ankara 14. asliye ticaret mahkemesi gerekçeli kararı: pandemi nedeniyle satılamayan yazılım paketlerinin iadesi ve bedelinin tahsili talepli eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası.

Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçeli kararı: Pandemi nedeniyle satılamayan yazılım paketlerinin iadesi ve bedelinin tahsili talepli eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası.

Özet: Bir şirket, 2017 yılında satın aldığı ve pandemi nedeniyle iş hacminin düşmesi sonucu elinde kalan 131 adet yazılım lisansının iadesi ile bedelinin ödenmesi talebiyle distribütörü olan davalıya dava açmıştır. Davacı, önce davalı tarafından yönlendirildiği ana sağlayıcının iadeyi reddederek sorumluluğu davalıya atması, ardından davalının da elinde kalan ve ticari değerini yitiren lisansları geri almayı ve bedelini ödemeyi kabul etmemesi üzerine bu yola başvurduğunu belirtmiştir. Davalı ise savunmasında, bayi sözleşmesinde ticari ömrünü yitiren ürünlerin iadesine dair bir hüküm bulunmadığını, kendisinin sadece distribütör olduğunu ve ürünlerin kullanım ömrü kararlarından sorumlu olmadığını, ayrıca yetki ve zamanaşımı itirazları olduğunu ileri sürmüştür.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

T.C.

