Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası nedeniyle araç hasar onarım bedeli ve maddi tazminat istemine ilişkin haksız fiil davası.
Özet: Davacı, kendi sevk ve idaresindeki araca, davalı sigorta şirketince sigortalı diğer bir aracın arkadan çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle oluşan hasar onarım bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyeti gibi maddi zararların tazminini talep ettiği bu davada kusursuz olduğunu belirtirken; davalılar ise yetki, zamanaşımı ve dava şartı eksikliği itirazlarının yanı sıra sigorta poliçesi limitleri ile sorumluluğun sınırlı olduğunu ve kazada kendi kusurlarının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemektedir.
T.C.
ANTALYA4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... İli ... İlçesi ... ... ... caddesinde seyir halinde giderken ... Sokaktan ters yönde caddeye giren aracın önüne bir anda çıkması sonucunda kaza meydana gelmemesi için sol şeritten orta şeride manevra yaptığı sırada davalı sigorta şirketi nezdinde ... numaralı ZMMS poliçesi ile kayıtlı bulunan ... .... ... ve ... ait ... plakalı aracın ... ... 'ın sevk ve idaresinde iken arkadan çarpması sonucu kaza meydana geldiğini, davacı müvekkilinin davaya konu kaza sebebiyle aracında oluşan hasar onarım bedeli(parça-malzeme tutarı ve işçilikler tutarı) olarak oto tamir servisine ... TL ödeme yaptığını, müvekkilinin davaya konu kazada kusuru ve sorumluluğu bulunmaması sebebiyle işbu hasar onarım bedelinin davalılardan alınarak müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP :Davalı ... sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki itirazında bulunduklarını beyanla; uyuşmazlığa konu kazaya karışan ... plakalı araç müvekkil şirket tarafından ... numaralı ve ... vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Sigorta Poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığını, hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle beraber, kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitleri maddi hasar araç başına ... TL ile sınırlı tutulduğunu, müvekkil şirketin sorumluluğunun her şekilde sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını, davacı huzurdaki davayı ikame etmeden önce müvekkili şirkete usulüne uygun başvuruda bulunmadığını, bu sebeple huzurdaki başvurunun dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, ayrıca müvekkil şirketin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için kaza tarihinden itibaren 2 yıl içinde yasal haklarını kullanılması gerektiğini, bu nedenle zaman aşımı itirazlarının da bulunduğunu, bununla birlikte kaza öncesinde aracın hasara uğrayıp uğramadığının da araştırılması gerektiğini belirterek açılan haksız davanın müvekkili yönünden reddini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki ve zaman aşımı itirazında bulunduklarını beyanla; meydana gelen trafik kazasında, müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, davacının iddiasının aksine, dosya içerisinde mevcut olan ... tarihli "Trafik Kazası Tensip Tutanağı" kapsamında, müvekkilin %100 kusurlu olduğuna dair hiçbir tespit mevcut olmadığını, bilirkişi raporunda bu hususun ortaya çıkacağını, müvekkilin meydana gelen kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığı sabit hale geleceğini, kaza tutanağı, yalnızca kayıtla meydana gelen gelişme şekli hakkında bilgi verdiğini ve kusur oranlarının belirlenmesi için tek başına yeterli bir delil niteliğinde olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, yine dosya içerisinde mevcut olan başvuru formlarından da anlaşılacağı üzere davacı, müvekkilin sigorta şirketine kazanın meydana gelip gelmediği, araçta hasar ve değer kaybı oluşup oluşmadığı ve oluşan maddi hasarın boyutuna dair gerekli inceleme ve değerlendirmeleri yapabilmesi yani ödeme talebinin değerlendirilebilmesi için yeterli ve yeterli evrakları müvekkil şirkete iletmekle yükümlü olduğunu, ancak müvekkile ait sigorta şirketine usulüne uygun bir başvuru yapılmadığını belirterek açılan haksız ve dayanaksız davanın reddini savunmuştur. Antalya İl Emniyet Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir. Mahkememizce konusunda uzman bilirkişilerden rapor aldırılmış ve raporlar mahkememizce serbestçe değerlendirilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle açılan değer kaybı, hasar bedeli ve araç mahrumiyetine dair maddi tazminat istemine ilişkindir.Davanın niteliği gereği Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Davalı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Sistem sorgulaması yapılarak davacıya ait aracın kasko sigortacısı ve trafik sigortacısı şirketlere ilişkin rapor dosyamız arasına alınmıştır.Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir. Yargıtay 4. Ve 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir. ( Yargıtay 4. H.D'nin█████/2020 tarih, █████████ Esas ve █████████ Karar; █████/2021 tarih ██████████ Esas, █████████ Karar; Yargıtay 17. HD. █████/2020 █████████ Esas, █████████ Karar)Davalı sigorta şirketi davacıya ait araçta oluşan gerçek zararı tazminle yükümlüdür. Yani, davacı, zarar gören konumunda olup, aracında oluşan gerçek zararın tazmini gereklidir. Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 05.03.2015 tarih ve ██████████ sayılı kararında da belirtildiği üzere, aracının eşdeğer parçalarla onarımını kabul etmesi kendisinden beklenemez ve aracının orijinal parça kullanılarak tamiri gerekir. Yine, Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 08.10.2012 tarih ve ██████████ sayılı kararı ile 04.04.2016 tarih ve ██████████ sayılı kararında ifade edildiği üzere, davacıya ödenecek tazminat belirlenirken, yedek parça tedarikçisi ile sigortacı arasında yapılan anlaşmalar gereği uygulanan iskonto oranı esas alınarak yedek parçaların rayiç değerinde indirim yapılmasına olanak yoktur. Ayrıca, davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 08.10.2012 tarih ve ██████████ sayılı kararı ile 04.04.2016 tarih ve ██████████ sayılı kararında da belirtildiği üzere 3065 sayılı KDV Kanunu kapsamında olup, KDV'ye tabidir. Ezcümle, davacıya ait aracın onarımı için gerekli masrafın, orijinal parça bedelleri esas alınarak ve iskonto uygulanmadan, KDV dahil belirlenmesi gerekir. Davacının, aracından makul tamir süresi boyunca mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu yöndeki zararın da tazmin edilmesi gereklidir (Bkz: Yargıtay 17.HD.nin 08.12.2016 tarih ve ███████████ sk.). ZMMS Genel Şartlarına göre gerçek zarar kapsamında olmayan ve dolaylı zararlardan kabul edilen araç mahrumiyet zararının davalı sigorta şirketinden talep edilmesi mümkün değildir (Yargıtay 17. HD.nin 19.04.2018 tarih ve █████████ sk.).Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği hasar bedeli, değer kaybı tazminatının ve araç mahrumiyet bedelinin belirlemesi için dosyamız bilirkişiye tevdi edilmiştir.... tarihli adli trafik-makine mühendisi, sigorta eksperi bilirkişi raporunda özetle; "gerçekleşen kazada davacının kusuru olmadığı, davalının %100 kusurlu olduğu, aracın hasar bedelinin ... TL olduğu, 8 gün makul tamir süresinin olduğu, aracın ... TL değer kaybına uğradığının tespit edildiği ..." hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır. ... tarihli sigorta eksperi bilirkişi raporunda özetle; "...8 günlük makul tamir süresinin olduğu ve bu süreçte ikame araç bedelinin ... TL olduğu ve amortismanların düşümü ile ... TL olduğu..." hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce dosyada alınan raporların dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve kusur ve değer kaybı, hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedeline ilişkin raporların da mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu ve aralarında çelişki bulunmadığı anlaşılmakla, bilirkişi raporlarına itirazların reddine karar verilmiştir.Davacı taraf, dava değerini arttırarak harcını yatırmıştır. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuyla kaza sonucunda aracın bir kısım parçalarının hasar gördüğü, meydana gelen hasarın, parça değişimi ve hasar gören parçaların onarım ve değişim işçiliklerinin KDV dahil ... TL tutarında olduğu, araç mahrumiyet süresinin 8 gün ve ... TL ve değer kaybının ... TL olduğu anlaşılmıştır. Davacının taleplerinin bilirkişi raporu ile tespit edilen bu bedeller üzerinden kabulüne karar vermek gerekmiştir.Faiz başlangıcı yönünden; 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Gerçek kişi davalı yönünden haksız fiil olan kaza tarihinden itibaren temerrüt gerçekleşmektedir. Bu nedenle sigorta şirketi yönünden başvurunun 8 işgünü sonrasından, davalı gerçek kişi yönünden haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline dair davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuştur. Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davadan önce arabulucuya başvurulduğu görülmekle, Bakanlık bütçesinden karşılanan arabulucu ücretinin kimden tahsil edileceğine dair; Antalya BAM 13. HD'nin ████████ esas, ███████ karar sayılı ilamı ile Ankara BAM 26. HD'nin ████████ esas, ████████ karar sayılı ilamı uyarınca, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18. fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı, yine davalı sürücü/işleten hakkındaki davanın 6098 sayılı TBK'nin 49 ve devamı maddeleri uyarınca haksız fiil hükümlerine dayalı olarak açıldığı ve davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, davalı sürücü/işleten yönünden arabuluculuk dava şartı bulunmadığı, bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği gözetilerek, arabuluculuk ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına dair karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KABULÜNE;1-... TL değer kaybı bedelinin; davalı sigorta şirketi yönünden (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) temerrüt tarihi ... tarihinden itibaren, davalı ... yönünden kaza tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 2-... TL hasar bedelinin; davalı sigorta şirketi yönünden (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) temerrüt tarihi ... tarihinden itibaren, davalı ... yönünden kaza tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 3-... TL araç mahrumiyet bedelinin; davalı ... yönünden kaza tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte işbu davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak yatırılan ... TL başvuru harcı ve ... TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ... TL harcın mahsubu ile eksik kalan ... TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,5-Davacı tarafça dava açılışta yatırılan ve sonradan tamamlanan toplam ... TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) alınarak davacıya verilmesine,6-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti, keşif harcı gideri vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) alınarak alınarak davacıya verilmesine,7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) alınarak davacıya verilmesine,8-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle henüz sarf kararı düzenlenmeyen ancak tarifeye göre hesaplanan ... TL'nin; davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,Dair verilen karar davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede Antalya Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026 Katip ... e-imza Hakim ... e-imza