istanbul bölge adliye mahkemesi 16. hukuk dairesinin, finansal kiralama sözleşmelerinden doğan alacak davasında araç satışlarının iptali ve mülkiyet tespiti taleplerini içeren istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin, finansal kiralama sözleşmelerinden doğan alacak davasında araç satışlarının iptali ve mülkiyet tespiti taleplerini içeren istinaf kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, bir finansal kiralama anlaşmazlığına ilişkin ilk derece ticaret mahkemesi kararının istinaf incelemesini konu almaktadır; kayyım yönetimindeki davacı şirket, davalı şirkete karşı ödenmemiş kiralama bedelleri ve geçersiz araç satışları iddia ederken, davalı tüm ödemelerin yapıldığını savunmuştur; ilk mahkeme, bilirkişi raporuna dayanarak, toplam 150.400 TLlik borcun 140.988 TLsinin ödendiğini ve 9.412 TLlik bakiye alacak kaldığını tespit ederek, davacının alacak talebini kısmen kabulle bu miktarın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar vermiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO:████████ Esas

KARAR NO:████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:█████/2024

NUMARASI:████████ Esas, ████████ Karar

DAVANIN KONUSU:Alacak

KARAR TARİHİ:█████/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİDAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı şirketin, 22.07.2007 tarihinde ihbar edilenlere devredilmek istendiği ancak İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ E., ████████ K. ve 30.09.2009 tarihli ilamı ile müvekkil şirketin, 12.07.2007 tarihli genel kurulunda alınan kararların ve dolayısıyla devir işleminin İptaline karar verildiğini, İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ E., ████████ K. ve 07.07.2010 tarihli ilamı ile müvekkil şirketin, 12.07.2007 tarihinde olağan genel kurul kararının TTK 35/3. ve Ticaret Sicil Talimatnamesinin 40/4. maddesi gereğince Ticaret Sicili’nden terkinine karar verildiği, bu nedenle, İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28.06.2010 karar tarihli. ████████ E. ve ████████ K. sayılı dosyasından verilen ilamı hükmü gereği kayyım marifetiyle yönetildiğini, davacı şirket ile davalı şirket arasında 4 adet finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, 4 adet aracın davalıya teslim edildiğini, ancak finansal kiralama bedelinin ödenmediğini, Finansal Kiralama Kanunu'nun 7.maddesi gereğince sözleşmeler en az dört yıl süre ile feshedilemeyeceğini, üç adet aracın satışının bu hüküm gereğince yapılamayacağını, satış bedeli olarak da sadece 100,00TL gösterildiğini, Beşiktaş ...Noterliği'nin 28.05.2008 Tarihli satış sözleşmesindeki şirket yetkilisinin yetkilerinin iptal edildiğini, şirketi kanuna aykırı olarak elinde tutanlarla davalılar arasında ekonomik bağlantı olduğu belirtilerek davanın kabulü ile, kati satış sözleşmesinin iptali ile araçların mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine, araçları üçüncü kişilere devredilmiş ise satışın geçersizliğinin tespiti ile araçların rayiç bedelinin tespiti ile şimdilik 100,00TL'nin davalıdan tahsiline, 29.900,00TL finansal kredi alacağının ödenmesi gereken tarihten itibaren ... Bankası'nın uyguladığı en yüksek temerrüt kredi faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde;Davanın sebepsiz zenginleşmeye yönelik olması nedeniyle davanın reddi gerektiği, taraflar arasında 4 adet Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığı, buna göre ... ile... plakalı araçların , ödeme süresinin 24 ay,... ve ...plakalı araçların Ödeme süresinin 36 ay olduğu, tüm ödemelerin yapıldığı, davacının ..., ... ve... plakalı araçların devrinin yapıldığı, devri yapılmayan araçla ilgili tüm ödemelerin de yapıldığı, davacının tasfiyede olması nedeniyle yetkililere ulaşılamaması nedeniyle devir işleminin yapılamadığı, bu araç üzerine davacı şirketin borçları nedeniyle hacizler konduğu, İst. 1. İcra Md .... sayılı icra dosyası için İst. 4. İcra H.M ... sayılı dosyası ile, İst, 1. İcra Md. .... sayılı icra dosyası için İst. 4. İcra H.M. ...sayılı davaların açıldığı, 2 dosya için karar verildiği ve hacizlerin kaldırıldığı, Ümraniye Nakil Vasıtaları Vergi Dairesi Müdürlüğünün koyduğu haczin kaldırıldığını ancak temyize gidildiğini, kiralara karşılık senetler verildiği ve ödendiği, çeklerin verildiği ve ödendiğini, makbuzlarının sunulacağını belirtilerek davanın reddini talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN İLK KARARI:İlk derece mahkemesinin ████████E, ████████ Karar sayılı, █████/2017 tarihli kararında; "... son bilirkişi heyet raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılarak davalının finansal kiralama konusu araçların satış sözleşmesi ile devrinden kaynaklı ödenmemiş bakiye borcunun kaldığı kira bedeli ile birlikte satış bedeli olarak toplam 150.400,00TL ödemesi gerektiği ancak çekle ve nakit olarak yapılan toplam ödemelerin 140.988,00TL ye tekabül ettiği bakiye alacak yönünden davacının alacak isteminin 9.412,00TL üzerinden kısmen kabulüne karar vermek gerektiği, gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, 9.412,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazla istemin reddine..." karar verilmiştir.

