre % 9 oranında afaki hasar oranı tespit edildiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile, ÇKS adresi .../Merlez ... mevkii ... 132/5 ada/parsel sayılı taşınmazda meydana gelen sel ve su baskınları nedeniyle hasar gören ürünlere ilişkin olarak davalı ... tarafından düzenlenen ... numaralı Bitkisel Ürün Sigortası Poliçesi ile teminat altına zararların tazmini açısından; yapılacak yargılama sonucunda müvekkilinin maddi zararının değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda ıslah ile arttırılmak üzere HMK'nın 107/1 maddesi gereğice fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 15.000,00.TL maddi tazminatın öncelikle davalı şirkete ihbar tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı adına ... İli ... İlçesi Merkez ... mahallesi 132/5 numaralı ada parselde yer alan kuru soğan tarlası ... no'lu Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası poliçesi ile sigortalının beyanı doğrultusunda tanzim edildiğini, ... no'lu poliçenin başlangıç tarihi 19.12.2021, bitiş tarihi 29.08.2022 olduğunu, ... no'lu poliçeli alanda 21.02.2022 tarihinde "sel ve su baskını hasarı" olduğu gerekçesiyle Müvekkili Kuruma hasar ihbarında bulunulduğunu, görevlendirilen ziraat mühendisi eksperler tarafından 16.02.2022 tarihinde yapılan ekspertiz çalışmasında, yeniden ekim-dikim kararı verildiğini, söz konusu poliçe için yeniden ekim dikim kararı alınan bir hasar olması nedeni ile hasar dosyasının incelendiğini ve tazminatı hesaplanarak ödemesinin tamamlandığını, Hasara ilişkin olarak 09.03.2022 tarihinde 13.188,00TL hasar tazminatı sigortalıya ödendiğini, ... Ovasında, Aralık ayının ilk haftasından itibaren meydana gelen aşırı yağışlar nedeniyle " sel ve su baskınları" meydana geldiği ve bu yağışların ürünlere olan etkisinin belirlenmesi için hasar ihbarı bulunan poliçe sahibi üreticilerin alanlarında gerekli ekspertiz çalışmalarının yapıldığını, eksperler tarafından sahada yapılan incelemelerde, soğan, sarımsak ve sebze grubu ürünlerde, erken dönemde hasarın meydana gelmiş olması ve meydana gelen hasarın oluş şekli, ürünün gelişme dönemi gibi konular eksperler tarafından değerlendirilerek yeniden ekim dikim kararı alındığını, genel şart maddesi kapsamında eksperler tarafından alanda belirlenen hasar oranları üzerinden muafiyet ve müşterek oran uygulanmaksızın tazminat ödemelerinin gerçekleştirildiğini, davacının ürün yetiştirme tekniklerini yeterince uygulamadığını, davacının tüm taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, bu nedenlerle; haksız davanın reddi ile dava masrafları ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararında, davacının tarlasını davalı ...'e Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası poliçesi ile sigorta ettirdiğini, █████/2022 tarihinde meydana gelen sel ile tarlalarındaki ürünlerin zarar gördüğünü, davacının süresinde hasar ihbarında bulunduğunu, davalı tarafından sel baskını yönünden teminat verildiğini, mahkemece dosyanın 2 ziraat mühendisi 1 sigorta bilirkişiden oluşan 3 kişilik teknik bilirkişi heyetine tevdi edildiği, teknik bilirkişilerden oluşan heyet raporunda; "Davaya konu dönemde aşırı yağışın meydana geldiği (dosya içerisinde mevcut fotoğraflar-meteorolojik veriler) taşınmazın sular altında kaldığı, uyuşmazlık konusu döneme ilişkin ÇKS kayıtlarında davacı tarafın dava konusu taşınmaza Kuru Soğan ektiği, taşınmazlarda bulunan Kuru Soğan Bitkisinin su altında kalmasının bitkiyi çürüteceği, tekrar ekim yapılmasının ise ürünün fenolojik durumu ve hasat ayı dikkate alındığında mümkün olmayacağı, zararın sigorta teminatı kapsamında olduğu davacının dava konusu taşınmaz için 63.532,92.TL tazminat alacağının bulunduğu rapor edilmiştir." mahkemece bilimsel verilere ve tekniklere uygun hazırlanan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek meydana gelen hasarın teminatı bulunan sel baskını etkisi ile meydana geldiği teknik bilirkişi raporunda da davalının bu miktardan sorumlu olduğu anlaşılmakla sübut bulunan davanın islah edilmiş haliyle kabulüne karar verilmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda mazot-gübre-destekleme gibi teminat dışı unsurlar tazminat hesaplamasına dahil edildiğini, fakat müvekkil kurumun sigortacı olduğundan sorumluluğu poliçe hükümleriyle sınırlı olduğunu, bu durumun açık hukuki hata olduğunu, hukuku uygulamanın hakimin görevi olduğunu, raporun hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, ...'in yalnızca poliçe teminatındaki risklerin neden olduğu doğrudan zararları tazminle yükümlü olduğunu, dolaylı zararların teminat dışı olduğu genel şartlar'ın açık hükmü olduğunu, davacının tüm taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkil kurumun üzerine düşen tüm yasal yükümlülüğü yerine getirdiğini, bunun dışında teminat kapsamında herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, haksız kararın bozularak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkil kurum tarafından yapılan ödeme, poliçe, genel şartlar, tarife talimatlar hükümlerine ve mevcut duruma uygun olduğunu, fakat bilirkişi raporunda teminat dışı unsurlar(mazot, gübre vs) eklenerek tamamen teminat dışı bir hesaplama yapılmış olduğunu, daha sonra bu hesaplamadan muafiyet düşüldüğünü, teminat dışı unsurlar üzerinden yapılan hesaplamadan muafiyet düşülmesi hesaplamayı poliçe hükümlerine uygun kılmayacağını, kesinlikle kabul manasına gelmemek üzere, yeniden ekim dikim kararı yokmuş gibi bir hesaplama yapılacak ise de hesaplamanın poliçe, genel şartlar ve tarife talimatlara uygun yapılması gerektiğini, bilirkişinin hatalı değerlendirmelerinin aksine,

