Bölge Adliye Mahkemesi, trafik kazası kaynaklı cismani ve ölüm nedeniyle açılan maddi-manevi tazminat davasında istinaf başvurusunu değerlendiriyor, kusur oranları ve mahkemelerin bağlılığı üzerine karar veriyor.
Özet: Trafik kazası sonucu cismani zarar gören davacının, sürücünün alkollü ve hızlı araç kullanmasıyla meydana gelen kaza nedeniyle açtığı maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesinin feragat edilen maddi tazminat talebini reddedip manevi tazminatı kısmen kabul etmesi üzerine, davacı vekili, feragat edilen kısım için hükmedilen vekalet ücreti ile manevi tazminatın yetersizliğini ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuş olup, Bölge Adliye Mahkemesi, ceza mahkemesi kararları ve Adli Tıp Kurumu raporları ışığında tarafların kusur oranlarını ve hukuki sorumluluklarını yeniden değerlendirerek davanın esasını incelemektedir.
T.C. BAM HUKUK DAİRESİ
T.C. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R DOSYA NO :KARAR NOBAŞKAN : ... ...ÜYE : ... ...ÜYE : ... ...KÂTİP : ... ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ :,, ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ,KARAR NO : ..KARAR TARİHİ : ..İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ : ...DAVACI : ... - ...VEKİLLERİ : Av. ... - DAVALI : 1-VEKİLLERİ : Av. ... - DAVALI : 2-... - ... ( Vasisi ...) VEKİLİ : Av. ... - MÜTERVEFFA DAVALI : 3-... - ... MİRASÇILARI : 1DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)B.A.M. KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ :Davacı tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karara süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin .. tarihinde trafik kazası geçirdiğini, kazada araç sürücüsünün alkollü ve hızlı araç kullanması sebebiyle tamamen kusurlu olduğunu, davacının ağır şekilde yaralandığını ve vücud fonksiyonlarını kaybettiğinin rapor edildiği, davalı sigorta şirketinin başvuru sonucu ... TL ödeme yaptığını, ödemenin yetersiz olduğunu beyanla fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik .. TL maddi ve .. TL manevi tazminata (davalı sigorta şirketi bakımından poliçe kapsamı ve limiti ile sorumlu olmak kaydı ile maddi tazminat yönünden) tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı..vekili cevap dilekçesinde; Davacının talebinin net olması gerektiğini, ZMMS Poliçesinin .. dönemini kapsadığını, poliçe limitinin.. TL olduğunu, kusur durumunun tespit edilmesini, dosyaya sunulan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, maluliyet raporunun ..tarihinde yürürlüğe giren Erişkinler İçin Engellilik Değ. Hakkında yönetmeliği göre yapılmasını, geçici iş göremezlik tazminatının poliçe kapsamında bulunmadığını, faizin hatalı talep edildiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalıların davaya cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır. Mahkemece, davanın maddi tazminat talebi yönünden feragat nedeniyle reddine, manevi tazminata yönelik talebin kısmen kabulü ile, ..-TL manevi tazminatın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde, mahkemece feragat edilen maddi tazminat talepleri hakkında talep olmadığı halde karşı vekalet ücretine karar verilmesinin kanuna ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilin davalı ...’in alkollü ve hızlı bir şekilde araç kullanması nedeniyle meydana gelen kazada yaralandığını, uzun süre tedavi gördüğünü ve bundan sonraki hayatına da malul olarak devam etmek zorunda kaldığını, hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz olduğunu beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, trafik kazası sebebiyle davacıda meydana gelen cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasıdır.Davalı ... sevk ve idaresinde olan, davalı ... adına kayıtlı, ...plakalı aracın, yaya konumunda olan davacıya çarpması sonucu meydana gelen .. tarihli trafik kazasında davacının yaralandığı uyuşmazlık konusu değildir. ... plakalı araç davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalıdır... ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin... K sayılı dosyasında, davalı (sanık) ... hakkında 5237 sayılı TCK 89/1 ve 89/2-b maddesi gereği ceza tayin edildiği, cezanın ertelendiği istinaf kararı ile mahkumiyet hükmünün... tarihinde kesinleştiği, hükme esas alınan ... tarihli bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...ın tali kusurlu, davacının asli kusurlu olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır. 6098 Sayılı TBK 74 maddesi gereği hakim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hakimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Hukuk hakimi ancak ceza mahkemesinde tespit edilen maddi vakıa ile bağlı olup, zarar verenin kusurunun bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken ceza hakiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı hukuk hakimini bağlamaz. Hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız olmayıp maddi olayı ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararının, taraflar yönünden kesin delil niteliği taşır (Yargıtay .... K sayılı ilam).Mahkemece alınan... tarihli ATK raporuna göre de, davacının ...oranında davalının ise ...oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Gerek ceza mahkemesi dosyası gerekse ilk derece mahkemesince alınan raporlarda tarafların kusuruna ilişkin raporun uyumlu olması, ATK raporunun oluşa uygun bulunması nedeniyle, davacı tarafının kusura ilişkin istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.Maluliyete ilişkin alınacak raporlar ...8 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, █████/2008 tarihi ile █████/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, █████/2013 tarihi ile █████/2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, █████/2015 tarihi ile █████/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine, █████/2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir Somut olayda, davacının yaralanmasına neden olan kazanın.. tarihinde meydana geldiği anlaşılmakla bu durumda kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre maluliyet raporu alınmasını gerekmektedir. .... Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Heyeti'nden alınan ... tarihli raporun Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği, raporda davacının % .. oranında maluliyeti bulunduğunun ve iyileşme sürecinin 6 ay olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Davacının kaza nedeniyle sürekli maluliyeti bulunduğunun tespit edilmiş olması karşısında bu raporun hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmaktadır.Davacının sigorta şirketinden aldığı ödeme nedeniyle maddi tazminata ilişkin davadan feragat ettiği, ilk derece mahkemesince de feragat nedeniyle maddi tazminat isteminin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.Davacının istinaf istemi maddi tazminat yönünden sigorta şirketi lehine karşı vekalet ücretine hükmedilmiş olması ve manevi tazminat yönünden tazminat tutarının belirlenmesinde kusur yönündedir. Yukarıda anlatıldığı şekliyle kusura ilişkin istinaf istemi yerinde görülmemiştir.Manevi tazminat miktarı yönünden istinaf isteminin değerlendirilmesinde; TBK 56/1 maddesinde'' hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayanı özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar veribilir'' hükmü mevcuttur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesine göre; hâkimin özel hâlleri göz önünde tutarak, manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği tutar adalete uygun olmalıdır. Bu para tutarı, aslında ne tazminat ne de cezadır. Çünkü mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını amaç edinmediği gibi, kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine, zarara uğrayanda bir huzur duygusu uyandırmayı, aynı zamanda ruhi ızdırabın dindirilmesini amaç edindiğinden, tazminata benzer bir fonksiyonu da vardır. O hâlde bu tazminatın sınırı, onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut hâlde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.Manevi tazminat, duyulan elem ve ızdırabın kısmen ve imkân nispetinde iadesini amaçladığından hâkim, TMK’nın 4. maddesi gereğince hak ve nesafete göre takdir hakkını kullanarak, manevi tazminat miktarını tespit etmelidir.Hâkim belirlemeyi yaparken somut olayın özelliğini, zarar görenin ve zarara yol açanın ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, maluliyet oranını, ölüm ya da beden gücü kaybı nedeniyle duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetmelidir. Nitekim aynı ilkeler ... tarihli ve K.; ....K. sayılı kararlarında da benimsenmiştir.Somut uyuşmazlıkta, davacının yaralanması ve tedavi süreci, davalının kusur durumu, paranın alım gücü, tarafların ekonomik sosyal durumu gözetildiğinde, ilk derece mahkemesince, hükmedilen manevi tazminat miktarında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin bu husustaki istinaf isteminin reddi gerekmiştir. Davacının vekalet ücretine ilişkin istinaf istemi yönünden; maddi tazminat talebinden feragat edilmiş ilk derece mahkemesince bu yönüyle feragat nedeniyle istemin reddine karar verilmişse de davalı sigorta şirketi lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir. Oysa ki sigorta şirketinin feragate karşı ...tarihli beyanında davacıdan vekalet ücreti ve yargılama gideri taleplerinin olmadığını beyan etmesine rağmen davalı sigorta şirketi lehine ...TL vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir. Bu husus yargılamayı gerektirmediğinden Dairemizce hükmün vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar vermek gerekmiştir. HMK'nun 355.maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esas bakımından kabulü ile bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK’nun 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkeme kararının düzeltilerek yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- ... Ticaret Mahkemesi'nin ...tarih ve ... sayılı kararı hakkındaki davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE, 2-HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince KARARIN DÜZELTİLEREK ESAS HAKKINDA YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,a)Davanın maddi tazminat talebi yönünden feragat nedeniyle reddine,.█████/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,c)Manevi tazminat yönünden; Alınması gereken ...-TL harcın peşin alınan ...-TL harçtan mahsubu ile bakiye ...-TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...’den müştereken ve müteselsilen tahsili hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,d)Maddi tazminat yönünden; Alınması gereken ...0.-TL harcın davacıdan tahsili hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,e)Manevi tazminat yönünden; Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan ... TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, f)Manevi tazminat yönünden; Davalılar ... ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddolunan kısım üzerinden taktir ve tayin olunan ...0.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ...’e verilmesine, g) Davacı tarafça yapılan ....-TL harç ile .. TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre (kabul %... red %...)...-TL'sinin toplamı olan ..TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,h)7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca ...-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin (kabul %.. red %..) ....-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile bakiye kısım ....-TL'nin ise davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,ı)Taraflarca yatırılan gider avansından kalan miktarının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine.3-İstinaf kanun yoluna başvuran davacının istinaf başvurusu nedeniyle yatırdığı karar ve ilam harcının istem halinde kendisine iadesine,4-Karar tebliğ, harç iade ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,6-İstinaf aşamasında yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile █████/2024 tarihinde karar verildi. ...Başkan......Üye......Üye ......Katip...