Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesince, kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat davasında aracın e-ticaret/kurye hizmetinde kullanılmasına ilişkin muafiyet itirazının incelendiği istinaf kararı.
Özet: Kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat davasında, ilk derece mahkemesinin sigortalı aracın tamir bedelinin davalı sigorta şirketi tarafından ödenmesi yönündeki kısmen kabul kararına karşı, davalı vekili aracın kurye hizmetlerinde kullanılması nedeniyle poliçede öngörülen %50 tenzili muafiyetin uygulanması gerektiğini, bu durumda hasar bedelinin muafiyet tutarı altında kaldığını ve müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını belirterek, ilk derece mahkemesinin e-ticaret kayıtları ve vergi levhası gibi önemli delilleri dikkate almadan eksik incelemeyle hüküm kurduğunu ileri sürerek istinaf talebinde bulunmuştur.
T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi █████████ Esas ████████ Karar
T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ21.HUKUK DAİRESİESAS NO : █████████ KARAR NO : ████████TÜRK MİLLETİ ADINAKARAR İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2024NUMARASI : ████████ Esas ████████ Karar DAVA : Tazminat (Kasko Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026 Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait aracın davalı tarafından kasko sigorta poliçesiyle teminat altına alındığını, sigortalı aracın çift taraflı trafik kazasına karıştığını, kaza yerinden davalının aranarak kazayla ilgili bilgi verildiğini, davalının aracın olay yerinden çekilmesi için çekici gönderildiğini, çekici marifetiyle davalının müvekkilinin aracını anlaşması servise götürdüğünü, aracın tamir edildiğini, tamire ilişkin faturanın davalı şirkete gönderilmesine rağmen davalının servise hasar bedelini ödemediğini, servis tarafından müvekkili aleyhine başlatılan icra takibi sonucu ödeme yapmak zorunda kaldığını belirterek şimdilik 46.005,36 TL'nin servis şirketine ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olup bu limitin 100,000,00 TL olduğunu, müvekkilinin sigortalının mali mesuliyet sigortasından kaynaklanan sorumluluğundan sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu, kaza tarihi esas alınarak faiz hesabı yapılamayacağını, müvekkilinin faizden sorumluluğunun sınırlı olduğunu, davacının talebinin fahiş bulunduğunu, ekspertiz ücretinin teminat kapsamında olmadığını, parça ve işçilik iskontosu uygulanması gerektiğini, müvekkilinin kdv'den sorumlu olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, kaza tarihinde kendi aracının yürürlükte bulunan davalı sigorta tarafından düzenlenen genişletilmiş sigorta poliçesi kapsamında tahsilini talep ettiği, davalı sigorta şirketinin muafiyet iddiasına ilişkin belge sunmadığı, TTK'nun 1409/2 mdsine göre teminat dışında kaldığı ispat yükü sigortacıya ait bulunduğu, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları teminat dışında kalan zararları düzenleyen durumların hiçbirinin somut olayda olmadığı, bilirkişi tespitine göre davacı aracında oluşan hasarın trafik kazası tespit tutanağında anlatılan olayla uyumlu olduğu, dava konusu aracın onarım bedeli ile icra dosyası ferileri toplam 46.000,00 TL tazminat tutarının tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 46.000,00 TL'nin (davalı sigorta şirketine 100.000,00 TL poliçe limiti ile sorumlu olmak üzere) █████/2023tarihinden itibaren isleyecek avans faizinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı aracını kurye hizmetinde kullanmış olup, bu hizmete ilişkin e-ticaret kaydı oluşturularak vergi levhası açıldığını, dava konusu aracın kurye hizmetinde kullanılması nedeniyle tanzim edilen poliçenin muafiyetler kısmında açık olarak belirtildiği üzere %50 oranında tenzili muafiyet uygulanmış olup, oluşan hasarın muafiyet tutarı altında kaldığından müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, poliçe şartları dikkate alındığında müvekkilinin sorumluluğu bulunmamasına rağmen, davanın kabul edilmesinin hatalı olup, hatalı mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, müvekkili tarafından davacı yanın e-ticaret kaydı açılarak vergi kaydı bulunduğunu, e-ticaret kayıtları ve faaaliyetleri dosyaya kazandırılarak inceleme yapılmasının talep edildiğini, mahkeme tarafından itirazlarının dikkate alınmadığını, davacı yanın e-ticaret kayıtlarının dosyaya kazandırılmadığını, taleplerinin neden reddedildiğinin de gerekçeli kararda açıklanmadığını, hatta gerekçeli kararda e-ticaret kaydı ve vergi levhasının dosyaya kazandırılması itirazlarının değerlendirilmediğini, eksik inceleme yapılarak hüküm kurulduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava; kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Davacı yan kasko sigortalı aracın trafik kazası sonucu hasara uğradığını, zarardan davalının sorumlu olduğunu, davalının ödeme yapmadığını, aracı tamir eden servisin icra takibi yapması nedeniyle hasar bedelinin kendisi tarafından ödendiğini iddia etmiş, davalı yan ise davanın reddini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Taraflar arasında davacının aracının davalı tarafından kasko sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu hasara uğradığı, hasar bedelinin davalı tarafından ödenmediği, davacının servis tarafından başlatılan icra takibi sonucu takip alacaklısına 46.000,00 TL ödediği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, kasko sigortalı aracın karıştığı trafik kazaları sonucu uğradığı hasar miktarı, davacı zararının kasko sigorta poliçesi teminatı kapsamında bulunup bulunmadığı, teminat kapsamında ise davacının davalıdan talep edebileceği hasar miktarı hususlarından kaynaklanmaktadır. Davalı vekilinin istinaf itirazı incelendiğinde; 6102 sayılı TTK'nun 1421. maddesinde, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu, anılan