istanbul istinaf mahkemesi, alkollü sürücü kazası sonucu sigorta şirketinin ödediği tazminatın finansal kiralama şirketinden rücuen tahsili davasında husumet reddini değerlendiren karar.

İstanbul İstinaf Mahkemesi, alkollü sürücü kazası sonucu sigorta şirketinin ödediği tazminatın finansal kiralama şirketinden rücuen tahsili davasında husumet reddini değerlendiren karar.

Özet: Bir sigorta şirketi, alkollü sürücünün karıştığı trafik kazasında üçüncü şahıslara ödediği hasar bedelini, trafik sigortalı aracın maliki görünen finansal kiralama şirketinden rücuen tahsil amacıyla başlattığı icra takibine itirazın iptalini talep etmiş; ilk derece mahkemesi, finansal kiralama sözleşmesiyle aracın işletenlik sıfatının kaza tarihinde kiracıya geçtiği ve davalı finansal kiralama şirketinin işleten sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle davayı pasif husumet yokluğundan usulden reddetmiş, bu ret kararı davacı sigorta şirketince istinaf edilmiştir.

T.C. İSTANBUL BAM

8. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: █████████

KARAR NO : █████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2026

NUMARASI : ████████ Esas - ████████ Karar

DAVANIN KONUSU: ... Sigorta Poliçesi Kapsamında Yapılan Ödemenin Rücuen Tahsili Amacıyla Başlatılan İcra Takibine İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

K A R A R

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili nezdinde trafik sigortalı (...) davalının maliki bulunduğu ... plaka sayılı aracın dava dışı sürücü ... sevk ve yönetiminde iken █████/2021 tarihinde yapmış olduğu iki adet kaza neticesinde ... plaka sayılı araç ile ... plaka sayılı araçta hasar meydana geldiğini, kaza sırasında sürücü ...'nun 1,32 promil alkollü olduğunu, müvekkili şirketin araçlarda meydana gelen ve ekspertiz incelemesiyle tespit edilen hasar miktarını sigortalının kusuruna tekabül eden kısmının tamamını karşı tarafa ödediğini, müvekkili şirket tarafından ilgilisine ödenen toplam 47.118,06-TL'nin rücuen tahsili amacıyla davalı şirket aleyhine İstanbul 27. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile takip başlattığını, davalı şirketin süresi içerisindeki itirazı ile takibin durduğunu belirterek, borçlunun haksız itirazının iptali ile icra-inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı ... Anonim Şirketi arasında █████/2020 tarihinde 136319 numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini ve bu sözleşmeyle kazaya karışan ... plaka numaralı aracın ...'e finansal kiralama yoluyla kiralandığını, █████/2022 tarihinde araç ...'e devredildiğini, kaza tarihinde aracın dava dışı finansal kiracı ... Anonim Şirketi tarafından işletildiğinden, müvekkili şirketin kazanın meydana gelmesinde hiçbir sorumluluğu bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.s

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "aracın davalı finansal kiralama şirketi tarafından uzun süreli kira sözleşmesi ile dava dışı şirkete kiralandığı, finansal kiralama sözleşmesinde kiracıya malı alım hakkı da tanındığı gözetildiğinde 2918 Sayılı Kanunun 3.maddesi gereğince bu sözleşme ile aracın işletenlik sıfatı artık dava dışı kiracı olan ... şirketine geçtiği anlaşılmakla (araç finansal kiralama sözleşmesi ile finansal kiracıya devredilmiş olup, sözleşme süresi boyunca ve mülkiyet devrine kadar ekonomik mülkiyet kiracıya ait olduğundan ve kaza tarihinde araç dava dışı finansal kiracı ... tarafından işletildiğinden) davalı finansal kiralama şirketinin işletenlik sıfatı bulunmadığından hakkındaki davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekmiştir." gerekçesi ile;

Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,

Davalının icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairece yapılan istinaf incelemesi neticesinde verilen █████/2024 gün █████████ Esas- █████████ Karar sayılı ilamıyla;

"Dava, ... poliçesi kapsamında davacı tarafından zarar gören 3. kişilere ödenen tazminatın, sigortalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nda, sigortacının rücu hakkı, KTK'nin 95/2 maddesi ile ... poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ... Poliçe Genel Şartlarının B.4 maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işletenin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir.

Bu tür davalarda sigortacı, 2918 sayılı KTK'nin 95/2 maddesi uyarınca tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin halleri 3. kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirenine karşı defi hakkı bulunan sigortacı bu hakka dayanarak kendi sigortalısına dönebilmektedir.

Somut olayda; davacı sigorta şirketi tarafından kaza nedeniyle 3.kişilere ait araçlarda meydana gelen hasar bedeli, zarar görene ödenmiş ve trafik sigortası genel şartlarının 4/d maddesi kapsamında sürücünün alkollü olduğu ileri sürelerek ödenen tazminatın sigorta ettirenden (sigortalıdan) rücuen tahsili için bu dava açılmıştır.

Davalıya ait aracın kiralandığı şirket, 2918 Sayılı KTK'nun 3.maddesine göre aracın işletenidir. Ancak KTK'nun 95. maddesi hükmü uyarınca bu dava ... şirketi tarafından sadece sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi, sigortalısı) hakkında açılabilir.