İSTİNAF KARARI:Dairemizin █████/2020 tarihli, █████████ Esas, █████████ karar sayılı, █████/2020 tarihli ilamı ile; "...İlk derece mahkemesince; araç satışlarının iptali talebinin reddi ile taraflar arasındaki ... kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan borcun 150.400,00TL olduğu, çekle ve nakit olarak 140.988,00TL ödeme yapıldığı kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; davacı vekili, 27.12.2013 tarihli bilirkişi rapora itiraz dilekçesinde; ...'a ait 15.000TL bedelli 31.04.2008 Tarihli çek ile 31.03.2008 Tarihli 13.500TL bedelli çekteki imzaların bilinmeyen kişilere ait olduğunu, ...'a ait 30.04.2008 Tarihli 6500TL bedelli çek arkasındaki imzaların şirketi temsil edenlere (mahkeme kararı ile temsil yetkileri kaldırılanlar dahil olmak üzere) ait olmadığını belirtmiştir. Bu durumda, ...'a ait 6500,00TL bedelli çekin kime ödendiğinin ... şubesinden sorulması ve çeklerin tarihleri itibarı ile davacı şirketin ticaret sicilde kayıtlı yetkililerin isticvabı ile çeklerdeki imzalar yönünden beyanları alınarak imzaların inkarı halinde ise imza incelemesi yapılması gerekir.Davacı vekilinin bu husustaki ve hesaplamaya ilişkin itirazları değerlendirilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiş ve davacı vekilinin istinaf isteminin bu yönü ile kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.Davalı vekili istinaf isteminde bulunmuş ise de; muhtıranın tebliğinden itibaren bir haftalık kesin süre içerisinde istinaf harcını tamamlamamıştır. Ancak; İlk derece mahkemesinin kararı Dairemizce esasa ilişkin eksik hususlar yönünden kaldırılmış olmakla kaldırma sebebine göre davalı vekilinin istemi yönünden bu aşamada karar verilmesine yer olmadığına" şeklinde karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 2.KARARI:İlk derece mahkemesinin istinafa konu ████████, ████████ Karar sayılı, █████/2024 tarihli ilamında;"...Taraflar arasında Beşiktaş ... Noterliği'nin █████/2006 tarih, █████/2006 tarih, █████/2006 tarihleri olmak üzere 3 ayrı tarihte toplam 4 adet finansal kiralama sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşmeler kapsamında kiracıya ..., ..., ...,... plakalı araçların kiraya verildiği, ardından Beşiktaş... Noterliği'nin █████/2008 tarih ve ..., ..., ... yevmiye nolu kati taşıt sözleşmeleri ile taşıtların davalıya satışının gerçekleştiği, uyuşmazlığın finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı sözleşmedeki kiralananın kira süresi sonunda kiracıya devrinin kararlaştırılmış olması ve bu çerçevede finansal kiralama konusu malların kiraya veren davacı tarafından kiracı davacıya satışının iptali ile kira bedelinin tahsili noktalarında düğümlendiği anlaşılmaktadır.Dosya kapsamında davacı vekilinin, █████/2013 tarihli bilirkişi rapora itiraz dilekçesinde; ...'a ait 15.000,00-TL bedelli █████/2008 tarihli çek ile █████/2008 tarihli 13.500,00-TL bedelli çekteki imzaların bilinmeyen kişilere ait olduğunu, ...'a ait █████/2008 tarihli 6.500,00-TL bedelli çek arkasındaki imzaların şirketi temsil edenlere (mahkeme kararı ile temsil yetkileri kaldırılanlar dahil olmak üzere) ait olmadığını belirttiği, bu itibarla imza incelemesi yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.... tarafından ...'a ait 6.500,00-TL bedelli çekin davacı tarafından bankalarına ibraz edilip müşteri hesabına alacak kaydı yapıldığının ve davacı hesabına aktarıldığının bildirildiği, diğer çeklerde imzası bulunan kişilerin temsil yetkilerinin mahkeme kararı ile kaldırıldığı görüldüğünden çeklerin tarihleri itibarı ile davacı şirketin ticaret sicilde kayıtlı yetkilileri olan ... ve ...'in isticvabı ile çeklerdeki imzalar yönünden beyanlarının alınması amacıyla davetiye çıkartıldığı, davetiyede gerekli ihtaratın yer almasına karşın duruşmaya iştirak edilmediği ve bu nedenle imza incelemesi yapılmadığı, bu nedenlye 6100 sayılı HMK'nın 208.maddesi uyarınca imzaların davacı şirket yetkilisine ait olduğunun kabulü gerektiği değerlendirilmiştir.Dava konusu finansal sözleşme hükümlerinin ayrı ayrı tahlil edilmesi, dava konusu araç satış sözleşmelerinin iptaline ilişkin şartların oluşup oluşmadığı, davalı tarafın dava konusu alacak kalemleri ile ilgili çek ödemeleri, ilgili çeklerin muhasebesel açıdan ödeme niteliğinde olup olmadığının tespiti, ayrıca dosya kapsamında bulunan bilirkişi raporları ile çelişki oluşması halinde ek rapora gerek bırakmayacak şekilde çelişkinin nedeni ve varılan sonucun açıklanması için alınan bilirkişi raporu ile, satış sözleşmelerinin █████/2008 tarihinde noterde akdedildiği, bu tarihte şirketi temsile yetkili olan kişilerin imzalarının sözleşmede bulunduğu görüldüğünden, satış işleminde herhangi bir usulsüzlük bulunmadığı, sözleşmelerin 4 yıl süreli olarak yapıldığı ve tarafların karşılıklı olarak satış yapmak suretiyle feshettiği, satış sonucu fesih ile sonlandırılan sözleşmeye ilişkin kira borlarının tamamının ödenmiş olması sebebiyle davacının herhangi bir zararının doğmadığı, davacının çeklerle ödeme yapıldığına ilişkin iddiası bakımından ise, imzaların muğlaklığı sebebiyle tahsil edilmiş sayılmalarının mümkün olmadığı, bu surumda davacının yapmış olduğu ödemelerin toplamda 140.988,00-TL olduğu, 4 adet araç için ödemesi gereken toplam tutarın ise 150.400,00-TL olduğu, bu durumda davacının davalıdan alacağının 9.142,00-TL olduğu ve bu bedelin devri yapılmayan... plaka sayılı araçtan kaynaklandığı, devri yapılan üç araç içinse herhangi bir borç bulunmadığı kanaatinin bildirildiği, heyet raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olup dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, davacının imza inkarına ilişkin iddialarının sübut bulmaması karşısında dava dosya kapsamı itibariyle davacının davalı taraftan 9.142,00-TL alacaklı olduğu kanaatine varılmıştır.Davacı tarafından ileri sürüldüğü gibi kira sözleşmesinin daha kısa bir süre önce sona erdirilmesi haklı nedenle fesih sonucu olmayıp kira borcunun ödenmesi ve kiralanan araçların devri ile sona erdirildiğinden davacı tarafından davalı aleyhine açılan araç satış işlemlerinin iptaline yönelik davanın reddi gerektiği; davacının imza inkarının sübut bulmaması karşısında ise dava dosya kapsamı itibariyle davacının davalı taraftan 9.142,00-TL alacaklı olduğu kanaatine varılarak;