yasanın 1409. maddesinde, sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükünün sigortacıya ait olduğu düzenlenmiştir. Kasko sigorta poliçesinin muafiyetler başlıklı 2. Maddesinde sigortalı aracın belirtilen kullanım şekilleri yanında kurye olarak kullanılması durumunda, aksi poliçe üzerinde açıkça belirtilmediği ve gereken ek prim ödenmediği durumlarda poliçenin hemen iptal edileceği, bu durumun bir hasar vukuunda tespiti durumunda her bir hasarda sigorta bedeli üzerinden %50 oranında tenzili muafiyet uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Davacı yan işbu davada sigortalı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası nedeniyle hasara uğradığını, davalının ise kazanın ihbarı üzerine kaza mahalline çekici göndererek sigortalı aracı yetkili servise çektirdiği halde aracın kurye olarak çalıştığı ve kasko poliçesindeki %50 muafiyet klozu uygulanması nedeniyle hasar bedelini ödemediğini, yetkili servisin hakkında icra takibi yapması sonucu servise ödeme yapmak zorunda kaldığını ileri sürerek servise ödediği hasar bedelinin tazminini talep etmiştir. Davacı tarafından dosyaya ibraz edilen █████/2022 tarihli ... şirket aracı teslim tutanağından, davacıya ... plakalı aracın teslim edildiği anlaşılmıştır. Davacının işbu davada dava konusu hasara uğrayan sigortalı aracı ise ... plakalı araçtır. Yargılama aşamasında tanıklar █████/2023 tarihli celsede dinlenmiştir. Dinlenen tanık anlatımlarında, tanıkların da yemek sepetinde davacıyla birlikte kurye olarak çalıştıkları, davacının özel aracıyla işe geldiği, iş sırasında özel araçla dağıtımın yasak olduğu beyan edilmiştir. Nitekim davacı da aşamalarda özel aracıyla işe gittiği sırada dava konusu kazanın meydana geldiğini, kurye olarak özel aracıyla dağıtım yapmasının yasak olduğunu, kurye olarak dağıtımın ancak ... tarafından kendisine teslim edile şirket aracıyla yapılabildiğini ifade etmiştir. Dava dışı ...A.Ş. tarafından davacı aleyhine toplam 41.056,20 TL hasara ilişkin faturadan kaynaklanan alacağın tahsili için Ankara 20. İcra Müdürlüğünün █████████ sayılı icra takibi başlatılmıştır. Anılan icra takibi sırasında alacaklı şirket vekilince █████/2023 tarihli icra müdürlüğüne verilen yazılı beyanda, borçludan banka havalesiyle 46.000,00 TL tahsil ettiklerini, bakiye kısımdan feragat ettiğini bildirmiştir. Yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda, dosyada davacı aracını kurye olarak kullandığına dair belge bulunmadığı, davacının icra dosyasına ödediği 46.000,00 TL'yi davalıdan talep edebileceği yönünde kanaat bildirilmiştir. Hal böyle olunca, mahkemece davalının sigortalı aracın kaza sırasında kurye olarak kullanıldığını usulüne uygun delillerle ispatlayamadığı, poliçedeki aracın kurye olarak kullanıldığının hasar nedeniyle öğrenilmesi durumunda uygulanacak olan muafiyetin somut olayda uygulanamayacağı, davacının sigortalı araçtaki hasar nedeniyle servis tarafından yapılan icra takibi sonucu ödediği bedeli davalı sigorta şirketinden talep edebileceği gözetilerek hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Davalı vekilinin istinaf itirazlarının kamu düzenine aykırılık yönünden incelenmesine gelindiğinde, işbu davada davacı yan davalının sigortalı aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle uğradığı hasar bedelini ödemediğini ileri sürerek kasko sigorta poliçesi kapsamında kendi akidi olan davalı şirkete davayı yöneltmiştir. Kasko sigorta poliçesinde hasar teminat miktarı rayiç değer olarak gösterilmiş olup, mahkemece hüküm altına alınan hasar miktarı da kasko sigorta poliçesi teminatı kapsamındadır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda hasar bedeli hüküm altına alınmış ise de, davalının 100.000,00 TL poliçe limiti ile sorumluluğunun sınırlandırılması infazda tereddüt oluşturacak olup, kamu düzenine aykırılık teşkil eden bu husus Dairemizce re'sen gözetilmiştir. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulü yönündeki kararında kamu düzenine aykırılık yönünden isabet görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık yönünden kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kamu düzenine aykırılık yönünden kaldırılmasına, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; A)1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık yönünden KISMEN KABULÜNE, 2-Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2024 tarih ████████ Esas ████████ Karar sayılı kararının kamu düzenine aykırılık yönünden KALDIRILMASINA, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine, B)1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 2- 46.000,00 TL'nin █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Alınması gereken 3.142,26 TL karar ilam harcından peşin alınan 785,66 TL harcın mahsubu bakiye 2.356,60 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 785,66 TL peşin harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 4.000,00 TL bilirkişi ücreti, 160,75 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 4.160,75 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan 4.119,14 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, kararın kaldırma gerekçesi ve aleyhe hüküm kurma yasağı gözetilerek ilk derece mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın red oranına göre takdir ve hesap edilen 5,36 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 8-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davadaki haklılık durumu gözetilerek hesaplanan 3.088,80 TL'sinin davalıdan, bakiye 31,20 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, C)1-Davalı tarafından yatırılan 785,50 TL nispi istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine, 2-Davalı tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. █████/2026Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi - Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.