4857 Sayılı İş Kanunu 2/6 gereği müteselsil sorumlu asıl işverenin ödediği işçilik alacaklarını sözleşmesel sorumluluğa dayanarak alt işverenden rücuen talep ettiği tazminat davası.
Özet: Bir ana işveren, alt işverenin eski bir çalışanına İş Mahkemesi kararıyla ödemek zorunda kaldığı kıdem, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretleri gibi 87.899,30 TL tutarındaki işçilik alacaklarının, taraflar arasındaki güvenlik hizmet alımı sözleşmesinin yükleniciyi bu tür alacaklardan münhasıran sorumlu tutan hükümleri gereğince alt işverenden rücuen tahsilini talep etmektedir; davalı alt işveren davaya cevap vermezken, bilirkişi raporu İş Kanunu uyarınca asıl ve alt işverenin işçi alacaklarından müşterek ve müteselsil sorumluluğunu vurgulamasına rağmen, davacı sözleşmeye dayalı rücu hakkını ileri sürmektedir.
T.C.
İSTANBUL9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle;Müvekkili kurum ile davalı şirket arasında güvenlik görevlisi hizmet alımına ait sözleşme imzalandığını, söz konusu firmalarda görev yapan ve işten ayrılan ... davacıya dava açarak kıdem/ihbar tazminatı, yıllık izin ücretleri talep ettiğini; açılan dava sonucunda ... 10. İş Mahkemesinin ... E. ...K. sayılı kararıyla bir kısım taleplerin ...'a ödenmesine hükmedildiğini, mahkeme tarafından kararda belirtilen miktarın asıl işveren ve at işverenden müşterek ve müteselsil sorumlu tutularak ödenmesine karar verildiğini tamamı müvekkili kurum tarafından ödendiğini, bu sebeple ... 4. İcra Müdürlü, ...E. no.lu dosyasıyla açılan icra dosyasına müvekkili idarece cebri icra yoluyla 87.899,30 TL ödeme yapıldığını, dilekçe ekinde sundukları müvekkili kurum ile davalı arasında yapılan ihale sözleşmesine ekli şartnamelerde “söz konusu işçi alacak ve haklarından yüklenici sıfatı ile davalı şirketlerin sorumlu olduğunun” belirtildiğini, bu nedenle müvekkili kurumun rücu hak ve yetkisi olduğunu, her bir davalının kendi sözleşme dönemlerine tekabül eden tutar kadar sorumlu olduklarını, ödenen 87.899,30 TL'nin ...'ın daha önce çalışmış olduğu davalı şirketten kendi dönemlerine karşılık gelen tutarların talep edilmesine karşı olumlu cevap alınamadığını, davalı şirketlerle yapılan arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını belirterek davanın kabulüne karar verilerek davalı şirketten toplamda 87.899,30 TL'nin müvekkil kurumun ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görüldü.CEVAP: Davalıya yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak davayı reddetmiştir.Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre; "...Davacı vekili tarafından dava konusu itibariyle “defter sunmaya gerek duymadıkları” beyanla dava konusu edilen ödeme belgeleri sunulduğu; bu halde davacının ticari defterlerinin TTK.80 ve HMK. 219. maddeleri gereğince takdiri Sayın Mahkemeye ait olduğu, Davalı taraf inceleme günü mahkemede bulunmamış olup; bu halde davalının ticari defterlerinin TTK.80 ve HMK. 219. maddeleri gereğince takdiri Sayın Mahkemeye ait olduğu, Davacı idare .... ile davalı yüklenici ...Şti. arasında 20.02.2017 başlangıç tarihli, davalının 706 personel ile 20.02.2017-31.12.2017 tarihleri arasında davacının davalıdan 39.027.635,74 TL * KDV bedelle “özel güvenlik hizmeti” verilmesi husussunda 9 sf ve 34 maddeden, ibaret davacıya ait "Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait Sözleşme” başlıklı bir sözleşme imzalandığı, taraflar arasında bu yönde ticari ilişki olduğu, 20.02.2017 Başlangıç Tarihli “Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait Sözleşme'nin madde 8-Sözleşmenin ekleri maddesine göre; 10 madde ve 19 sf.dan ibaret “Özel Güvenlik Hizmeti Alımı Teknik Şartnamesi” tanzim edildiği, Teknik şartnamenin madde 5. Yüklenicinin yükümlülükleri, 5.8.18 maddesine göre; “Yüklenici, özel güvenlik personelinin 4857 sayılı iş kanunu, SGK kanunu ve ilgili mer'i tüm mevzuatları gereği gününde ve zamanında ödeme yapmak ve/veya yerine getirmekle yükümlü olduğu, bu konularda ...'nin hiçbir. Sorumluluğu olmadığının” kararlaştırıldığı, hukuki değerlendirmelerinin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, İş Mevzuatı Açısından İnceleme Ve Değerlendirmeler: 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.4857 sayılı İş Kanunu ile asıl işverenin, bu Kanundan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden sorumlu tutulması şeklindeki düzenleme, asıl işverenin sorumluluğunun genişletilmesi olarak değerlendirilmelidir. Bu durumda, ihbar, kıdem, kötü niyet ve işe iade sonucu işe başlatmama tazminatları ile ücret, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatili, yıllık izin, ikramiye, pirim, yemek yardımı, yol yardımı gibi tüm işçilik haklarından birlikte sorumluluk esastır. Kanunun kullandığı "birlikte sorumluluk” deyiminden tam teselsülün, dolayısı ile müşterek ve müteselsil sorumluluğun anlaşılması gerekir. 