-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan araç satış işlemlerinin iptaline yönelik davanın REDDİNE,

-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan finansal kiralama sözleşmelerine dayalı alacak davasının KISMEN KABULÜ ile, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 9.412,00-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin reddine" şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstinaf kararının gereğinin yapılmadığını,

Yeniden incelenme konusu olan çeklerin keşideci zimmetinde kaldığı çeklerin karşılıksız olduğu dosyasına gelen banka cevaplarından anlaşılmakta olduğunu, çek bedelleri keşideci hesabından çıkmadığının, ödeme yapılmadığını, alacaklı konumdaki... A.Ş. hakkında var olan "imza yetkilerini yok sayan kesin ilamların "mahkeme kararında dikkate alınmadığını, isticvap için davet edilip gelmeyenlerin "temerrüdleri" düşmanlık ve şirkete karşı tutum sonucu olduğunu, isticvaba rağmen gelmemiş olmaları yaptıkları şirket aleyhinde tutum olduğu halde kararda yanlış olarak "imzaların kendilerine ait olduğu" değerlendirildiğini, ticaret sicil kayıtları ve kesin mahkeme ilamları ile kanıtlandığını, karşılığı olmayan çekin arkasında imzası olanların kimliğinin önemini kaybettiğini, bu imzalar şirketle hukuki ilişkisi olmayan kişiler olup imza örnekleri dosyada olduğunu, sırf isticvap ve beyan üzerine kanıt tesis edilemeyeceğini, davalının çeklerinin karşılıksız kaldığını, ödeme yapılmadığını, ... Bank –... Şubesi 31.04.2008 Tarihli ... Sayılı 15.000.Tl. çek... Bank –... Şubesi 31.03.2008 Tarihli ... sayılı 13.500.TL çek için davacı zimmetinde olmadığını, kesin mahkeme ilamları satışları ve ödemeleri hükümden düşürdüğünü, kat-i satış senetleri 24.04.2008 tarihinde yapıldığını, raporun yerinde olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı vekili istinaf isteminde;müvekkil ile davacı arasında toplam 4 araç üzerinde anlaşma yapılmış ve akabinde 4 aracında bedeli ödenmiş olduğunu, raporda görüleceği üzere teyiti yapılmayan çekler olduğunu, Ancak davacının 4. Aracı teslim etmediğini, hali hazırda hala davacı adına tescilli bulunan araca davacının borçlarından dolayı icra dairesi vasıtası isle haciz konulmuş ve akabinde araç senelerce yediemin otoparkında saklı kalmış ve müvekkilinin tasarrufunda olmadığını, Henüz tescilini üzerine almadığı bir aracın parasını ödeyen müvekkilinin ihtilaflı olan kısmı ödememesi, ödemezlik def'inde bulunması yasal hakkı olduğunu, bu aşamadan sonra bu sözleşmenin devam etmesi özellikle davacı açısından yükümlülüklerinin yerine getirilmesi mümkün olmadığını, ortada devrolunabilecek bir araç da olmadığını, çünkü aracın davacının tasarrufundan icra daireleri vasıtası ile çıkartıldığını, Dosyada ispatlı bulunan 140.988,00 TL ödeme yapıldığını, ancak nihayetine kendisine 3 araç verildiğini, yani 105.300,00 TL lik hizmet alabildiğini, 140.988,00-105.300,00=35.688,00 TL davacı yanın müvekkiline borcu bulunduğunu, Mevcut sözleşmenin artık ifa imkansızlığı nedeni ile hükümsüz hale geldiğini, muhtemelen icra dairesi vasıtası ile satışa gideceğini, müvekkilinin borcu olmadığını, davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

GEREKÇE

Dava, finansal kiralama sözleşmelerine dayalı alacak ve araç satış işlemlerinin iptali istemlerine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı ve davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; Dairemizin kaldırma kararından sonra ... Bank AŞ'ye yazılan müzekkere cevabında 01.05.2008 tarihli ... numaralı 6.500TL bedelli çekin takas yolu ile tahsil edildiği, çek bedelinin... AŞ hesabına aktarıldığı açıklanmıştır. 31.04.2008 tarihli ... numaralı 15.000TL bedelli çek ile 31.03.2008 tarihli ... numaralı 13.500TL bedelli çeklerde keşidecenin davacı, lehtarın davalı olduğu, 13.500TL bedelli çekin arka yüzüne göre davacı cirosundan sonra 3.kişilerin cirolarının olduğu, 15.000TL bedelli çekin ise davacı tarafça teminat amaçlı olarak bankaya ciro edildiği, aşamalarda alınan bilirkişi raporlarında 15.000TL bedelli ve 13.500TL bedelli çekin ödeme olarak kabul edilmesi gerektiğinin gerekçeleri ile açıklandığı, davacı taraf bu çeklerdeki imzaların şirket yetkililerine ait olmadığını ileri sürmüş ise de, imza incelemesi için çıkarılan isticvap davetiyesine rağmen şirket yetkililerinin duruşmaya katılmadığı, bu durumda çeklerdeki imzanın çek tarihindeki şirket yetkililerine ait olduğunun kabulünün yerinde olduğu, sair hususların davacı şirket ile eski yetkilileri arasındaki iç işleyişe ilişkin olduğu, taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesine istinaden 3 aracın kati satış ve devrinin yapıldığı, kati satış sözleşmelerinde satış bedelinin tamamen alındığının yazılı olduğu, borç ödenmiş ve devir yapılmış olmakla satışın iptalinin talep edilemeyeceği, 4.araç yönünden ise davalının 9.412TL ödenmemiş borcu olduğu, mahkemece tahsilde tekerrür olmamak üzere karar verildiği dikkate alındığında neticeten ilk derece mahkemesinin davacının fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi yerinde görülmüş davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.Davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuş ise de; istinaf sebeplerinin ilk karara ilişkin istinaf sebepleri ile aynı olduğu, mahkemenin 2.kararında kısmen kabul edilen alacak yönünden kararının değişmediği, ilk karara karşı süresi içinde istinaf harcı tamamlamadığından istinaf istemlerinin bu aşamada da incelenemeyeceği dikkate alındığında davalının aynı sebebe dayalı istinaf istemlerinin bu nedenle reddi gerekmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;

1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,

- Davalı vekilinin istinaf isteminin REDDİNE,

2-Alınması gereken 732,00TL harçtan, peşin alınan 615,40TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

-Alınması gereken 732,00TL harçtan, peşin alınan 615,40TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026