tekirdağ bölge adliye mahkemesi, tasfiye halindeki yapı kooperatifi üyesinden edinilen taşınmazın tapu tescil davasında bilirkişi ücretinin yatırılmaması üzerine yapılan istinaf incelemesi.

Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi, tasfiye halindeki yapı kooperatifi üyesinden edinilen taşınmazın tapu tescil davasında bilirkişi ücretinin yatırılmaması üzerine yapılan istinaf incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrakta, davacı, kooperatif üyeliği iptal edilmiş bir şahıstan devraldığını iddia ettiği taşınmazın kendi adına tapu siciline tescilini talep ederken, davalı tapu idaresi davacının taraf sıfatının ve husumetinin olmadığını, talebin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu savunmuş; ilk derece mahkemesi ise, tarafların edimlerini ve taşınmazın tescil şartlarını belirlemek üzere keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar vermiş, ancak masrafların yatırılmaması halinde delilden vazgeçilmiş sayılacağının ihtarında bulunmuştur.

T.C.

TEKİRDAĞ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : █████████

KARAR NO : ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ......... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ :

NUMARASI :

DAVACI :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVALI :

TASFİYE MEMURU :

ASLİ MÜDAHİL :

DAVA KONUSU :

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARAR YAZIM TARİHİ :

