izmir bölge adliye mahkemesi 11. hukuk dairesinin, banka alacağından kaynaklanan itirazın iptali davasında usulüne uygun icra takibi eksikliği nedeniyle verilen dava şartı yokluğundan ret kararının istinaf incelemesi.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin, banka alacağından kaynaklanan itirazın iptali davasında usulüne uygun icra takibi eksikliği nedeniyle verilen dava şartı yokluğundan ret kararının istinaf incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrak, bir bankanın, ödenmeyen kredi borcunun tahsili için hem asıl borçlu hem de kefil aleyhine başlattığı itirazın iptali davasının incelenmesidir; ilk derece mahkemesi, kefil hakkında usulüne uygun bir icra takibi bulunmaması ve asıl borçluya yönelik yenilenen icra takibinin, daha önceki ipoteğin paraya çevrilmesi takibiyle ilamsız takip arasında esaslı bir nitelik ve irtibat eksikliği taşıması gerekçeleriyle, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermiştir.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2026

NUMARASI : ███████ Esas ████████ Karar

DAVANIN KONUSU : Alacak

KARAR TARİHİ : 10.07.2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 10.07.2026

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 17.04.2026 gün ve ███████ Esas ████████ Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ....'ün asıl borçlu, ....'ün ise kefil sıfatıyla müvekkili bankanın .... Şubesiyle 30.05.2007 tarihli genel kredi sözleşmesini imzaladıklarını, kredi borcunun ödenmemesi üzerine 18.651,80 TL üzerinden hesap kat edilerek Bergama 2. Noterliğinin 05808 yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, ihtarnameye rağmen ödeme yapılmaması üzerine alacağın fer'ileriyle birlikte ilk olarak İzmir 24. İcra Müdürlüğünün ██████████ Esas sayılı dosyasında takibe konu edildiğini, bu takibin işlemsiz kalması nedeniyle dosyanın işlemden kaldırıldığını ve alacağın bu kez İzmir Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün █████████ Esas sayılı dosyasında yeniden icra takibine konu edildiğini, davalıların 03.02.2023 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduklarını, borçlunun kullandığı kredilere istinaden taşınmazını banka lehine ipotek ettirdiğini ve ipoteğin halen devam ettiğini, zamanaşımı iddialarının asılsız olduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmakla görevli mahkemenin İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, taraflar arasındaki kredi sözleşmesinin Bergama 2. Noterliğinin 15.06.2010 tarihli ihtarnamesi ile hesap kat edilerek sona erdiğini ve banka alacağının bu tarih itibarıyla muaccel hale geldiğini, kredi sözleşmesinden kaynaklanan banka alacaklarının on yıllık zamanaşımına tabi olduğunu ve hesap kat tarihinden dava tarihine kadar bu sürenin geçmesi nedeniyle alacağın zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI ÖNCESİ VERİLEN İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına ile bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

DAİREMİZİN 23.09.2025 TARİHLİ KALDIRMA KARARININ ÖZETİ: Dairemizce dava konusu uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ve Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğinden bahisle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI SONRASINDA VERİLEN İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davanın önce Bergama 4. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek kısmen kabulle sonuçlandığı, Dairemizin 23.09.2025 tarih ve █████████ Esas - █████████ Karar sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi kararının görev yönünden kaldırılması üzerine verilen görevsizlik kararları sonucunda dosyanın mahkemenin ███████ esasına kaydedildiği, İzmir Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün █████████ Esas sayılı dosyasında 23.01.2023 tarihinde toplam 191.853,64 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı ve borca itirazla takibin durduğu, İzmir 24. İcra Müdürlüğünün ██████████ Esas sayılı dosyasında ise ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra emri (Örnek 6) tebliğ edilerek takip yapıldığı ve son taahhüt tarihinden sonra satış istenmemesi nedeniyle İİK'nın 150/e maddesi uyarınca 17.10.2018 tarihinde dosyanın işlemden kaldırıldığı, davalı ... ..... yönünden; ihtarname kendisine de gönderilmiş olmakla birlikte gerek eski gerekse yeni takibin münhasıran ... .... aleyhine yapıldığı ve ....'ün takip dosyasında taraf olmadığı, kendisinin borçlu olduğu herhangi bir takip bulunmadığından itirazın iptali davası bakımından dava şartı olan usulüne uygun yürütülmüş bir takibin mevcut olmadığı, davalı..... yönünden ise; takipsizlikle kapatılan eski takibin ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip olduğu halde yeni takibin ilamsız takiplere mahsus ödeme emri ile başlatıldığı, yenileme sonrası takibin evvelki dosya ile aidiyet ve irtibat tesis edilerek yine rehin kaynaklı takip olarak başlatılması gerekirken hatalı olarak genel takip yapıldığı ve takip dayanağı ile takibin evveliyatı arasında rabıtasızlık ve tenakuz oluştuğu, bu nedenle yenileme sonrası usulüne uygun bir takip bulunmadığı gerekçeleriyle davanın her iki davalı yönünden dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava delilleri arasında gösterilen ve icra müdürlüğünden celbedilerek incelenen takipte UYAP sisteminin hatası nedeniyle kefil ....'ün takip talebinde görünmediğini, buna karşın ....'e 31.01.2023 tarihinde ödeme emrinin tebliğ edildiğini ve tebliğ mazbatasının dilekçe ekinde sunulduğunu, takip başlatılmamış olsaydı ödeme emrinin gönderilmeyeceğini, UYAP kaynaklı hata nedeniyle dava şartının bulunmadığının kabulünün hukuka aykırı olduğunu, aynı alacağa ilişkin tahsilde ve takipte tekerrür olmamak kaydıyla başka takipler açılabileceğini, ipotek veya rehin teminatının bulunmasının ilamsız takip başlatılmasına engel teşkil etmediğini, iki takip arasında bağlantı bulunması gerektiği yönünde bir zorunluluk olmadığını ve davaya konu █████████ Esas sayılı takibin eski takibin yenilenmesi olmayıp bağımsız bir takip niteliği taşıdığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle tehir-i icra talepli olarak kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.

GEREKÇE : Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle usulüne uygun başlatılmış geçerli bir icra takibi bulunmadığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

6100 sayılı Kanunu'nun dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." uyarınca HMK'da düzenlenen genel dava şartlarının dışında ayrıca dava türü ve uyuşmazlık konusuna göre diğer dava şartları da aynı Kanun'un 115. maddesi uyarınca mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden inceler.

Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan hâllere dava şartları denir. Dava şartlarının amacı, bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek, böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır (Baki Kuru, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku, İstanbul 2016, s.190).

İtirazın iptali davası takiple sıkı sıkıya bağlı davalardan olup incelenmesi için belirli ön şartların varlığı gerekmektedir. Dava tarihinde geçerli bir icra takibinin bulunması, geçerli bir itirazın bulunması, itiraz sonucu takibin durmuş olması, takibin yetkili icra dairesinde başlatılmış olması gibi özel dava şartları itirazın iptali davasının dinlenebilmesi için öncelikle bulunması gerekmektedir. İtirazın iptali davasında esasen alacağın varlığına yönelik esas hakkında bir inceleme yapılmakta ise de, davadan sonra takibin iptaline sebebiyet verebilecek takip hukukuna ilişkin bir noksanlığın takibin iptaline yol açması halinde itirazın iptali davası sonucu elde edilecek hükmün sonuçsuz kalmasına yol açacağından geçerli bir icra takibi bulunup bulunmadığının itirazın iptali davası sırasında resen gözetilmesi gerekmektedir.

Somut olayın incelenmesinde; davaya konu İzmir Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün █████████ Esas sayılı takibinin, İİK'nın 78/5. maddesi anlamında işlemden kaldırılan İzmir 24. İcra Müdürlüğünün ██████████ Esas sayılı dosyasının aynı dosya üzerinden yenilenmesi suretiyle sürdürülen bir takip olmayıp, davacı alacaklı tarafından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla farklı bir icra dairesinde, yeni bir takip talebiyle ve genel haciz yolu ile başlatılmış tamamen yeni ve bağımsız bir ilamsız icra takibi olduğu anlaşılmaktadır. Buna karşın ilk derece mahkemesince davalı ... ... yönünden bu takip, işlemden kaldırılan önceki rehin takibinin yenilenmesi işlemi olarak nitelendirilmiş ve yenileme sonrası takibin evvelki dosya ile aidiyet ve irtibat tesis edilerek yine rehin kaynaklı takip olarak başlatılması gerektiği, takip dayanağı ile takibin evveliyatı arasında rabıtasızlık ve tenakuz bulunduğu gerekçesiyle sonuca gidilmiştir. Oysa ortada bir yenileme işlemi bulunmayıp tamamen yeni bir takip söz konusu olduğundan, bu takibin geçerliliğinin işlemden kaldırılan önceki takiple irtibatı üzerinden denetlenmesi mümkün olmayıp, davaya konu takibin bizzat kendi takip talebi ve ödeme emri esas alınarak, takibin tarafları, takip yolunun seçimi ve buna ilişkin kanuni sınırlamaların somut olaydaki uygulanma koşulları ile itirazın kapsamı da dahil olmak üzere takip ve dava şartları çerçevesinde müstakilen değerlendirilmesi gerekmektedir. İlk derece mahkemesince bu değerlendirme yapılmaksızın, hatalı yenileme nitelendirmesinden hareketle dava şartı yokluğu sonucuna varılması yerinde görülmemiştir.

Davalı ..... yönünden ise; davacı vekili istinaf dilekçesinde, takip talebinde ....'ün UYAP sisteminden kaynaklanan hata nedeniyle görünmediğini ileri sürmüş ve bu davalıya 31.01.2023 tarihinde ödeme emri tebliğ edildiğine ilişkin tebliğ mazbatasını dilekçesi ekinde sunmuştur. Takibe itirazın 03.02.2023 tarihinde yapıldığı ve mahkemece .....'ün takipte taraf olmadığı kabul edildiği halde, takip dosyasının aslı ve UYAP kayıtları üzerinde inceleme yapılarak takip talebinde borçlu olarak kimlerin gösterildiği, ....adına ödeme emri düzenlenip tebliğ edilip edilmediği ve takibi durduran itiraz dilekçesinin hangi borçlular tarafından sunulduğu hususları kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptanmadan bu davalının takipte taraf sıfatı taşımadığı sonucuna varılması da eksik incelemeye dayalıdır. Yeni ve bağımsız nitelikteki takibin taraflarının ve geçerlilik koşullarının yukarıda açıklanan çerçevede belirlenmesinden sonra her iki davalı yönünden takip ve dava şartlarının mevcut olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Bu durumda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-4 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun ESASA İLİŞKİN SEBEPLER İNCELENMEKSİZİN KABULÜNE,

2- İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 17.04.2026 gün ve ███████ Esas ████████ Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf yoluna başvuran tarafından yatırılan istinaf harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-4 maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.█████/2026