4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazasında yaya ölümü sonucu mirasçıların talep ettiği manevi tazminatın sigorta kapsamı ve kazadaki kusurun değerlendirildiği dava.
Özet: Trafik kazasında eşlerini ve annelerini kaybeden mirasçılar, asli kusurlu sürücünün kullandığı, davalı taşımacılık şirketine ait ve diğer davalı sigorta şirketince sigortalanan aracın çarpması sonucu vefat eden murisleri için yaşadıkları manevi ızdıraplar nedeniyle toplam 400.000 TL manevi tazminat talep ederken; davalı sigorta şirketi manevi tazminatın zorunlu trafik sigortası kapsamında olmadığını, davalı taşımacılık şirketi ise kazanın ölen yayanın kusurlu davranışı sonucu meydana geldiğini savunarak davanın reddini istemişlerdir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM : .....KATİP : ....DAVACILAR : 1- ... - .... ... 2- ... ... 3- ... .... 4- ... ... ... .VEKİLLERİ : Av... Av....DAVALI : 1- ... .....VEKİLİ : Av. ...DAVALI : 2- ... ...VEKİLİ : Av...DAVA İHBAR OLUNAN : 1- .....VEKİLİ : Av....DAVA İHBAR OLUNAN : 2- ... ...DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA:Davacılar vekili █████/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle, davacı müvekkilerinin, müteveffa ...'un yasal mirasçıları olduğunu davalılardan ... A.Ş'nin sigortacısı olduğu ve işleteni davalı ... ... Taşımacılık Limited Şirketinin olduğu ... plaka sayılı aracın, dava dışı ...'un sevk ve idaresinde █████/2021 tarihinde şehir içinde seyir halindeyken yaya olarak karşıdan karşıya geçmekte olan müteveffa ...'a çarpması neticesinde müteveffanın olay yerinde hayatını kaybettiğini, meydana gelen olay neticesinde ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldığını ve ... 62. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ████████ E. sayılı dosyası üzerinden kamu davası açıldığını, yapılan ceza yargılamasında alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın █████/2021 tarihli raporuna göre dava dışı sürücü ...'un meydana gelen kazada ''Asli Kusurlu'' olduğunun tespit edildiğini ve mahkemece TCK 85/1, 50/1-a-4, 52, 62 maddeleri uyarınca neticeten 18.200,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğini, mütevvefa ...'ın ölümü nedeniyle müvekkillerden eşi ... ... ve diğer müvekkiler olan çocukları ..., ... ve ...'un büyük üzüntü ve ızdırab yaşadığını, davacılardan ... ...'un, eşinin ölümü üzerine yaşları küçük çocuklarına hem annelik hem babalık yapmaya, onlara annelerinin yokluğunu hissettirmemeye çalışmakta ve bu nedenle manevi anlamda oldukça zor ve sıkıntılı günler geçirdiklerini, aynı şekilde davacılar ..., ... ve ...'da küçük yaşta annelerini kaybetmeleri nedeniyle anne şefkatinden ve ilgisinden mahrum kaldıklarını ve bu nedenle manevi olarak ağır bunalım ve depresyon geçirdiklerini, davacıların içinde bulunduğu manevi ızdırabın ve üzüntünün bir nebze olsun hafifletilebilmesi için davalılardan manevi tazminat talebinde bulunulduğunu ancak yapılan arabuluculuk görüşmelerinden olumlu bir sonuç alınamadığını, bu nedenle mütevvefa ...'ın ölümü nedeniyle müvekkillerden eşi ... ... için 100.000,TL ve diğer müvekkiler olan çocukları ..., ... ve ... için ayrı ayrı 100.000,00 TL olmak üzere toplam 400.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacılara ödenmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı ... ... Sigorta A.Ş. vekili █████/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle, davacı taraf ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğundan bahisle manevi tazminat talep ettiğini, davacı tarafın talebinin taraflarınca kabulü mümkün olmadığını, manevi tazminat taleplerinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) sigortasının teminatı kapsamında olmadığını, davacının kaza tarihinin manevi tazminatı kapsar poliçenin olduğunu ispat mecburiyetinde olduğunu, müvekkili şirket nezdinde manevi tazminatları kapsayan kasko veyahut poliçesine rasatlanılmadığını, bu sebeple de davanın reddinin gerektiğini, davacı tarafından müvekkili şirkete herhangi bir başvuru dahi yapılmadığını, bu sebeple de faiz tarihinin dava tarihinden itibaren işletilmesi gerekeceğini, davacı tarafın talep ettiği manevi tazminat talebine ilişkin müvekkili şirket nezdinde manevi tazminat klozunu içerir poliçe