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

DAVA : Davacı asil dava dilekçesinde özetle; ....... ili ....... ilçesi ...... Mahallesi ....... pafta ....... ada ....... parselde kayıtlı ....... Blok Kat ....... no ......'deki taşınmazın tapu kayıtlarına tescil edilmesini talep ettiğini, söz konusu taşınmazı .......... tarihinde S. S. ....... Yapı Kooperatifi üyesi ...'dan devraldığını, kooperatifin ........ tarihli ......... numaralı genel kurul kararı ile ...'nın üyeliğinin iptal edildiğini, bu kararın iptali için açılan davanın ....... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...... tarihli ....../....... esas ve ....../....... karar sayılı kararı ile sonuçlandığını, kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 30.04.2007 tarihli █████████ esas ve █████████ karar sayılı ilamı ile onandığını, Yargıtay onama ilamının 31.05.2007 tarihinde tebliğ edildiğini, mahkeme kararının 18.06.2007 tarihinde kesinleştiğini, kooperatif yöneticilerinin tapu tescil işlemleri için gerekli evrakları Tapu Sicil Müdürlüğü'ne göndermediğini, S. S. Samanyolu Yapı Kooperatifi'nin 31.12.2007 tarihinde tasfiyesinin sona erdiğini, taşınmazın tapu tescilinin yapılamadığını, dava konusu taşınmazın ...'ya devredildiğini, tapu tescil işlemlerinin doğrudan ... adına yapılmasını ve tapu tescil harcının ...'dan alınmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı ... Sicili Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu taşınmazı ........ Yapı Kooperatifi üyesi ...'dan devraldığını iddia ederek tapu iptali ve tescil talebiyle dava açtığını, ancak davacının taraf sıfatı ve ehliyetinin bulunmadığını, bir hakkı dava etme yetkisinin kural olarak hak sahibine ait olduğunu, bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, davacının davayı başlangıçta hasımsız olarak ...... Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığını, mahkemenin ....... tarihli ve ..../.... e. esas, ......./..... K. karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verdiğini, dosyanın mahkemenize intikal etmesi üzerine davacının iddialarını değiştirerek ........... Yapı Kooperatifi ve ...nü davalı olarak gösterdiğini, tapu iptali ve tescil davalarında husumetin tapu malikine yöneltilmesi gerektiğini, müvekkili idareye husumet yöneltilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının yargılama sırasında taşınmazın kuradan kendisine çıktığını iddia ettiğini, ancak tescil işleminden 10 yıl geçtikten sonra dava açılmasının Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığını, taşınmazın evveliyatının ....... Belediyesi'ne ait olduğunu ve ............. tarihinde ............. Konut Yapı Kooperatifi'ne devredildiğini, davacının mülkiyet iddiasını destekler nitelikte herhangi bir kayıt veya belgeye rastlanmadığını, müvekkili idarenin işlemlerinin kanun ve yönetmeliklere uygun gerçekleştirildiğini, bu nedenlerle davanın hem usul hem de esas yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk Derece Mahkemesi .......... tarihinde, "... Davalı kooperatife davacı tarafların kooperatife karşı edimlerini yerine getirip/getirmediğini, edimleri yerine getirmeyen ve kusurlu olan tarafın kim olduğu, dava konusu taşınmazın değeri, davacılar tarafından kooperatif üyeliği sebebiyle aidat ödemesi yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise tutarı, taşınmaz tapu iptal tescil şartlarının oluşup oluşmadığının tespiti amacıyla mahkememizce icra edilen ....... tarihli ........ numaralı duruşmada ....... inşaat mühendisi bilirkişisi, 1 hukukçu (hesap) bilirkişisi, 1 alanında uzman SMMM bilirkişisi refakate alınarak mahallinde ....... günü saat:.........'da keşif yapılmasına, her bir bilirkişi için 5.000,00TL. ayrı ayrı ücret takdirine, masrafın davacı delil avansından kesin süre verildiği, verilen kesin süre içerisinde davacı tarafça bilirkişi ve keşif ücreti yatırılmazsa HMK'nın 324. maddesi gereğince bilirkişi ve keşif delilinden vazgeçilmiş sayılacağının mahkememizce kabul edileceğinin ve sonuç olarak delilin ikamesinden vazgeçmiş sayılacağının davacı ve asli müdahale talebinde bulunana ihtar edildiği, davacı ve asli müdahale talebinde bulunan tarafça kesin süresi içinde keşif masrafı ve bilirkişi ücretleri yatırılmadığı, ............. tarihli ....... numaralı celsede davacı asil ......... tarafından keşif harcı ve bilirkişi incelemesi için gerekli delil avansını yatırmayacaklarını, tekrar süre verilmesini istemediklerini, yine asli müdahale talebinde bulunan ....... beyanında da dosyanın mevcut haliyle çok uzadığını düşündüklerini, bir an evvel sonuçlandırılmasını talep ettikleri, davacı asil ve asli müdahale talebinde bulunan tarafça gerekli keşif harcı ve bilirkişi masrafı kesin ihtaratlı süreye rağmen yatırılmadığından mahkememizce keşif icra edilememiş, taşınmazın değeri tespit edilememiş ve dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılamamış olup; davacı ve asli müdahale talebinde bulunan tarafça davalı kooperatife karşı aidatların tamamının ödendiğini ispat edilememiş, buna göre davacının davanın diğer hususlarının irdelenmesine gerek kalmaksızın dava konusu kooperatif için üzerine düşen edimleri yerine getirmediği, söz konusu kooperatifin diğer üyelerinin tamamının taşınmazlarının üzerilerine tescili gerçekleştiği tüm dosya kapsamından anlaşılmakla, davacının ve asli müdahale talebinde bulunan ..........'nın kooperatife kaşı ispatlanamayan davasının esastan reddine, söz konusu dava kooperatif üyeliğinden kaynaklanmış olup, iş bu davanın taşınmazın hali hazırdaki maliki olan davalı kooperatif dışında ............'ne de yöneltilmiş ise de .......'nün iş bu davada taraf olmasını gerektirir bir durum olmadığı..." gerekçesiyle "1-Davacı .......... ve asli Müdahil Talebinde Bulunan .........nın davalarının davalı ........... yönünden PASİF HUSUMET YOKLUĞUNDAN AYRI AYRI REDDİNE, 2-Davacı .......... ve asli Müdahil Talebinde Bulunan ...........nın davalarının davalı ............ Yapı Kooperatifi yönünden açılan davanın AYRI AYRI ESASDAN REDDİNE..." karar vermiştir.

İlk Derece Mahkemesi .......... tarihinde, ......... tarih ve ..../..... Esas ..../...... Karar sayılı nihai kararın kesin olarak verildiği gerekçesiyle davalı ......... vekilinin istinaf talebinin reddine karar vermiştir.

İlk Derece Mahkemesi .......... tarihinde, ......... tarih ve ....../....... Esas ...../...... Karar sayılı nihai kararın kesin olarak verildiği gerekçesiyle davacı ........'nın istinaf talebinin reddine karar vermiştir.

