tüketicinin sıfır kilometre aracının far beyni arızası nedeniyle yasal 45 iş günü onarım süresinin aşılması üzerine ayıpsız misliyle değişim talebine ilişkin temyiz incelemesi.

Tüketicinin sıfır kilometre aracının far beyni arızası nedeniyle yasal 45 iş günü onarım süresinin aşılması üzerine ayıpsız misliyle değişim talebine ilişkin temyiz incelemesi.

Özet: Sıfır alınan bir aracın far beyni arızası nedeniyle yetkili serviste yasal azami 45 iş günlük tamir süresini 55 iş günüyle aşması üzerine, davacı aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesini talep etmiş; ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi, aracın tamir süresinin aşılması ve arızanın gizli ayıp niteliğinde olması gerekçeleriyle bu talebi haklı bularak ayıpsız misliyle değişimine karar vermiş, davalıların bu kararı temyiz etmesi üzerine dosya yüksek mahkemeye taşınmıştır.

3. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/... E., ████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: .... Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesi

SAYISI : 2024/... E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Tic. ve San. A.Ş. vekili tarafından duruşmasız, davalı ...Ş. vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 24.03.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat ... ile davalılardan ...Tic. ve San. A.Ş. vekili Avukat ... ve diğer davalı ... vekili Avukat ...'in sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin 03.01.2024 tarihinde davalı ...Ticaret ve Sanayi A....den ... aracı sıfır km olarak satın aldığını, müvekkilinin aracını 03.02.2024 tarihinde elektrikli bagaj takım işlemi için ... yetkili servisine bıraktığını, servis tarafından aynı gün içinde aracın far beyninin bozuk olduğunun tespit edildiği bilgisinin verildiğini, aracını far beyni değişim işlemi için yetkili servise bırakmak zorunda kaldığını, aynı gün ikame araç tahsis edildiğini, davalı ...A.Ş. tarafından parçanın temin edilemediği gibi ...'da dahi parçanın bulunamadığı bilgisinin verildiğini, 3 aya yakın bir süre aracın serviste kaldığını, aracın tamir sonrası 29.04.2024 tarihinde ihtirazi kayıt ile teslim alındığını, 45 iş gününü geçen tamir süresi nedeniyle dava konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Paz. A.Ş. vekili; müvekkiline süresinde bir bildirimin yapılmadığını, dava konusu aracın 3 yıldır kullanıldığını ve fayda sağladığını, arızanın giderildiğini, ikame araç desteği sağlandığını, davacı yanın taleplerinin orantısız güçlükleri meydana getireceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ...Tic. ve San. A.Ş. vekili; dava konusu talebin müvekkili açısından orantısız güçlükleri beraberinde getireceğini, onarım hakkını kullanmakla seçimlik hakkın tükendiğini, araçtaki arızanın giderildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu aracın davalı şirketten satın alındıktan yaklaşık bir ay sonra far beyninin arızalandığı, aracın 03.02.2024 tarihinde arızanın giderilmesi için yetkili servise teslim edildiği, arızanın giderilerek 29.04.2024 tarihinde ihtirazı kayıt ile davacıya ile teslim edildiği, davacının ayıplı araç yönünden öncelikle ücretsiz onarım hakkını kullandığı, dava konusu aracın 55 iş günü arızanın giderilmesi için tamirde beklediği, buna göre azami tamir süresi olan 45 iş gününü geçtiğinin sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine, dava konusu otomobilin davacı tarafından tüm takyidatlarından arındırılmış şekilde davalıya iadesine, dava konusu otomobilin ayıpsız misli ile değiştirilmesinin mümkün bulunmaması halinde, aracın alınırken ÖTV indiriminden faydalanarak alındığı hususu da nazara alınarak 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 24. maddesi gereğince işlem yapılmasına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; satış tarihinde yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 11/4, 56/3 maddeleri ile Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği ile Garanti Belgesi Yönetmeliğinin 9. (1) - b maddeleri uyarınca 45 günlük (işgünü) yasal tamir süresinin geçmiş olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre kullanıma bağlı olmayan gizli ayıp niteliğindeki arızanın mahiyeti gözetildiğinde misli ile değişim yönündeki kararın hak ve menfaatler dengesine uygun bulunduğunun anlaşılmasına göre, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun bulunduğu gerekçesiyle; davalılar vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... Paz. A.Ş. vekili; süresinde ihbar bildiriminde bulunulmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun yargı ve denetime elverişli olmadığını, ek rapor aldırılmadığını, arızanın giderildiğini, araçta mevcut bir arıza bulunmadığını, ikame araç tahsis edildiğini, dava konusu araçta beklenen faydanın sağlanamaması gibi bir hususun söz konusu olmadığını, kararın orantısız olduğunu, onarım hakkının kullanılması ile artık başkaca bir seçimlik hakkın kullanılamayacağını, kullanımdan kaynaklı değer kaybının düşülmesi gerektiğini, hangi davalı yönünden davanın kabulüne karar verildiğinin anlaşılmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ...Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili; seçimlik hakkın kullanılmakla tükendiğini, bir daha kullanılamayacağını, pasif husumet yokluğundan davanın reddi gerektiğini, ikame araç verildiğini, malzemenin Fransa'da bile bulunmadığı için tamir süresinin uzadığını, davacının objektif iyi niyet kurallarına aykırı davrandığını, misliyle değişimin orantısız güçlükleri beraberinde getireceğini, itirazlarının karşılanmadığını, arızanın kullanıcı hatasından mı ileri geldiğinin araştırılmadığını, arızanın basit nitelikte olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, satın alınan aracın ayıplı çıkması sebebiyle, aracın yetkile servise tamir için bırakılması akabinde, azami tamir süresinin aşılarak teslimi edilmesi nedeniyle aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi istemine ilişkindir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un dava konusu uyuşmazlıkla ilgili 11/4 maddesinde; "Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi haklarından birinin seçilmesi durumunda bu talebin satıcıya, üreticiye veya ithalatçıya yöneltilmesinden itibaren azami otuz iş günü, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda ise altmış iş günü içinde yerine getirilmesi zorunludur. Ancak, bu Kanunun 58. maddesi uyarınca çıkarılan yönetmelik eki listede yer alan mallara ilişkin, tüketicinin ücretsiz onarım talebi, yönetmelikte belirlenen azami tamir süresi içinde yerine getirilir. Aksi hâlde tüketici diğer seçimlilik haklarını kullanmakta serbesttir." şeklinde,