davacının ... Ovasının toprak yapısı ve ürün yetiştirme tekniklerine uygun ekim yapmamış olduğunu, tam aksine ürünleri kendi haline bırakarak verim almayı beklediğini, bu durumun poliçe teminatı dışında olduğunu, kabul manasına gelmemek üzere, genel şartlar'ın ilgili maddesi ve yerleşik Yargıtay içtihadı ile sabit olduğu üzere, poliçe ile ilgili alacak talepleri en erken hasat tarihinde muaccel olduğunu, davacının ıslah talebi zamanaşımı geçtikten sonra yapıldığından, ıslah edilen tutar üzerinden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, açıklanan nedenlerle; ... Asliye Ticaret Mahkemesi ████████ E. Sayılı dosyada verilen █████/2023 tarihli ████████ K. sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılması ve yeniden yargılama yapılarak davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, devlet destekli bitkisel ürün sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş işbu karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvuruda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, meydana gelen sel baskını nedeniyle oluşan hasarın teminat kapsamında olduğu, nitekim davalı sigorta şirketi tarafından bu kapsamda davacıya ödeme yapıldığı, teknik bilirkişilerden oluşan heyet raporunda soğan bitkisinin su altında kalmasının bitkiyi çürüteceği ve ürünün fenolojik durumu ve hasat ayı dikkate alındığında yeniden ekim-dikim yapılmasının mümkün olmadığına ilişkin tespitte bulunulduğu, hasat tarihi itibariyle taleplerin zamanaşımına uğramadığı, mahkemece bu hususlar nazara alınarak davanın kabulüne dair verilen ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, ████████ Esas ve ████████ Kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 4.339,93.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.084,97.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 3.254,96.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,

4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,

6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere █████/2026 tarihinde karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır