Zilyetlikle Kazanım Davasında Taşınmazın Tapu İptali ve Tescili Talebi Üzerine Eksik İnceleme Gerekçesiyle Karar Düzeltme İsteminin Değerlendirilmesi.
Özet: Hazine adına kayıtlı bir taşınmazın zilyetlikle kazanılmasına ilişkin davada, ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararı daha önce eksik inceleme nedeniyle bozulmuş, bozma sonrası hükme esas alınan yeni bilirkişi raporuna dayalı kısmi kabul kararı dairemizce onanmışken, davalının karar düzeltme istemi üzerine yapılan incelemede, önceki bozma ilamının gereği olan bilirkişi ve tanık beyanlarındaki çelişkilerin giderilmesi, imar ihya olgusunun hava fotoğrafları üzerinde jeodezi uzmanı marifetiyle incelenmesi ve yöntemince orman araştırması yapılması gibi hususların tam olarak yerine getirilmediği, dolayısıyla eksik inceleme ve yetersiz raporlara dayanarak hüküm kurulduğu tespit edilmiştir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : ████████ E., ████████ K.İlk Derece Mahkemesi kararının davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.Davalı ... vekili tarafından Dairemizce verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA1. Kadastro sonucunda, .. ili .. ilçesi .. köyü çalışma alanında bulunan 1 01... parsel sayılı 12.485,84 m² yüzölçümündeki taşınmaz ham toprak, çamlık ve çalılık vasfıyla hükmen davalı ... adına tescil edilmiştir.2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; dava konusu 1 01... parsel sayılı taşınmazın müvekkilinin babasına ait olup babasının bu yeri müvekkiline bağışladığını, müvekkili ve babasının uzun seneler taşınmazı kullandıklarını, taşınmazın çevresinin şahıs arazileri ile çevrili olduğunu, müvekkilinin ..'ta oturması nedeniyle taşınmazın bakımsız kaldığından Hazine adına tespitinin yapıldığını belirterek, dava konusu 1 01... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 31.03.2016 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, dava konusu 1 01... parsel sayılı taşınmazın 03.02.2016 tarihli raporda (A) harfi ile gösterilen 8.542,80 m²lik bölümünün tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline, fazlaya ilişkin (aynı rapor ve krokide (B) harfi ile gösterilen bölüm) talebin reddine karar verilmiştir.IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 22.04.2021 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamıyla eksik inceleme ve araştırma sebebiyle İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "yapılan keşif sonrası alınan bilirkişi raporuna göre dava konusu taşınmazın (A1) harfi ile gösterilen 5.704,72 m²lik bölümünün orman sayılmayan yerlerden olduğu, bu kısımda 40-50 yaşında zeytin ağaçlarının bulunduğu, 40 yıl önce imar ihya gördüğü ve tarım arazisi olarak kullanıldığı, taşınmazın geri kalan (A2) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümlerinin ise imar ihyasının yapılmadığının belirlendiği, (A1) harfi ile gösterilen 5704,72 m²lik bölüm yönünden davacı lehine kazanım koşullarının oluştuğu, geri kalan (A2) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümler yönünden ise kazanım koşullarının oluşmadığı" gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, dava konusu 1 01... parsel sayılı taşınmazın 01.02.2023 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (A1) harfi ile gösterilen 5.704,72 m²lik bölümünün tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline, fazlaya ilişkin (aynı rapor ve krokide (A2) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümler) talebin reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZİlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 22.05.2025 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamıyla İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.VI. KARAR DÜZELTMEDairemizin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı taraf lehine zilyetlikle kazanma şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği ve taşınmazın tapusunun iptalinin gerekip gerekmediğine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince her ne kadar bozma ilamına uyulmuş ve hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda (A1) harfi ile gösterilen 5.704,72 m² bölüm üzerinde davacı lehine zilyetlikle kazanım şartlarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, uyulan bozma ilamı gerekleri tam olarak yerine getirilmemiş, eksik inceleme ve uygulama ile yetersiz raporlara dayanılarak hüküm kurulmuştur. Şöyle ki; uyulan bozma ilamında mahalli bilirkişi ve tanık beyanları arasındaki çelişkinin giderilmediği gibi ziraatçi bilirkişi raporları arasında ağaçların yaş ve sayısı hakkında oluşan çelişkinin de giderilmediği, imar ihya, kullanım olgusunun hava fotoğrafları üzerinde jeodezi uzmanı marifetiyle incelenmediği, dava konusu taşınmazın sınırında orman olmasına rağmen yöntemince orman araştırması