ANKARA

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2023

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR YAZMA TARİHİ :24.11.2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilimiz, davalıdan 31.10.2017 tarih ve ... numaralı fatura ile 160 adet ... paketini 3040 USD karşılığında satın almıştır. Müvekkilimiz, satın aldığı paketleri kendi müşterilerine satmak üzere stoklamıştır. Ancak, 2020 yılında başlayan ve halen devam eden pandemi nedeniyle, müvekkilimizin iş hacmi ciddi şekilde azalmış ve paketlerin büyük bir kısmı satılamamıştır. Müvekkilimiz, 131 adet paketi elinde kalmıştır. Müvekkilimiz, bu durumu davalıya bildirerek, paketlerin iadesi ve bedelinin ödenmesi konusunda görüşmeye başlamıştır. Davalı, bu talebi kabul etmiş ancak, paket bedellerinin ana sağlayıcı firma olan ... Inc.'den tahsil edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Müvekkilimiz, davalının yönlendirmesi üzerine, ... Inc. ile iletişime geçmiş ve paketlerin iadesi ve bedelinin ödenmesi talebini iletilmiştir. Ancak, ... Inc., müvekkilimizin talebini reddetmiş ve paketlerin iadesi ve bedelinin ödenmesinin davalının sorumluluğunda olduğunu bildirmiştir. Müvekkilimiz, bu cevap üzerine, tekrar davalıya başvurmuş ve paketlerin iadesi ve bedelinin ödenmesini talep etmiştir. Ancak, davalı, bu talebi de reddetmiş ve paketlerin bedelini ödemekten kaçınmıştır."Şeklinde beyanla;Davanın kabulü ile davalıdan fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL alacağın ticari faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, Karar verilmesini talep ve dava konusu etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Uyuşmazlığın her iki tarafı da tacir olup, sözleşmenin 11. maddesi ve ilgili kanun maddesine göre yetkili mahkeme ... Mahkemesidir.Davacı tarafın alacak iddiasını kabul anlamına gelmemek kaydıyla; ilgili talep zamanaşımına uğramıştır.Davacı taraf, 31.10.2017 tarihli ve ... numaralı fatura ile 160 adet ... lisans alıp stokladığını, pandemi nedeniyle 131 adedini satamadığını, ana sağlayıcı firma (...) ile yazışmalarında taleplerinin reddedildiğini, ... tarafından gönderilen e-mailde satılamayan ürünlerinin bedelinin ödenmesinde sorumlunun müvekkil şirket olduğunun belirtildiğini, kendilerinin sözleşme gereği paketleri iade etme haklarının olduğunu ileri sürerek ilgili fatura kapsamında alınan ve satılamayan 131 adet lisans karşılığı olarak 2489 USD'nin ödenmesini talep etmişse de, işbu iddia ve talepler aşağıda ayrıntılı olarak yer verilecek nedenlerle haksız ve dayanaktan yoksundur. Buna göre; Sözleşmede Ürünlerin İade Edilebileceğine Dair Düzenleme Bulunmamaktadır. Davacı taraf, dava dilekçesinde sözleşme gereği paketleri iade etme hakkı olduğunu ileri sürmüşse de bu iddiasını doğrular nitelikte sözleşme ya da başkaca bir delil sunamamıştır. Kaldı ki sunması da mümkün değildir. Zira müvekkil şirket ile davacı taraf arasında akdedilen tek sözleşme EK-1'de sunulan ... BAYİ KULLANIM SÖZLEŞMESİ'dir ve bu sözleşmede lisansları "geçersiz" hale gelen "satılabilir" olmaktan çıkmış ürünlerin iade alınıp bedelinin ödeneceğine dair müvekkil şirketi yükümlülük altına sokan bir hüküm bulunmamaktadır.Müvekkil şirket dava konusu lisansları dava dışı ... ünvanlı şirketten alarak davacı gibi şirketlere satımını/dağıtımını yapan distribütör konumunda olup, ürünlerin lisans hakkı sahibi, fikri mülkiyet haklarının sahibi, geliştiricisi, sağlayıcısı ve ithalatçısı değildir.Müvekkil şirketin lisansı "geçersiz" hale gelmiş ve "satılabilir" olmaktan çıkmış ürünler hakkında herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Davacı şirket stoklarındaki ürünler artık “satılabilir” olma vasfını kaybetmiş ve ticari bir değeri kalmamış ürünlerdir. Esasen bir ürünün kullanım ömrünün sona ermesi ürün sağlayıcı/geliştirici ... şirketin takdirinde olan bir karardır. İçerisinde müvekkilimin de bulunduğu satıcıların bu kararla ilgili herhangi bir yaptırım gücü ve sorumluluğu bulunmamaktadır. ... cevabi e-mailinde ürünlerin süresinde kullanılmaması nedeniyle iade alamayacağını, satıcı firma ile görüşüp iade edebileceği dile getirilmiştir. Burada asıl sağlayıcı firmanın beyanı tamamıyla davacıyı yönlendirme amaçlı yazılmış olup, müvekkili sorumluluk altına sokacak bir değeri bulunmamaktadır. Davacı taraf, dava dilekçesinde yalnızca 31.10.2017 tarihli ... numaralı fatura (EK-3) ile 160 adet lisans aldığını ifade etmişse de kendisine bu satış nedeniyle promosyon olarak bir de 30.11.2017 tarihli ... numaralı fatura (EK-4) ile bir adet telefon (...) verilmiştir.Promosyon olarak verilen telefonun fatura tarihi olan 30.11.2017 tarihinde ülkemizdeki satış bedeli 6.899,00-TL olup, o günkü USD/TL kuru faturada yazdığı haliyle 3,9576'dır. Buna göre promosyon olarak verilen telefonun o günkü USD değeri 1.743,22 USD'dir. Davacı tarafça dava dilekçesinde kampanya promosyonu olarak ücretsiz verilen bu üründen hiç bahsedilmemesini ve iade hesaplarında dikkate alınmamasını doğrusu iyiniyetle bağdaştıramıyoruz."Şeklinde beyanla; maddesinde ayrıntılı olarak yer verilen nedenlerle yetki itirazımızın kabulü ile dosyanın yetkili ... MAHKEMESİ'ne gönderilmesine, Cevap dilekçemlerinin A-2 maddesinde yer verilen nedenlerle dava şartı zorunlu arabuluculuk yokluğu nedeniyle davanın USULDEN reddine, Davanın ... A.Ş. Mersis No: ... Adres: ...-... şirketlere İHBARINA, Haksız ve mesnetten yoksun DAVANIN reddine, Davacının iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla; Mahkemece davanın kabulüne hükmedilmesi ihtimalinde 31.10.2017 tarihli ... numaralı faturadan kaynaklı satış nedeniyle davacıya promosyon olarak verilen telefon bedelinin takas ve mahsup edilmesine, takas ve mahsup neticesinde borç ortadan kalkacağından davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Dava alacak istemine ilişkin

