Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde banka tarafından başlatılan icra takibine karşı ticari kredi faiz oranlarının haksızlığına ilişkin açılan menfi tespit davasının yargılama süreci ve uyuşmazlık konuları.
Özet: Davacı, davalı bankanın ticari kredili mevduatlardan ve taksitli ticari kredilerden kaynaklanan icra takibine konu alacak talebine karşı, uygulanan faiz oranlarının haksız olduğunu iddia ederek, belirli bir miktar borçlu olmadığının tespiti amacıyla menfi tespit davası açmıştır; mahkeme, tarafların iddia ve savunmalarını değerlendirmiş, icra takip dosyasını incelemiş ve uzman bankacı bilirkişi raporları doğrultusunda, davacının icra takibi tarihi ve dava tarihi itibarıyla belirlenen borç miktarını esas alarak uyuşmazlığı çözüme kavuşturmuştur.
T.C.
ANTALYA4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte bulunan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı bankadan ticari taksitli kredi, kredi kartı, KMH hesabı kullandığını, borcunun bir kısmını ödemiş kalan borcunu ödeyemediğinden davalı banka Antalya Banka Alacakları İcra Dairesinin ... /... Esas sayılı dosyası ile ... TL Asıl alacak ile takip başlattığını, yıllık sabit faiz uyguladığını, dava tarihi itibari ile ... TL borçlu bulunduğunu, takipte müvekkilinin busines kredi kartı anapara borcu olan ... TL asıl alacak ve buna işletilen faizlere ilişkin herhangi bir itirazının bulunmadığını, ancak müvekkilinin taksitli ticari kredi anaparası ve esnek ticari hesabı asıl aslacak tutarı olan ... TL ve buna işletilen yıllık % 50,70 faize itirazları olduğunu uygulanan faiz oranlarının haksız olduğunu belirterek davanın kabulü ile müvekkilinin şimdilik ... TL borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelik dava şartı arabuluculuk süresinin yerine getirilmediği beyanla; kısmi dava açılmasına ve eksik harç yatırılmasına itirazları bulunduğunu, bununla birlikte borçluya gönderilen ihtarname, yasal mernis adresine gönderilmiş olup, yasaya uygun olduğunu, ayrıca gerek alacak miktarı gerekse işletilen faiz oranları, yasal düzenlemeler gereği hesaplandığını, tüm bu nedenlerle açılan haksız ve dayanaksız davanın reddini savunmuştur. Davalı bankaya yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.Antalya Banka Alacakları İcra Dairesinin ... /... Esas sayılı sayılı dosyası sureti dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce konusunda uzman bilirkişiden rapor aldırılmış ve raporlar mahkememizce serbestçe değerlendirilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, İİK'nun 72. maddesi gereği icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davalı banka tarafından başlatılan takipte asıl alacak ve işlemiş faiz oranın tespiti ile davacının asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden borçlu olup olmadığına ilişkindir.Eldeki davada kesin yetki kuralı olmayıp davalı tarafça cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunulmadığı gözetilerek mahkememizce yargılamaya devam olunmuştur. Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır. Menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitine yöneliktir. Başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır. Menfi tespit davası, normal bir hukuk davası gibi açılır. Borçlu, itirazın kaldırılması sırasında tetkik merciinde (m. 68-68a) ileri sürüp ispat edemediği itiraz ve def’ilerini, menfi tespit davasında yeniden ileri sürebilir; çünkü itirazın kaldırılması kararı, menfi tespit davasında kesin hüküm teşkil etmez. Nitekim aynı ilkeler, T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17.03.2010 gün ve ███████-123 E. ████████ K; 07.12.2011 gün ve ███████-576 E. ████████ K sayılı kararında da vurgulanmıştır. (T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., ███████-622 esas, 2012/9karar, Tar. █████/2012)Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... /... esas sayılı takip dosyası uyap üzerinden celbedilmiş, incelenmesinde; alacaklı banka tarafından borçlu davacı ... aleyhine başlatılan ilamsız icra takibi olduğu, toplam ... TL alacak talebinde bulunulduğu, takip dosyasının dava tarihi itibariyle kapak hesap raporunun dosya içerisine alındığı anlaşılmıştır. Banka kayıtları, kredi sözleşmesi getirtilerek dosyamız arasına alınmış, dosyanın bankacı bilirkişiye ve rapor uyarınca nitelikli hesap uzmanı ile oluşan heyete tevdiine karar verilmiştir. Bankacı bilirkişi ön raporunu sunmuş, eksiklerin celbinden sonra ek rapor alınmış ancak kapak hesabının bulunmaması nedeniyle bu kez son olarak bankacı bilirkişinin ... tarihli raporunda sonuç olarak; " ... Hesaplanan Kapak Hesabı Takip Tarihi İtibariyle Toplam Borç ... ... İşlemiş Faiz ... ... BSMV ... Yatan para (-)... (-)... Dava Tarihi İtibariyle Toplam ... ... Yukarıdaki tablolarla görüldüğü üzere, Antalya Genel İcra Dairesi, .... ... Esas sayılı takip dosyasında, davacının ... takip tarihi itibariyle toplam borcunun ... -TL., ... dava tarihi itibariyle ise toplam borcunun ...-TL. olarak hesaplandığı, dava tarihin takiben taksitli ticari krediden kaynaklı ... -TL. asıl alacak tutarının %30,42 temerrüt faizine, kredili mevduat hesabından kaynaklı ...-TL. asıl alacak tutarının yukarıda tabloda gösterildiği üzere 5464 Sayılı Yasa gereği dönemine uygun temerrüt faizine ve faiz üzerinden işletilecek %5 gider vergisine tabi olduğu..." şeklinde görüş belirtilmiştir.Alınan bilirkişi raporu ile takip konusu kredi yönünden uygulanması gereken akdi ve temerrüt faiz oranlarının uygulanması neticesinde davacının, Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... /... esas sayılı takip dosyasında dava tarihi itibariyle ... TL borçlu olmasına rağmen, takip dosyasında dava tarihi itibariyle ... TL talep edildiği anlaşılmakla, toplam ... TL borçlu olmadığı anlaşılmıştır. Davacı talebi yönünden ... tarihli dilekçe ile davayı ıslah etmiştir ve ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiştir. Nitekim eldeki davada talep asıl alacak ve işlemiş faiz ve ferilere ilişkindir. Bu sebeple asıl alacak ve işlemiş faiz ve ferilere ilişkin bilirkişi raporu ile tespit edilen ... TL üzerinden değerlendirme yapılmıştır. Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporu içeriğine göre, dava tarihi itibariyle asıl alacak işlemiş faiz ve feriler yönünden, bilirkişi raporu uyarınca davacının Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi'nin .... /... esas sayılı takip dosyasında ... TL asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KABULÜ İLE;1-Davacının Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi'nin .../... esas sayılı takip dosyasında, ... tarihli bilirkişi raporuna göre; ... TL asıl alacak, işlemiş faiz ve ferileri kısmından borçlu olmadığının TESPİTİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak yatırılan ... TL peşin harç ve ... TL ıslah harcı olmak üzere toplam ... TL harcın mahsubu ile eksik kalan ... TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davacı tarafça dava açılışta yatırılan ve sonradan tamamlanan toplam ... TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen ... TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede Antalya Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ... e-imza Hakim ... e-imza