6098 Türk Borçlar Kanunu'nun 167. Maddesi ile, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir. Borçlulardan birinden alınamayan miktarı diğer borçlular eşit olarak üstlenmekle yükümlüdürler.”Düzenlemesi mevcuttur.Davacı .... ve davalı arasında yapılan 20.02.2017 başlangıç tarihli “Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait Sözleşme” eki olan Özel Güvenlik Hizmeti Alımı Teknik Şartnamesi: Teknik şartnamenin madde 5. Yüklenicinin yükümlülükleri, 5.8.18 maddesine göre; “Yüklenici, özel güvenlik personelinin 4857 sayılı iş kanunu, SGK kanunu ve ilgili mer'i tüm mevzuatları gereği gününde ve zamanında ödeme yapmak ve veya yerine getirmekle yükümlüdür. Bu konularda ...'nin hiçbir. sorumluluğu yoktur.” Şeklinde düzenlendiği tespit edilmiştir. Söz konusu uyuşmazlığa ilişkin T.C. YARGITAY 23. HUKUK DAİRESİ ... E. ... K. 11.3.2020 T. ,T.C.YARGITAY 23. HUKUK DAİRESİ ... E.... K. 26.10.2015 T, T.C. YARGITAY 23. HUKUK DAİRESİ ... E. ... K. 2.10.2019 T kararları mevcuttur. Somut uyuşmazlıkta, davalı alt işveren ... Şti.'nde 16.09.2015-22.09.2017 tarihleri arasında; davacı esas işveren... ait istasyonlarda güvenlik görevlisi olarak çalışan ... tarafından işçilik alacakları için ... 10. İş Mahkemesi ... E. dosyasında; İş bu davanın davacısı ... ve davalı ... şirketine açılan davada yapılan yargılama ile, 24.06.2021 tarihli ... kararı ile davacı ...'in davacı ... ve davalı ...'dan işçilik alacakları için asıl-alt işveren ilişkisi olarak kabul edildiğinden müşterek ve müteselsilen sorumlu tutuldukları tespit edilmiştir. Davacı ... ve davalı arasında yapılan 20.02.2017 başlangıç tarihli “Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait Sözleşme” eki olan Özel Güvenlik Hizmeti AlımıTeknik Şartnamesi: Teknik şartnamenin madde 5. Yüklenicinin yükümlülükleri, 5.8.18 maddesine göre; “Yüklenici, özel güvenlik personelinin 4857 sayılı iş kanunu, SGK kanunu ve ilgili mer'i tüm mevzuatları gereği gününde ve zamanında ödeme yapmak ve/veya yerine getirmekle yükümlüdür. Bu konularda ...'nin hiçbir. sorumluluğu yoktur.” Şeklinde düzenlendiği tespit edilmiştir. Mali incelemede tespit edildiği üzere davacı üst veren ... tarafından ... 10. İş Mahkemesi ... E., 24.06.2021 tarihli ... kararına dayanarak açılan ... 4. İcra Dairesi ... E. dosyasından kaynaklı asıl işveren olan davacı tarafından Kanundan kaynaklı olarak davalı ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu olması nedeni ile alt işveren davalı ...'ya 26.11.2021 tarihinde ödenen 2.989,30 TL stopaj ve 07.10.2021 tarihinde 84.910,00 TL olmak üzere toplamda 87.899,30 TL ödeme yaptığı, iş bu davada ise davalıya rücu ettiği, Dolayısıyla; davacı asıl işverenin yüklenici alt işveren davalı ... şirketinden alacaklı olduğuna dair davacının talebini kabulü ihtimalinde rucüen alacaklı olabileceği tutar 84.910,00 TL olabileceği mütalaa edilmekle birlikte nihai takdiri ise elbette ki delillerle doğrudan temas eden Sayın Mahkeme'nize aittir. ... 10. İş Mahkemesi...E....K. 24.06.2021 kararı ile davacı ve davalı aleyhine ... 4. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasında takip yapılmış olup; icra Dairesinin 13.10.2021 hesaplama tarihli kapak hesabının görseli yukarıdaki gibi olup; 87.749,95 TL icra takibinde hesaplama yapıldığı, Davacının alacak iddiası yukarıda belge bazında tek tek incelenmiş olup, aşağıda listede görünen belgeye dayalı ödemeler ile; Davacının taleplerinin kabulü ihtimalinde, Davacının davalıdan (davalının bünyesinde çalışan ...'ın kazandığı İş Mahkemesi ilamına dayalı icra takibi nedeni ile) 26.11.2021 tarihinde ödenen 2.989,30 TL stopaj ve 07.10.2021 tarihinde 84.910,00 TL olmak üzere 87.899,30 TL alacaklı olabileceği hesaplanmakla birlikte takdiri Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, Davacı taraf davalı şirkette olan 87.899,30 TL alacağına ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faiz (avans) ile tahsiline karar verilmesini talep ettiği, Sayın Mahkeme'nin takdirinde olmak üzere davacının yapmış olduğu ödemelerin tarihleri ile 24.03.2022 dava tarihi arasında geçen sürede davacının 87.899,30 TL alacak talebine; 6.470,27 TL işlemiş faiz alacağının olduğu hesaplanmakla takdiri Sayın Mahkeme'nize ait olduğu,Buna göre; TCMB verilerinden 24.03.2022 takip tarihi itibariyle avans faizinin % 15,75 olduğu görüldüğünden, davacının belirlenen 87.899,30 TL asıl alacağına dava tarihinden itibaren % 15,75 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faiz ülebileceği, faizin infaz aşamasında hesaplanabileceği..."sonuç ve mütala edildiği anlaşıldı.... 