DELİLLER:... Mahkemesinin Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla verdiği █████/2024 tarihli ... sayılı yetkisizlik kararı sonrası dosya mahkememizin işbu esasını almıştır. Mahkememizce duruşmada davanın ... ... AŞ ve ... ... AŞ'ye ihbarına karar verilmiş, Davacı şirket defterlerinin yargı yetkimiz dışında olduğunun anlaşılması üzerine ... Mahkemesine talimat yazılmış ve bilirkişiden rapor düzenlemesi istenmiştir. Yine mahkememizin 1 .celsesi ara kararı gereği dosya talimat mahkemesinden gelince mahkememizce ön inceleme duruşma zaptında tespit edilen uyuşmazlıklar ve dava dilekçesi ve cevap dilekçesinde tarafların iddia ve savunmaları konusunda rapor düzenlenmesi için ... ve taraflar arasındaki sözleşmenin yorumunda yardımcı olmak üzere Borçlar Mevzuatında nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdine, karar verildiğinden dosya heyete teslim edilmiş ve rapor istenmiştir.

BİLİRKİŞİ RAPORU : ... Bilirkişisi ... aracılığıyla Talimat mahkemesince alınan raporda özetle: Dava dosyasında ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucu; Dosya içerisinde bulunan defter ve belgelerin incelemesinde Davacı ... Ltd.’nin 131 adet lisans karşılığı olarak davalıdan 2489 USD alacağının olduğunun tespit edildiği sonuç ve kanaatine varmıştır.

BİLİRKİŞİ RAPORU : Mahkememizce kurulan ... ve ...'tan oluşan heyetin raporunda özetle: Davacı ile davalı arasında 28.10.2008 tarihli Bayi Kullanım Sözleşmesinin imzalandığı; bununla davalının internet üzerinden davacının (bayinin) online olarak üye olduğu ... adresi üzerinden talep ettiği ürünleri sağlama edimini üstlendiği;Bu kapsamda davacının 31.10.2017 tarihli fatura ile internet güvenlik paketi olan ... Lisans Hediye Paketi ürününden 160 adedini 3.040,00 USD karşılığında müşterilere satılmak amacı ile satın aldığı; Ancak davacının aradan yaklaşık 6 yıl geçtikten sonra 26.12.2023 tarihinde işbu davayı açarak özellikle 2020 yılında yaşanan pandemi nedeniyle satılamayan ürünlerin iadesi ile yapılan ödemelerin geri ödenmesini talep ettiği; Satım sözleşmesine konu olan ürünlerin güncelliğini koruyup korumadığı; kullanıma elverişli olup olmadığının tarafımızca tespiti ve bilinmesinin mümkün olmadığı; bu konuda gerekirse bir bilgisayar mühendisi bilirkişinin heyete eklenmesi konusundaki takdir yetkisinin Sayın Mahkemeye ait olduğu; Her ne kadar davacı, "sözleşme gereği paketlerin iade edilmesi ve bedelinin alınması hakkına sahip olunduğunu" iddia etse de gerek davacı ile davalı arasındaki bayilik kullanım sözleşmesinde; gerekse davalı ile dava dışı ... Firması arasındaki distribütörlük sözleşmesinde, satın alınan ürünlerin tekrar iadesinin söz konusu olacağına veya kullanım süresi geçen ürünlerin iadesinin mümkün olduğuna ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı;Davacı ile davalı arasındaki bayilik kullanım sözleşmesinin davalıya sadece bir sağlama edimi yüklediği; davalının da ... Firması ile yaptığı distribütörlük sözleşmesi gereğince sadece dağıtım hak ve yetkisine sahip olduğu; bu nedenle dava konusu bu ürünler nedeniyle bir iade veya geri ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı, sonuç ve kanaatine varmışlardır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava konusu uyuşmazlık, davacı ile davalı arasında gerçekleşen bilgisayar programı satım sözleşmesi sonucunda; davacı tarafından davalı bayiden satın alınan bir kısım bilgisayar programının kullanım tarihinin geçmiş olması nedeniyle bunların iade edilmesi ve bedelinin iade alınması talebinden kaynaklanmaktadır.

Davacı taraf ürünlerin iadesi ile bedellerin ödenmesini talep ederken davalı taraf davanın reddini talep etmektedir.

Dosya kapsamında aldırılan 02.09.2025 tarihli heyet raporu hüküm kurmaya elverişli bulunmuş olup raporda özetle:

"...Davacı firma ile davalı bayi arasında Bayi Kullanım Sözleşmesi ilişkisi bulunmaktadır.