Bu durumda mahkemece, işin esasına girilerek, hasıl alacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde davalı şirketin aracın işleteni olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın HMK'nın 353/1-a/6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır." gerekçesiyle; ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK'nın 353/1-a/6 hükmü uyarınca kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.

Dairece verilen kaldırma kararından sonra ████████ Esasına kayıtlanan davanın yargılaması neticesinde mahkemece; iddia, savunma, toplanan deliller, kaldırma kararı ve tüm dosya kapsamı yeniden değerlendirilerek; ''..dava konusu 26.06.2021 tarihinde saat 23:10'da gerçekleşen kaza nedeniyle davalı sigortalıya ait ... plakalı aracın davacı sigorta şirketi tarafından tanzim edilen 12.06.2021-12.06.2022 vade tarihli ... no'lu ... poliçesi vade ve teminatı kapsamında olup davacı şirket tarafından düzenlenen ... no'lu ... poliçesinden açılan hasar dosyaları ve tazminat ödemeleri incelendiğinde toplamda 45.459,11 -TL tazminat ödendiği, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97. Maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sorumluluk Genel Şartları’nın B.4.d maddesi ile 6487 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 48/6. maddesine göre “yapılan tespit sonucunda 1.00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanununun 179. maddesinin 3. fıkrası hükümleri uygulanır.” düzenlemesi karşısında ve tüm dosya kapsamına göre; somut olayda dava konusu olayda hasar ve kusur Tespiti yönünden ... plakalı aracın sürücüsü ...' nun, 100% oranında kusurlu olduğu, ... (...) ve ... plakalı araçların sürücülerinin ise kusursuz oldukları tespiti ile nörolojik yönden, ... plakalı araç sürücüsü ...' nun 26.06.2021 tarihinde yaptığı kaza anında yasal sınır üzerinde 1,32 promil alkollü olduğu anlaşılmakla alkol etkisiyle güvenli araç sürüş yeteneğini kaybettiği ve kazanın münhasıran alkole bağlı olarak meydana geldiği tespit edildiğinden davacı sigorta şirketinin sözleşmenin tarafı olan davalı sigortalısına rücu hakkı olduğu..." gerekçesiyle;

a-Davanın kabulü ile, davalının 27. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin takip koşullarında devamına,

b-Tazminat isteminin reddine, karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... Anonim Şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf nedenleri; müvekkili şirketin davaya konu aracın sadece maliki ve kiralayanı olup işleteni olmadığı, trafik kazasının meydana geldiği tarihte, ... plakalı aracın ihbar olunan finansal kiracı ... Anonim Şirketi'ne 10.06.2020 tarihli ve 136319 numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile kiralandığı, tüm sorumluluğun işleten sıfatına haiz ihbar olunan finansal kiracı ... şirketine ait olduğu, davanın taraflarından birisinin finansal kiralama şirketi olması nedeniyle 6361 sayılı Kanun ve Karayolları Trafik Kanunu kapsamında uyuşmazlığın değerlendirilmesi gerekirken, sadece sigorta mevzuatı yönünden değerlendirme yapılmasının fahiş hata niteliğinde olduğu, müvekkili şirketin meydana gelen kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığına yöneliktir.

Dava; ... Poliçesi kapsamında 3.kişiye yapılan ödemenin, (-alkollü araç sevk ve idaresi hukuki nedenine dayalı-) rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali isteğine ilişkindir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; Dairemizin kaldırma kararı gereğince inceleme ve değerlendirme yapılarak karar verilmiş olmasına, sigortalı araç sürücüsünün trafik kazasının oluşumunda % 100 kusurlu ve 1,32 promil alkollü olduğunun usulünce tespit edilmiş olmasına, hal böyle olunca da davacı sigortacı yararına KTK'nın 95/2.maddesi ... Poliçe Genel Şartlarının B.4 maddesi kapsamında rücu koşullarının gerçekleştiğinin belirgin olmasına, KTK'nın 95/2.maddesine ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na göre davacı sigorta şirketinin; ödediği tazminata ilişkin rücu talebini ancak akidine (-yani ... sigorta poliçesinin tarafı davalıya-) yöneltebilecek olmasına, rücuda işletenlik sıfatının değil, ... sigorta sözleşmesine taraf olmanın belirleyici olmasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin HMK'nin 353/1-b/1 madde hükmü gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. (-bkz. Yargıtay 17.HD'nin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamı, Yargıtay 17.HD'nin ██████████ Esas, ██████████ Karar sayılı ilamı-).

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,

1/İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2026 tarih, ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararına yönelik olarak davalı ... Anonim Şirketi vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 madde hükmü gereğince ESASTAN REDDİNE,

2/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı şirketten alınması gereken 3.218,64-TL harçtan peşin yatırıldığı anlaşılan 804,66-TL harcın düşümü ile bakiye 2.413,98-TL istinaf ilam harcının davalı şirketten tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

3/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

4/İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin yapan üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/1-a madde hükmü gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.█████/2026