bulunmayıp, davanın reddini ve reddedilen tutar bakımından lehlerine vekalet ücreti takdir edilmesini talep etmiştir.Davalı ... ... Taş. Vekilinin █████/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle, müvekkilinin işleten olduğu aracın sürücüsü, kazanın meydana gelmemesi için elinden gelen tüm çabayı göstermişse de maalesef söz konusu kaza yaya konumunda bulunan müteveffa ...'un kusurlu davranışı sonucu meydana geldiğini, kaza tespit tutanağı incelendiğinde görüleceği üzere, müteveffanın trafik akışının en yoğun olduğu saatte 5 şeritli bulvar üzerinde karşıdan karşıya geçmeye çalıştığını ve en soldan 3 şeritte kazanda kıl payı kurtardığını ancak en soldan gelen müvekkiline ait aracın müteveffaya çarptığını, müteveffa karşıdan karşıya geçmek için yaya ışıklarını beklemediğini, hatta yaya ışıklarına kadar dahi yürümediğini müteveffanın yaşı ve sosyal ekonomik durumu da göz önüne alındığından müteveffanın buradan karşıdan karşıya geçmemesi gerektiğini bildiğini ancak ihmalkar davranışı neticesinde dava konusu kaza meydana geldiğini, kaza sonrası hem müvekkilinin maliki olduğu aracın sürücüsü hem de müvekkili şirket, davacı ile ilgilendiğini ve elinden gelen çabayı gösterdiğini, yerleşik Yargıtay kararları ile sabit olduğu üzere manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmediğini zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerektiğini yine 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde de belirtildiği üzere, manevi tazminat tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar kararda dikkate alınması gerektiğini, bu nedenle davacı tarafın hukuki dayanaktan yoksun ve fahiş manevi tazminat istemlerinin ve davanın reddini talep etmiştir.GEREKÇE:Dava, " █████/2021 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile hayatını kaybeden mütevefa ...’un eşi ve çocukları sıfatı ile mirasçısı olan davacıların davalı işleten ve kazaya karışan aracın sigortacısından her bir davacı için ayrı ayrı 100.000,00 ‘er TL manevi tazminat istemine ilişkindir."Talep, cevap, ... 62. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası, davacıların sosyo-ekonomik durum araştırmasına yönelik Altındağ İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün █████/2022 tarihli yazısı ekinde tutulan kolluk tutanakları, poliçe-hasar evrakı-ödeme için başvuru belgeleri, yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya sunulan █████/2023 tarihli makine mühendisi Necmettin Demirsoy'un raporu, █████/2023 tarihli makine mühendisi Necmettin Demirsoy'un ek raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, █████/2023 tarihli makine mühendisi Necmettin Demirsoy'un raporunda özetle; sürücü ..., sevk ve idaresindeki ... ... Taşımacılık Ltd. Şti. ne ait ... plaka sayılı (personel servisi) araçla seyrederken, █████/2021 tarihinde saat 18:20 sıralarında, ... Emniyet Mah. Alparslan Türkeş caddesi istikametinde 4 şeritli yolun sol tarafında ilerlediği esnada, Ahal Teke (Beştepe Atlı Spor) Sosyal Tesisleri önünden koşarak araçların arasından karşıya geçmeye çalışan ve aniden önüne çıkan yaya ...'a, aracın sağ ön kısmının çarpması sonucu yaya ....'un vefatıyla neticelenen trafik kazası olayı meydana geldiği, nihai takdir mahkememize ait olmak üzere; meydana gelen trafik kazası olayının meydana gelmesindeki kök sebebin akan trafikteki araçlara ilk geçiş hakkı verilmeden, yayanın araçlar arasından karşıya geçmeye çalışması kanaati ile, yaya ...'un “yaşı ve tehlikelerin bilincinde yetişkin kişi olarak, yolun karşısına geçerken, taşıt trafiği için bir zorluk veya engel yaratması, görünür durumda olan yoldan gelen taşıtların mesafesini göz önünde bulundurmaması, yoğun araç trafiği olan dört şeritli yolda, araçların arasından geçmenin tehlikeli olduğunu bildiği, gördüğü halde trafiğin durmasını veya azalmasını beklememesi, ilk geçiş hakkını sürücülere vermemesi, sol tarafını kontrol etmemesi, ihmalkar davranışta bulunup, şahsi güvenliğini tehlikeye atması" 2918 sy. Karayolları Trafik Kanunu (K.T.K) 68/b maddesini, K.T. Yönetmeliğinin 138/b-3, d maddelerini ihlali nedeniyle meydana gelen trafik kazası olayında “ASLİ kusurlu olarak” %75 (Y. Yetmiş Beş) oranında kusurlu olduğu, sürücü ..., sevk ve idaresindeki servis otobüsüyle (araçla) seyrederken, yola giren yayı gördüğü esnada fren tedbirine rağmen aniden aracına yaklaşan yayaya çarpması, “hızını kullandığı aracın yük ve teknik özelliğine, yol, hava ve trafik durumunun şartlarına uydurmaması, seyir halinde yola gereken dikkatini vermemesi, tespitlere göre sol şeritte artan hızla hareket etmesi, aniden yola giren yayaya, aldığı fren tedbirine rağmen, duramayıp, çarpması olayında, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketi, yerleşim yeri içindeki hız kurallarına uymaması” 2918 sy. KTK 52/b maddesini ve KTY 100. ve 101. maddelerini ihlali nedeniyle meydana gelen trafik kazası olayında TALİ kusurlu olarak %25 (Y. Yirmi Beş) oranında kusurlu olduğu, 2918 Sayılı K.T.K. 85. Madde de belirtilen “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmü gereğince hakimin takdirinde olmak üzere araç sahibi davalı ... ... Taşımacılık İnş. Kuym. Sig. Ara. Otm. San Tic. Ltd. Şti. nin, işçisi sürücü ...'un kusuru nispetinde sorumluluğunun bulunduğu, davalı ... ... Sigorta A. Ş. nin kazaya karışan araçla ilgili yapmış oldukları (ZMSS) poliçesi kapsamında sorumluluğunun bulunduğu, yönünde görüş ve kanaat beyan etmiştir. █████/2023 tarihli makine mühendisi Necmettin Demirsoy'un ek raporunda özetle; sürücü ..., sevk ve idaresindeki ... ... Taşımacılık Ltd. Şti. ne ait ... plaka sayılı araçla seyrederken, █████/2021 tarihinde 4 şeritli yolun sol tarafında ilerlediği esnada koşarak araçların arasından karşıya geçmeye çalışan ve aniden önüne çıkan yaya ...’a, aracın sağ ön kısmının çarpması sonucu yaya ...’un vefatıyla neticelenen trafik kazası olayıyla ilgili itirazlar değerlendirildiğinde, █████/2023 tarihli raporda tüm hususların detaylı olarak yasal yükümlülükler çerçevesinde ve yaşamın doğal akışında hiçbir kuşkuya ve duraksamaya sebebiyet vermeyecek şekilde değerlendirildiği, değerlendirmelerin Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Daire Başkanlığı'na ait █████/2021 tarihli kusur raporu ve ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın █████/2021 tarihli bilirkişi raporuyla örtüştüğü, dosyaya █████/2023 tarihli rapordaki kanaati değiştirecek hiçbir ek bir bilgi ve belge sunulmadığı, nihai takdir mahkememize ait olmak üzere; Meydana gelen trafik kazası olayında, Yaya ...’un “2918 sy. Karayolları Trafik Kanunu (K.T.K) 68/b maddesini, K.T. Yönetmeliğinin 138/b-3, d maddelerini ihlali nedeniyle” meydana gelen trafik kazası olayında ASLİ kusurlu olarak” %75 (Y. Yetmiş Beş) oranında kusurlu olduğu, sürücü ..., “2918 sy. KTK 52/b maddesini ve KTY 100. ve 101. maddelerini ihlali nedeniyle” meydana gelen trafik kazası olayında TALİ kusurlu olarak %25 (Y. Yirmi Beş) oranında kusurlu olduğu, 2918 Sayılı K.T.K. 85. maddede belirtilen hüküm gereğince Hakimin takdirinde olmak üzere araç sahibi davalı ... ... Taşımacılık İnş. Kuym. Sig. Ara. Otm. San Tic. Ltd. Şti. nin, işçisi sürücü ...’un kusuru nispetinde sorumluluğunun bulunduğu, Davalı ... ... Sigorta A. Ş. nin kazaya karışan araçla ilgili yapmış oldukları (ZMSS) poliçesi kapsamında sorumluluğunun bulunduğu, yönünde görüş ve hesaplamaları içeren rapor sunduğu anlaşılmıştır.Yukarıda içerikleri açıklanan birbirleri ile uyumlu denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu sonucuna varılan bilirkişi kök ve ek raporu dikkate alındığında, TBK'nın 56. maddesine göre, talep edilen ve mahkememizce belirlenecek manevi tazminat tutarına ilişkin, kazanın meydana geliş biçimi, tarafların kusur oranları, sosyal ve ekonomik durumları dikkate alınarak, davacıların davasının kısmen kabulüne, 100.000,00-TL manevi tazminatın █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair mahkememizce █████/2023 tarihinde karar verilmiştir. Verilen bu karara karşı gidilen yasa yolu incelemesi neticesinde mahkememiz kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 35. HD'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas-████████ Karar sayılı ilamı ile " Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle manevi tazminat istemidir. HMK'nın 57. maddesi gereğince, birden fazla kişi yasal zorunluluk olmadığı halde yasal koşulların bulunması halinde birlikte dava açabilir. Davacıların bu şekilde dava açmayı tercih etmesi durumunda, HMK'nın 58. maddesi