Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinin haksız fiil kaynaklı trafik kazasında oluşan araç değer kaybı tazminatı davasında sigorta limitleri, yetki ve işleten sıfatı itirazlarının değerlendirildiği istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, bir trafik kazası sonucu aracında oluşan değer kaybı için davacının, kazada %100 kusurlu bulunan diğer aracın sürücüsü, sahibi, sigorta şirketleri ve uzun süreli kiralayanı aleyhine açtığı tazminat davasını ele almaktadır; davacı, ekspertiz raporuyla belirlenen toplam 25.000 TL değer kaybından sigorta tarafından ödenen 4.241 TL düşüldükten sonra kalan 20.759 TLnin kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsilini talep ederken, davalılar yetki itirazları, poliçe limitinin dolması, husumet yokluğu ve talep edilen miktarın fahiş olduğu gibi çeşitli gerekçelerle davanın reddini savunmaktadır.
T.C. BAM HUKUK DAİRESİ
T.C. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A HUKUK DAİRESİ K A R A R DOSYA NO :KARAR NO : BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ,ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO :KARAR NO : KARAR TARİHİ :İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ :DAVACI : DAVALI : 1 -DAVALI : 2 DAVALI : 3DAVALI : 4 DAVALI : 5 DAVANIN KONUSU : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)B.A.M. KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : Davacı tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karara süresi içinde davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin maliki olduğu plakalı aracın sağ arka kısmına davalı ... A.Ş. sigortalısı .. İnşaat Taah. Enerji Tur. Tic. ve San. A.Ş.'ye ait 3. plakalı aracın █████/2021 tarihinde İzmir'de çarptığını, Kaza Tespit Tutanağında ... plaka sayılı araç kullanıcısı ...'in dikkatsizlik sonucu ..plaka sayılı araca çarptığını beyan ettiğini, tramer kayıtlarından da görüldüğü üzere davalı araç sürücüsü ... 'in % 100 kusurlu bulunduğunu, kaza sonrası ..Şubesi’nde, ... plakalı araca ilişkin 30.11.2021 tarihli hasar tespit raporu düzenlendiğini, toplam hasar bedelinin 46.489,25 TL olarak tespit edildiğini, █████/2022 tarihinde düzenlenen değer kaybı raporunda araç değer kaybı zararının 25.000,00 TL olarak tespit edildiğini, ... A.Ş. tarafından vekil eden firmaya 4.241,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını beyanla şimdilik 20.759,00 TL değer kaybı zararının kaza tarihi olan 30.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Poliçesinden kaynaklanan tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, poliçe teminat limitinin tükendiğini, müvekkili sigorta şirketine, dava konusu kaza nedeniyle .. plakalı aracın kasko sigortacısı olan ... Sigorta Şirketinin hasar bedeli, araç malikinin değer kaybı talebi ile başvurduğunu, toplam hasar ve değer kaybı miktarı trafik teminat limitini aştığından proporsiyon yapılarak müvekkil şirket tarafından teminat limiti dahilinde hasar ve değer kaybı zararının karşılandığını, poliçe teminat limiti tükendiğinden müvekkil şirketin karşılamakla yükümlü olduğu başkaca bir sorumluluk bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Mak. San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; davaya konu maddi hasarlı trafik kazasının İzmir'de meydana gelmesi ve diğer davalılarla birlikte davalı müvekkilinin ikametgahının İzmir'de bulunması nedeniyle yetkili mahkemenin .. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davalının değer kaybına ilişkin istediği meblağın fahiş olduğunu, bu tazminatın sigorta şirketleri tarafından karşılanması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin adresi “... olup, HMK genel yetki kuralları gereğince İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu nedenlerle dosyanın yetkili ve görevli ..Anadolu Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, davayı kabul etmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalının kusuru oranında olduğunu, zorunlu mali mesuliyet sigortası teminat limiti dolmadan ihtiyari mali sorumluluk sigortasından talepte bulunulamayacağını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkil şirketin sigorta bedelini ödeme yükümlülüğünün ihbar tarihinde muaccel hale geldiğini, bu sebeple mahkememizce faize hükmedilmesi halinde ihbar tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebileceğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; yetki yönünden itirazlarının kabulüyle dosyanın...yetkili Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, davacı yanın sigorta şirketinden yapmış olduğu değer kaybına ilişkin tahsilat sonucu bakiye değer kaybı miktarı olarak belirttiği 20.759 TL tarafınca kabulü mümkün olmadığını, zira davaya dayanak olarak gösterilen değer kaybı ekspertiz raporu da diğer deliller gibi tarafına tebliğ edilmediğini, alındığı iddia edilen raporun ne şekilde düzenlendiği belli olmayıp talep edilen miktarın fahiş olduğunu, kusur ve değer kaybı ile ilgili rapor alınması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Taah. Enerji Tur. Tic. ve San. A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin iş bu davada husumeti olmadığını, bu nedenle davanın müvekkili yönünden reddi gerektiğini, müvekkili şirketin maliki bulunduğu .. plakalı araçta uzun süreli kiralayan konumunda olup işleten sıfatını haiz olmadığını, müvekkilinin ..plakalı aracı, diğer davalı ... San. ve Tic. A.Ş. 'ye 36 ay vadeli uzun süreli kiraladığını, ilgili kaza tutanağı kusur durumunu belirleyen kesin delil niteliği taşımadığından, kusur durumunun, kazanın oluş şekline göre, konusunda uzman bir trafik bilirkişi tarafından kaza mahallinde keşif yapılarak yeniden değerlendirilmesi gerektiğini, davanın müvekkili şirketin işleten sıfatının bulunmaması nedeniyle usulden reddine, davanın esasına girilmesi durumunda, haksız ve hukuka aykırı açılan davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, davalı ... yönünden açılan davanın reddine, davalı ... Taah. Ener. Tur. San. Ve Tic. A.Ş. yönünden açılan davanın pasif husumet nedeniyle reddine, davacının değer kaybı talebinin kabulü ile .. TL'nin davalı ... ve ... San. ve Tic. A.Ş. yönünden kaza tarihi olan █████/2021, davalı ... A.Ş. Yönünden temerrüt tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili istinafa başvuru dilekçesinde; poliçe teminat limitinin tükendiğini, kaza tarihi itibariyle maddi araç başına 43.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, 23.02.2022 tarihinde davacı tarafa 4.241,00 TL değer kaybı tazminat ödemesi yapıldığını, 25.02.2022 tarihinde 38.759,00 TL rücuen hasar tazminatının davacının aracının kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş'ye ödendiğini, taleplerinin reddi hakkında bir gerekçe yazılmadığını, müvekkili yönünden davanın reddi gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı istemine ilişkindir. Uyuşmazlık davalı sigorta şirketinin poliçe limitinin aşılıp aşılmadığına ilişkindir.Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir. Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Zarar verenin aracının zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte 2918 sayılı Karayolları Trafik kanunun 88. Maddesi gereğince zarar görenin aracında meydana gelen gerçek zarardan müteselsilen sorumludur. Trafik kazasında zarar gören araçta meydana gelen hasar onarılsa dahi, aracın hasarsız hali ile kaza sonrası onarılmış hali arasında piyasa rayiç değerinde azalma olacağından kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı da araçtan kaynaklanan gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren, hem de zorunlu trafik sigortacısı olay tarihinde geçerli araç başına maddi zararlar için belirlenen teminat miktarı ile sınırlı olarak sorumludur. Dava konusu olay tarihi itibariyle zorunlu mali sorumluluk sigortasının araç başına ödeyeceği maddi tazminat miktarı 43.000,00 TL ile sınırlıdır. Davalı sigorta şirketi davacıya ait aracın kasko sigorta şirketi tarafından gönderilen rücu yazısı üzerine 38.759,00 TL ödediğini, bakiyenin de değer kaybı talebi üzerine davacıya ödendiğini belirtmiş olup, dosyadaki dekontlar ve davacının ikrarı ile ödemenin sabit olduğu, yapılan ödemelerle poliçe teminat limitinin tükendiği anlaşılmasına rağmen Mahkemece davalı ... A.Ş. yönünden davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup, davalı ... A.Ş. vekilinin bu yöndeki istinaf istemi yerindedir. HMK'nun 355.maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece gerekçe yönünden verilen karar usul ve yasaya aykırı olup davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun bu sebeplerle esas bakımından kabulü ile bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK’nun 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkeme kararının düzeltilerek ve kazanılmış haklar da gözetilerek yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...sayılı kararı hakkındaki davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE, 2-HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince KARARIN DÜZELTİLEREK ESAS HAKKINDA YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,a)Davalı ... ve davalı ... A.Ş. yönünden açılan davanın ayrı ayrı REDDİNE,b)Davalı ... İnşaat Taah. Ener. Tur. San. Ve Tic. A.Ş. yönünden açılan davanın PASİF HUSUMET NEDENİYLE REDDİNE,c)Davacının değer kaybı talebinin KABULÜ ile, 20.759,00 TL'nin davalı ... ve ... San. ve Tic. A.Ş. yönünden kaza tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalılardan alınarak davacıya verilmesine, d)Alınması gerekli 1.418,05-TL harçtan peşin alınan 354,52-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.063,53-TL harcın davalılar ... ve ... San.ve Tic.A.Ş'den tahsiline,e)7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılar ... ve ... San. ve Tic. A.Ş'den alınarak hazineye ödenmesine,f)Davacı tarafından yapılan 3.245,25-TL yargılama gideri ile peşin alınan 354,52-TL harcın davalılar ... ve ... San. ve Tic. A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına, g)Davacı yararına ölçümlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... San. ve Tic. A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,h)Davalı ... A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş.'ye verilmesine,ı)Davalı ... A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş.'ye verilmesine,ı)Artan gider avansının karar kesinleştiğinde talep olmaksızın ilgilisine iadesine, 3-İstinaf kanun yoluna başvuran davalının istinaf başvurusu nedeniyle yatırdığı karar ve ilam harcının istem halinde kendisine iadesine,4-İstinaf başvuru aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kararın mahiyeti gereği davacı üzerinde bırakılmasına,5-Karar tebliğ, harç iade ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile █████/2024 tarihinde karar verildi. Başkan Üye Katip