1.) Davacı ile davalı arasında 28.10.2008 tarihli Bayi Kullanım Sözleşmesinin imzalandığı; bununla davalının internet üzerinden davacının (bayinin) online olarak üye olduğu ... adresi üzerinden talep ettiği ürünleri sağlama edimini üstlendiği;

2.) Bu kapsamda davacının 31.10.2017 tarihli fatura ile internet güvenlik paketi olan ... ürününden 160 adedini 3.040,00 USD karşılığında müşterilere satılmak amacı ile satın aldığı;

3.) Ancak davacının aradan yaklaşık 6 yıl geçtikten sonra 26.12.2023 tarihinde işbu davayı açarak özellikle 2020 yılında yaşanan pandemi nedeniyle satılamayan ürünlerin iadesi ile yapılan ödemelerin geri ödenmesini talep ettiği;

4.) Satım sözleşmesine konu olan ürünlerin güncelliğini koruyup korumadığı; kullanıma elverişli olup olmadığının tarafımızca tespiti ve bilinmesinin mümkün olmadığı; bu konuda gerekirse bir bilgisayar mühendisi bilirkişinin heyete eklenmesi konusundaki takdir yetkisinin Sayın Mahkemeye ait olduğu;

5.) Her ne kadar davacı, "sözleşme gereği paketlerin iade edilmesi ve bedelinin alınması hakkına sahip olunduğunu" iddia etse de gerek davacı ile davalı arasındaki bayilik kullanım sözleşmesinde; gerekse davalı ile dava dışı ... Firması arasındaki distribütörlük sözleşmesinde, satın alınan ürünlerin tekrar iadesinin söz konusu olacağına veya kullanım süresi geçen ürünlerin iadesinin mümkün olduğuna ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı;

6.) Davacı ile davalı arasındaki bayilik kullanım sözleşmesinin davalıya sadece bir sağlama edimi yüklediği; davalının da ... Firması ile yaptığı distribütörlük sözleşmesi gereğince sadece dağıtım hak ve yetkisine sahip olduğu; bu nedenle dava konusu bu ürünler nedeniyle bir iade veya geri ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı" şeklinde rapor tanzim edilmiştir.

Dava, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi nedeniyle davacı elinde kalan davalının distiribütörü olduğu malların davalıya, bedellerinin ise davacıya iadesi talebine ilişkindir. Sözleşme uyarınca davacının, davalının distirübütörü olduğu ürünleri davalıdan satın alarak kendi nam ve hesabına sattığı, davalı tarafından davacıya teslim edilen ürünler için fatura düzenlendiği ve bedellerinin davacı tarafından ödendiği, davalı tarafından davacıya gönderilen ve faturalandırılan ürünlerin bedellerinin davacı tarafından kayıtsız şartsız ödendiği, davacının sipariş etmediğini iddia ettiği ürünleri ihtirazi kayıt koymaksızın teslim aldığı ve bu ürünleri iade faturası düzenleyerek davalıya geri göndermediği, davacının bağımsız bir tacir olarak kendi nam ve hesabına ticari faaliyette bulunduğu, davacının stokların satılamaması nedeniyle davalı tarafından iade alınması ve bedelin iadesi talebiyle kısacası sorumluluğun davalıya ait olduğu iddiasının, bedelini ödeyerek satın aldığı ürünlerin esasen hiç kendisine ait olmadığı, kendi adına ticari faaliyette bulunmadığı iddiası olduğu ve bu şekilde bir iddianın taraflar arasındaki sözleşmeye ve TMK'nın 2. maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralına aykırı olduğu anlaşılmakla heyet raporu gibi dağıtıcı firma olan davalının bir sorumluluğunun olmadığı anlaşıldığından iadeye konu ürünlerin kullanılabilir olup olmadığını araştırmakta da hukuki yarar olmadığından bilgisayar mühendisinden rapor almaya gerek görülmemiş olup araştırılacak başka bir işlem kalmadığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;

1-Davanın REDDİNE,

2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL harçtan, dava açılışında alınan 269,85 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 345,55 TL harcın DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5) Davalının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine,

Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ...

Hakim ...