İlk Derece Mahkemesi ........... tarihinde, ........ tarih ve ......./.... Esas ...../...... Karar sayılı nihai kararın kesin olarak verildiği gerekçesiyle asli müdahil ......'nın istinaf talebinin reddine karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı ......... Sicili Müdürlüğü vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının ........ Mahallesi ....... ada ....... parsel ..... Blok ...... Kat ....... nolu daireyi ............ tarihinde .........'dan devraldığını, kooperatifin ..........'nın üyeliğini iptal etmesi üzerine ....... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ......./....... Esas ve ..../....... Karar sayılı kararı ile bu işlemin iptal edildiğini, kooperatifin tasfiye sürecine girmesi nedeniyle taşınmazın tapu tescilinin yapılamadığını, davacının tapu iptal ve tescil talebiyle dava açtığını, yerel mahkemenin keşif harcı ve bilirkişi masrafının yatırılmadığı gerekçesiyle davanın esastan reddine ve ...... yönünden pasif husumet yokluğundan reddine karar verdiğini, davalı ......... lehine ..... TL vekalet ücretine hükmedildiğini, ancak kararın taraflarına tebliğ edilmeden kesinleştirildiğini, yerel mahkemenin ......... tarihli ek kararı ile istinaf başvuru taleplerinin reddedildiğini, dava konusu taşınmazın gerçek değeri belirlenmeden istinaf kesinlik sınırı altında kaldığı gerekçesiyle kararın kesinleştirilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, tapu iptal ve tescil davalarında kararın istinaf yoluna açık olması gerektiğini, vekalet ücretinin taşınmazın gerçek değeri veya tapudaki satış bedeli üzerinden hesaplanması gerekirken düşük belirlendiğini, adil yargılanma ilkesi gereği harcanan emek ve mesainin karşılığının verilmesi gerektiğini, davacının dava değerini belirlememesinin karşı taraf aleyhine dezavantaj oluşturmaması gerektiğini belirterek, ek karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulünü, yerel mahkeme kararının vekalet ücreti yönünden bozulmasını ve lehlerine AAÜT uyarınca uygun bir vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

Davacı asil istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin gerekçeli kararı ile .......... tarihli ek kararının iptalinin talep edildiğini, dava konusu ...... ili ....... ilçesi ...... Mahallesi ....... ada ...... parsel ...... Blok ....... numaralı bağımsız bölümün ...... yılında ... tarafından kooperatif üyeliği kapsamında edinildiğini, kooperatif başkanı ..... ........ ile yaşanan ihtilaf neticesinde .......'nın üyeliğinin hukuksuz şekilde ihraç edildiğini, bu süreçte üyelik haklarının .........'ya devredildiğini, ........ Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ......./..... esas ve ..../...... karar sayılı kararı ile ihraç kararının iptal edildiğini ve bu kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████████ esas ve █████████ karar sayılı ilamı ile onanarak 18.06.2007 tarihinde kesinleştiğini, taşınmazın 2001 yılından beri fiilen kullanıldığını, ......... Yapı Kooperatifi'nin ........... tarihinde vergi mükellefiyetinin re'sen kapatılarak hukuki varlığının sona erdiğini, tasfiye memurlarının görevinin de aynı tarihte bittiğini, dava konusu taşınmazın tapuda yolsuz tescil ile kooperatif adına kaydedildiğini, bu tescilin rüşvet ve sahte belgelerle yapıldığını, ilgili tapu memurlarının geçmişte suçlu bulunarak mahkum edildiklerini, mahkeme hakimi ... .......'nın tarafsızlığını yitirdiğini ve reddi hakim taleplerinin reddedildiğini, dava değerinin 491.629,89 TL olmasına rağmen hakimin istinaf yolunu kapatmak amacıyla dava değerini 1 TL olarak gösterdiğini, mahkemenin hukuki varlığı sona ermiş kooperatifi ve tasfiye memurlarını taraf göstererek usulsüz işlem yaptığını, davacıların kooperatife herhangi bir borcunun bulunmadığını, gerekçeli kararın hukuka ve dosya kapsamına aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararlarının iptalini talep etmiştir.

Asli Müdahil .......... istinaf başvuru dilekçesinde özetle; asli müdahil sıfatıyla yer aldığı tapu iptal ve tescil davasında, ......... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen gerekçeli kararın ve ek kararın hukuka aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın ....... yılında yapı kooperatifi üyeliği ile edinildiğini, üyelik haklarının ...........'ya devredilmesine rağmen taşınmazın 2001 yılından beri ...... ......... tarafından fiilen kullanıldığını, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının yargı yoluyla iptal edilerek kesinleştiğini, kooperatifin tüzel kişiliğinin ve tasfiye memurlarının görevinin ......... tarihinde sona erdiğini, dava konusu taşınmazın tapuda yolsuz tescil ile kaydedildiğini ve bu işlemin rüşvet karşılığı yapıldığını, mahkeme hakimi ...... ..........'nın tarafsızlığını yitirdiğini ve yargıçlık etik değerlerine aykırı davrandığını, dava değerinin 491.629,89 TL olmasına rağmen mahkemece 1 TL olarak gösterilerek istinaf yolunun engellenmeye çalışıldığını, tasfiye süreci bitmiş olan kooperatifin yetkisiz kişilerinin hasım olarak dosyaya dahil edildiğini, davacı tarafın kooperatife herhangi bir borcunun bulunmadığını, mahkeme hakimi tarafından delillerin karartıldığını ve duruşma tutanaklarının gerçeği yansıtmadığını, tüm bu hususlar dikkate alınarak mahkemece verilen kararın ve ek kararın iptal edilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: .......... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..../..... Esas - ....../.... Karar sayılı dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dava, Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) istemine ilişkindir.

Davacı asil ve asli müdahale talebinde bulunan tarafça gerekli keşif harcı ve bilirkişi masrafı kesin ihtaratlı süreye rağmen yatırılmadığından söz konusu kooperatifin diğer üyelerinin tamamının taşınmazlarının üzerilerine tescili gerçekleştiği tüm dosya kapsamından anlaşılmakla, davacının ve asli müdahale talebinde bulunan ..........'nın kooperatife kaşı ispatlanamayan davasının esastan reddine, ..........'nün iş bu davada taraf olmasını gerektirir bir durum olmadığından ......... yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Davacı, Tapu Sicil Müdürlüğüne gönderilmesi gereken evrakların gönderilmediğini ve adına tescil işleminin yapılmadığını, sonra kooperatifin tasfiye edildiğini, bu nedenlerle söz konusu taşınmazın tapu kaydının .......... adına yapılmasını talep etmiş, mahkemece taşınmaz değerinin keşif masrafları yatırılmadığı için belirlenemediği ifade edildiyse de dosya içerisinde Belediye'den gelen rayiç değerinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Harçlar Kanunu'nun 27-28. maddeleri gereğince harca tabi davalarda, başvurma harcı ile nispi karar ve ilam harcının dörtte birinin peşin olarak alınması, dava açılırken harcın eksik alınmış olması halinde mahkemece davaya devam olunabilmesi için harcın Harçlar Kanununun 30. maddesi uyarınca tamamlanması yoluna gidilmesi ve davacıya eksik harcı yatırması için süre verilmesi, şayet verilen süreye rağmen eksik harç ikmal edilmez ise dosyanın işlemden kaldırılması ve HMK'nın 150. maddesi uyarınca süresinde harç tamamlanarak dava yenilenmez ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekmekte olup, harç kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece kendiliğinden (resen) dikkate alınması gerekmek olup keşif yapılamasa dahi dosyada mevcut söz konusu Belediye rayiç değerine göre harç yatırılarak dava değerinin buna göre belirlenmesi gerekmekte olup açıklanan nedenlerle dava konusu uyuşmazlığın istinaf kesinlik sınırı altına kaldığı düşüncesi ile, kararın "kesin" olarak verilmesi ve davacının anılan bu karara yönelik istinaf dilekçelerinin HMK'nin 346/1. Maddesi uyarınca reddine dair ek karar verilmesi usûl ve yasaya aykırıdır. Hâl böyle olunca, ek karara yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkemenin 19.11.2025, 09.12.2025, 27.02.2026 tarihli ek kararlarının █████/2025 tarihli kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacı asilin, davalı .......... vekilinin ve asli müdahil ...........'nın istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353/1-a-4 ve 353/1-a-6 maddeleri gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davacı asilin, davalı ......... vekilinin ve asli müdahil ..........'nın istinaf kanun yolu başvurularının ayrı ayrı KABULÜNE; ........... Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.11.2025, 09.12.2025 ve 27.02.2026 tarihli, ......./....... Esas - ...../........ Karar sayılı ek kararlarının ve 17.09.2025 tarihli, ......./....... Esas - ....../....... Karar sayılı nihai kararının HMK'nın 353/1-a-4 ve 353/1-a-6 maddeleri gereğince KALDIRILMASINA; davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, sair istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

Yatırılan istinaf başvuru harçlarının Hazine'ye irat kaydına,

Yatırılan istinaf karar harçlarının istek halinde ilk derece mahkemesi tarafından ilgililerine iadesine,

Davalı ....... Sicili Müdürlüğü harçtan muaf olduğundan ve harç yatırmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

İstinaf başvuru giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Karar ilamının 6100 sayılı HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Artan avansların HMK m. 333'e uygun şekilde ilgililerine iadesine,

İlişkin; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a ve 362/1-g maddeleri gereğince KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

Başkan

E-İmza

Üye

E-İmza

Üye

E-İmza

Katip

-Emza

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*