4.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı icra takip dosyası UYAP üzerinden incelendi.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, güvenlik hizmetleri sözleşmesi çerçevesinde çalıştırılan personele ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili talebine ilişkindir.Davacı tarafça tazminat davası ikame edilmesi için dava şartı olan Arabuluculuk müessesine başvurulmuş olduğu, ... Arabuluculuk Bürosu vasıtasıyla yapılan arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama olarak sonuçlanmış olduğunu anlaşıldı.... 4.İcra Müdürlüğü ... Esas icra takip dosyası ile ilamlı icra takibi başlatıldığı, ... 10. İş Mahkemesi'nin █████/2021 tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı ilama dayandığı, mahkememiz dosyası davacısı ile davalısının icra takibinde borçlu sıfatının olduğu anlaşıldı.Dosya kapsamı ve toplanılan tüm deliller incelendiğinde; davacı ile davalı arasında █████/2017 başlangıç tarihli “Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait Sözleşme” imzalandığı, davalı tarafın alt işveren olduğu .... Ltd. Şti.’nde 16.09.2015-22.09.2017 tarihleri arasında; davacı esas işveren ... ait istasyonlarda güvenlik görevlisi olarak çalışan ...'ın iş akdinin feshi sonrasında dava dışı ... tarafından işçilik alacakları için mahkememiz dosyası davacısı ... ve davalı ... şirketine karlı ... 10. İş Mahkemesi...Esas dosyasında dava ikame edildiği, dava sonucunda davacı ...’ın işçilik alacakları ... ve ...şirketinin asıl-alt işveren ilişkisi nedeniyle müşterek ve müteselsilen sorumlu tutuldukları, iş bu mahkemem ilamına dayalı olarak dava dışı ... tarafından mahkememiz dosyası davacısı ile davalısına yönelik ilamlı icra takibi başlatıldığı, mahkememiz davacısı tarafından ödenen ilam alacağına ilişkin davalı tarafa rücu talepli huzurdaki davanın ikame edildiği, ... 10. İş Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasına ilişkin istinaf yasa yoluna başvurulduğu, İstanbul Bam 41 Hukuk Dairesi ... Esas,... Karar sayılı ilamı ile başvurunun █████/2025 tarihinde kesin olarak esastan reddine karar verildiği, mahkeme tarafından █████/2025 tarihinde kesinleştirme şerhinin düzenlendiği, mahkememiz dosyasında rücu alacağına konu ilam işçilik alacağının da kesinleştiği, rücuen tazminat talebine ilişkin ise mahkememiz dosyası davacısı ile davalısının arasında düzenlenen sözleşme eki olan Özel Güvenlik Hizmeti Alımı Teknik Şartnamesi: Teknik şartnamenin madde 5. Yüklenicinin yükümlülüklerinde 5.8.18 maddesine göre; “Yüklenici, özel güvenlik personelinin 4857 sayılı iş kanunu, SGK kanunu ve ilgili mer’i tüm mevzuatları gereği gününde ve zamanında ödeme yapmak ve/veya yerine getirmekle yükümlüdür. Bu konularda...’nin hiçbir sorumluluğu yoktur.” şeklinde düzenleme olduğu, iş bu hal dikkate alındığında davaya konu işçilik alacağının tamamından davalının sorumlu olduğu, davacının davasındaki haklılığını ispatladığı, alınan bilirkişi raporu ile 87.899,30 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, faize ilişkin taleplerinde ise ödeme tarihlerinin dikkate alındığı, █████/2021 tarihinde ödenen stopaj ve █████/2021 tarihinde ise kalan miktarın ödendiği anlaşılmakla davanın kabulüne, 84.910,00 TL asıl alacağa █████/2021 tarihinden itibaren, 2.989,30 TL stopaj alacağına █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davanın KABULÜNE, 84.910,00 TL asıl alacağa █████/2021 tarihinden itibaren, 2.989,30 TL stopaj alacağına █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Alınması gereken 6.004,40 TL harçtan peşin alınan 1.501,11 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.503,29 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ve 1.501,11 TL peşin harç toplamı olan 1.581,81 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan 3.467,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin tamamının davalıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına,Artan avansın ilgilisine iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026 Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.