yapılmadığı gerekçesiyle bozulmuştur. Ne var ki bozma sonrası alınan raporlarda dava konusu taşınmazın ilk hükümde kabul edilen ve davacı adına tesciline karar verilen (A) harfi ile gösterilen bölümü 01.02.2023 tarihli orman ve harita mühendisleri tarafından hazırlanan ek raporda (A1) ve (A2) harfleri olarak ayrıldığı halde, dosya kapsamında davacı adına tesciline karar verilen (A1) harfi ile gösterilen bölümün, (A2) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümlerden farkının ortaya konulamadığı, dava konusu taşınmazda zilyetliğin zeytin tarımı ile sürdürüldüğü belirtildiği halde (A1) harfi ile gösterilen bölüm üzerinde kaç adet zeytin ağacının bulunduğu, bu ağaçların dikme mi yoksa aşılama suretiyle mi elde edildiği, aşılama yolu ile edinilmiş ise aşı yaşlarının kaç olduğunun belirlenmediği anlaşılmıştır. Yine 20.06.2022 tarihli harita, orman ve ziraat mühendisleri tarafından hazırlanan ortak raporda 19 77... tarihli memleket haritalarında (A) harfi ile gösterilen bölümün çalılık, fundalık olduğu belirtilmesine rağmen, aynı raporda devamında bu bölümün tarım alanında kaldığı belirtilmiş ve alınan 01.02.2023 tarihli orman ve harita mühendisleri tarafından hazırlanan ek raporda 1992, 2012, 20 18... tarihli hava fotoğraflarında (A1) harfi ile gösterilen bölümün zeytinlik vasfında, (A2) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümlerin çamlık, ağaçlık vasfında olduğu, 2012 tarihli memleket haritasında (A1), (A2) ve (B) harfli bölümlerinin yeşil rumuzlu orman alanında kaldığı belirtilmesine rağmen ortaya çıkan çelişki giderilmemiştir. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulamaz. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince öncelikle, dava konusu taşınmaza ait eski ve yeni tarihli tüm hava fotoğrafı/ortofoto/uydu fotoğrafları ile memleket haritaları Harita Genel Müdürlüğünden getirilerek dosya arasına konulmalı; dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 1 ziraat mühendisi, 1 orman mühendisi, 1 jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte; yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazda imar-ihya işlemi yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığı, zeytincilik dışında kullanım olup olmadığı, zeytin ağaçlarının dikme yoluyla mı yoksa aşılama suretiyle mi elde edildiği, aşılama ise aşı yaşlarının ne olduğu hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmeye çalışılmalı; uzman bilirkişiden, keşfi takibe ve denetlemeye elverişli krokili rapor alınmalı; ziraat mühendisi bilirkişiden, dava konusu taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmazın imar-ihyayı gerektiren yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi, taşınmazda zeytincilik dışında kullanım olup olmadığı, zeytin ağaçlarının dikme yoluyla mı yoksa aşılama suretiyle mi elde edildiği, aşılama ise aşı yaşlarının ne olduğunu bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını ve taşınmazın (A1) harfli bölümünün, (A2) ve (B) harfli bölümlerinden farkını açıkça belirtir, önceki bilirkişi raporlarını irdeler ve çelişkileri giderir mahiyette ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiden, hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın sınırlarını ve niteliğini, taşınmazda imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini, hava fotoğraflarında görülen ağaçların yaşını, cinsini belirtir şekilde rapor alınmalı; orman mühendisi bilirkişiden, dava konusu taşınmazın orman tahdidine ve orman kanunlarına göre durumu, orman niteliğinde olup olmadığı, ormandan açılmak suretiyle kazanılıp kazanılmadığı, orman içi açıklık olup olmadığı hususlarına ilişkin, önceki bilirkişi raporlarını da irdeler mahiyette rapor düzenlemeleri istenilmeli; davacı ve murisi adına aynı çalışma alanı içerisinde kadastro sırasında belgesiz zilyetlik nedeniyle tespit edilen taşınmaz bulunup bulunmadığının Adliye Yazı İşleri Müdürlüğü, Kadastro ve Tapu Müdürlüklerinden (senetsiz defteri) sorularak varsa bu taşınmazlara ait kadastro tutanaklarının kesinleşip kesinleşmediklerini gösterir şekilde onaylı örnekleri getirtilmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gereğiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekirken maddi hata nedeniyle onandığı bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından, davalı ... vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin onama kararı kaldırılarak yukarıda belirtilen gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.VII. KARARYukarıda açıklanan sebeplerle;Davalı ... vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 22.05.2025 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı onama kararının KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,19.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.