Aynı Kanunun "Garanti belgesi" başlıklı 56/3 maddesinde; "Tüketici bu Kanunun 11. maddesinde belirtilen seçimlik haklarından onarım hakkını kullanmışsa, malın garanti süresi içinde tekrar arızalanması veya tamiri için gereken azami sürenin aşılması veya tamirinin mümkün bulunmadığının anlaşılması hallerinde 11. maddede yer alan diğer seçimlik haklarını kullanabilir. Satıcı tüketicinin talebini reddedemez. Bu talebin yerine getirilmemesi durumunda satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur." şeklindedir.

13.06.2014 tarihli ve 29029 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Garanti Belgesi Yönetmeliğinin "Tüketicinin diğer hakları" başlıklı 9/1-b maddesinde; "Tüketicinin, ücretsiz onarım hakkını kullanması halinde malın; tamiri için gereken azami sürenin aşılması durumunda; tüketici malın bedel iadesini, ayıp oranında bedel indirimini veya imkan varsa malın ayıpsız misli ile değiştirilmesini satıcıdan talep edebilir. Satıcı, tüketicinin talebini reddedemez. Bu talebin yerine getirilmemesi durumunda satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur." şeklinde ve aynı tarihli Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği'nin RG.12.02.2020-31037 sayılı değişik 10/4 maddesinde; "Kullanım ömrü süresice, malın yetkili servis istasyonlarındaki bakım ve onarım süresi azami tamir süresi geçemez. Bu süre, garanti süresi içerisinde mala ilişkin arızanın yetkili servis istasyonuna veya satıcıya bildirimi tarihinde, garanti süresi dışında ise malın yetkili servis istasyonuna teslim tarihinden itibaren başlar." şeklinde düzenlemeler yer almaktadır. Anılan Yönetmelik'e ek 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Gereğince Satış Sonrası Hizmet Verilmesi Zorunlu Olan Tüketici Ürünleri Listesi 10.1 başlığında binek otomobiller için azami tamir süresi 45 iş günü olarak belirlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, dava konusu aracın davalı şirketten satın alındıktan yaklaşık bir ay sonra far beyninin arızalandığı, 03.02.2024 tarihinde arızanın giderilmesi için aracın yetkili servise bırakıldığı, azami tamir süresi aşılmak suretiyle, aracın arızasının giderilerek 55 iş günü sonra 29.04.2024 tarihinde ihtirazı kayıt ile teslim alındığının anlaşılmasına göre, davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

40.000,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davalı ...den alınıp, davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.