gereğince her bir dava bağımsızlığını korur. Bu durumda davanın davacıları birbirinden bağımsız olduğundan, her bir dava için ayrı ayrı hüküm kurulmalı , tespit edilen haklılık durumuna göre taraflar lehine hükmedilecek vekalet ücreti ayrı ayrı hüküm altına alınmalıdır. Mahkemece her bir davanın bağımsızlığı göz ardı usul ve yasalara aykırı olacak şekilde HMK'nın 297. maddesi aykırı karar verilmiş olması doğru görülmemiş taraf vekillerinin buna ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmüştür.Kabule göre de, Karayolları Trafik Kanunu’nda zorunlu trafik sigortasına ilişkin olarak, sorumluluğun kapsamı yanında, bu kapsam dışında kalan haller de açıkça düzenlenmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) “Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Dışında Kalan Hususlar” başlıklı 92 nci maddesinde: “Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar. a)İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler, b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler, c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler, d) Bu Kanun’un 105. maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler, e)Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar, f)Manevi tazminata ilişkin talepler” hükmü ile zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı düzenleme altına alınmış, burada örnekseme yoluna gidilmeyip tek tek ve tahdidi olarak sorumlu olunmayan haller sıralanmış olup, davalı zorunlu mali mesuliyet sigortacısının manevi tazminattan sorumlu olmadığının gözetilmemesi isabetsiz bulunmuştur...." gerekçesi ile kesin olarak kaldırılmıştır. İstinaf incelemesi sonrası yukarıda yazılı esas numarasına kaydı yapılan işbu dosyanın yürütülen yargılaması neticesinde; kesin olarak verilen İstinaf ilamı uyarınca davalı sigorta şirketinin manevi tazminat talebinden sorumlu olmadığı gözetilerek, davalı sigorta şirketi bakımından davanın reddine karar verilmiştir. Davalı ... ... Taşımacılık şirketi bakımından ise davanın kısmen kabulüne karar verilerek, her bir davacı bakımından ayrı ayrı takdir edilen manevi tazminat tutarları dikkate alındığında, vekalet ücretlerine de ayrı ayrı hükmedilerek, reddedilen tutarlar bakımından ise davalılar lehine karşı vekalet ücretine Anayasa Mahkemesi'nin ███████ Esas-████████ Karar sayılı kararı gözetilerek, hükmedilmemiş ve aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın davalı sigorta şirketi bakımından REDDİNE, 2-Davanın diğer davalılar bakımından KISMEN KABULÜ ile toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın her bir davacı bakımından 25.000,00 ‘er TL olmak üzere kaza tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... ... Taşımacılık şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-Alınması gerekli 6.831,00 TL harçtan peşin alınan 1.366,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.464,80 TL harcın davalı ... ... Taşımacılık şirketinden alınarak hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 1.636,25-TL tebligat ve posta gideri, 1.000,00-TL bilirkişi ücreti, 11,50-TL vekalet harcı , 80,70-TL başvurma harcı ile 1.366,20-TL peşin harç olmak üzere toplam 4.094,65-TL yargılama giderinin HMK 326/2 m gereğince red/kabul oranı gözetilerek 1.023,66-TL'lik kısmının davalı ... ... Taşımacılıktan alınarak davacılara verilmesine, bakiye gideri olan 3.070,99-TL 'nin davacılar üzerinde bırakılmasına, 5-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanıp takdir edilen 25.000,00 'er TL vekalet ücretinin davalı ... ... Taşımacılık şirketinden ayrı ayrı alınarak davacılara verilmesine, 6-Reddedilen tutarlar bakımından davalılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. Maddesi uyarınca alınması gereken 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranına göre 400,00-TL'sinin davalı ... ... Taşımacılık şirketinden 1.200,00-TL'sinin davacılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, 8-Kullanılmayan gider avansı var ise hükmün kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,Dair; davacılar vekili ile davalı ... .... Şirketi vekilinin yüzüne karşı davalı sigorta şirketi vekili yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip .... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır