Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası kaynaklı haksız fiil nedeniyle ticari taksinin hasar, değer kaybı ve ikame araç bedeli alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkin tazminat davası.
Özet: Bu hukuki evrak, ticari taksi sahibi davacının, bir trafik kazası sonucu aracında oluşan onarım bedeli, değer kaybı ve ikame araç ücreti talebiyle, kazaya karışan diğer aracın sürücüsü ve sigorta şirketine karşı açtığı tazminat davasını özetlemektedir. Davacı, karşı tarafın tam kusurlu olduğunu iddia ederek zararlarının karşılanmasını talep ederken; davalı sürücü kusursuz olduğunu ve sorumluluğun sigorta şirketinde olduğunu, davalı sigorta şirketi ise davanın usulden reddini, sorumluluğunun poliçe limiti ve kusur oranıyla sınırlı olduğunu ve kısmi ödeme yapıldığını savunmuştur. Mahkeme, dosyadaki delilleri ve bilirkişi raporlarını değerlendirmiş, ilgili yasa maddeleri çerçevesinde tarafların iddia ve savunmalarını incelemiştir.
T.C.
ANTALYA4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkile ait ticari taksi niteliğindeki ... plakalı araç ile, davalı ...'a ait ... plakalı araç; .... tarihinde ... İli ... İlçesi'nde kaza yaptığını, kazada davalı ... 'in tamamen kusurlu olduğunu, davalıya ait araç, diğer davalı ... Anonim Şirketince ... poliçe numarası ile sigortalı olduğunu, taraflarınca davalı sigorta şirketine başvurulduğunu, davalı sigorta şirketine ... tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkilin faal şekilde çalışan ticari taksisinin onarım bedeli, yapılan başvurulara rağmen, davalılarca ödenmediğini, bu süreçte müvekkilinin kendi maddi imkanları ile aracının onarım bedelini karşıladığını, masraf yaptığını, sonrasında sigorta şirketince ... TL müvekkilinin hesabına yatırıldığını belirterek davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL maddi zararın ve şimdilik ... TL değer kaybı ve ... TL ikame araç bedelinin davalılardan kaza tarihinden itibaren ticari faiziyle tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle müvekkilinin kaza tarihi itibariyle her türlü risklere karşı Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası kapsamında korunduğunu, müvekkilinin huzurdaki davada herhangi bir kusuru bulunmadığını, söz konusu sorumluluğun sigorta şirketine ait olduğunu, bu nedenle husumetin davalı sigorta şirketine yöneltilmesi gerektiğini, müvekkilin meydana gelen kazada bir etkisi ve katkısının olmadığını, davacının kaza sebebiyle vuku bulmuş tazminata esas alınabilecek bir hasarının olmadığını, vaki olan kaza bahane edilerek maddi menfaatler temin edilmek amacıyla işbu haksız davanın açıldığını, araçta ... TL tutarında değer kaybının oluşması ekonomik ve teknik gerekçelerle bağdaşmadığından ve hayatın olağan akışına aykırı olduğundan kabul edilmesi mümkün olmayıp talebin ve haksız olarak açılan bu davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte belirsiz alacak davası şeklinde açılmasının mümkün olmadığını, huzurdaki davanın değer kaybı tazminine ilişkin bir dava olduğunu, araçta oluşan hasar ve değer kaybı bedelinin belirlenebilir bir bedel olduğunu, bu sebeple davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılmasında HMK107. Madde uyarınca hukuki yarar bulunmadığından öncelikle usulden reddi gerektiğini, bulunla birlikte müvekkili sigorta şirketi nezdinde ... plakalı araç için düzenlenen ... -... vade tarihli ... no’lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğunu, kaza tarihi itibariyle maddi araç başına teminat limitinin ... TL ile sınırlı bulunduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı tutulması gerektiğini, yine davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla bakiye teminat limitinin ... TL olduğunu belirterek açılan haksız ve dayanaksız davanın reddini savunmuştur. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir. Mahkememizce konusunda uzman bilirkişilerden rapor aldırılmış ve raporlar mahkememizce serbestçe değerlendirilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle açılan değer kaybı, hasar bedeli ve araç mahrumiyetine dair maddi tazminat istemine ilişkindir.Davanın niteliği gereği Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Davalı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Sistem sorgulaması yapılarak davacıya ait aracın kasko sigortacısı ve trafik sigortacısı şirketlere ilişkin rapor dosyamız arasına alınmıştır.Taraflar arasında kazaya dair görülen ceza dosyası dosya içerisine alınmış, incelenmesinde ... tarihli adli trafik bilirkişi raporu uyarınca tarafların müşterek kusurlu kabulü ile davalının adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği görülmüştür. Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir. Yargıtay 4. Ve 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir. ( Yargıtay 4. H.D'nin█████/2020 tarih, █████████ Esas ve █████████ Karar; █████/2021 tarih ██████████ Esas, █████████ Karar; Yargıtay 17. HD. █████/2020 █████████ Esas, █████████ Karar)Davalı sigorta şirketi davacıya ait araçta oluşan gerçek zararı tazminle yükümlüdür. Yani, davacı, zarar gören konumunda olup, aracında oluşan gerçek zararın tazmini gereklidir. Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 05.03.2015 tarih ve ██████████ sayılı kararında da belirtildiği üzere, aracının eşdeğer parçalarla onarımını kabul etmesi kendisinden beklenemez ve aracının orijinal parça kullanılarak tamiri gerekir. Yine, Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 08.10.2012 tarih ve ██████████ sayılı kararı ile 04.04.2016 tarih ve ██████████ sayılı kararında ifade edildiği üzere, davacıya ödenecek tazminat belirlenirken, yedek parça tedarikçisi ile sigortacı arasında yapılan anlaşmalar gereği uygulanan iskonto oranı esas alınarak yedek parçaların rayiç değerinde indirim yapılmasına olanak yoktur. Ayrıca, davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 08.10.2012 tarih ve ██████████ sayılı kararı ile 04.04.2016 tarih ve ██████████ sayılı kararında da belirtildiği üzere 3065 sayılı KDV Kanunu kapsamında olup, KDV'ye tabidir. Ezcümle, davacıya ait aracın onarımı için gerekli masrafın, orijinal parça bedelleri esas alınarak ve iskonto uygulanmadan, KDV dahil belirlenmesi gerekir. Davacının, aracından makul tamir süresi boyunca mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu yöndeki zararın da tazmin edilmesi gereklidir (Bkz: Yargıtay 17.HD.nin 08.12.2016 tarih ve ███████████ sk.). ZMMS Genel Şartlarına göre gerçek zarar kapsamında olmayan ve dolaylı zararlardan kabul edilen araç mahrumiyet zararının davalı sigorta şirketinden talep edilmesi mümkün değildir (Yargıtay 17. HD.nin 19.04.2018 tarih ve █████████ sk.).Mahkememizce kusur oranlarının tespiti için ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden rapor alınmıştır. ... tarihli adli trafik ihtisas dairesi raporunda özetle; "gerçekleşen kazada davacının %20 oranında kusurlu olduğu, davalının %80 oranında kusurlu olduğu..." hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır. Bu kez şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği hasar bedeli, değer kaybı tazminatının ve araç mahrumiyet bedelinin belirlemesi için dosyamız bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.... tarihli makine mühendisi, sigorta eksperi ve oto alım satım kiralama uzmanı bilirkişiler raporunda özetle; "aracın hasar bedelinin ... TL olduğu, sigorta şirketi tarafından ödenen ... TL'nin düşülmesi ile bakiye zararın ... TL olduğu, 29 günlük makul tamir süresinin olduğu ve bu süreçte ikame araç bedelinin ... olduğu, amortismanların düşülmesi ile ... TL olduğu, aracın ... TL değer kaybına uğradığının tespit edildiği..." hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce dosyada alınan raporların dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve kusur ve değer kaybı, hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedeline ilişkin raporların da mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu ve aralarında çelişki bulunmadığı anlaşılmakla, bilirkişi raporlarına itirazların reddine karar verilmiştir.Davacı taraf, dava değerini arttırarak harcını yatırmıştır. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuyla kaza sonucunda aracın bir kısım parçalarının hasar gördüğü, meydana gelen hasarın, parça değişimi ve hasar gören parçaların onarım ve değişim işçiliklerinin KDV dahil ... TL tutarında olduğu, davalının kusuruna isabet eden kısmın ... TL olduğu ve bu miktardan davalı sigorta şirketi tarafından ödenen ... TL'nin düşülmesi ile bakiye zararın ... TL olduğu, araç mahrumiyet süresinin 29 gün ve amortismanların düşülmesi ile ... TL olduğu, davalının kusuruna isabet eden kısmın ... TL olduğu ve değer kaybının ... TL olduğu, davalının kusuruna isabet eden kısmın ... TL olduğu ve sigorta şirketi tarafından ödenen ... TL'nin düşülmesi ile bakiye zararın ... TL olduğu anlaşılmıştır. Davacının taleplerinin bilirkişi raporu ile tespit edilen bu bedeller üzerinden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Dava dilekçesi ile açıkça araç mahrumiyet bedelinin davalı sigorta şirketi dışındaki davalı araç sürücüsünden talep edildiği gözetilerek mahkememizce bu yönde hüküm kurulmuştur. Faiz başlangıcı yönünden; 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Gerçek kişi davalı yönünden haksız fiil olan kaza tarihinden itibaren temerrüt gerçekleşmektedir. Bu nedenle sigorta şirketi yönünden başvurunun 8 işgünü sonrasından, davalı gerçek kişi yönünden haksız fiil tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekmiştir. Davalıya ait aracın kaza tespit tutanağında hususi olduğu tespit edilmekle yasal faiz iletilmesi gerektiği kabul edilmiş ve yasal faiz ile belirlenen temerrüt tarihlerden itibaren tahsiline dair davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuştur.Davadan önce arabulucuya başvurulduğu görülmekle, Bakanlık bütçesinden karşılanan arabulucu ücretinin kimden tahsil edileceğine dair; Antalya BAM 13. HD'nin ████████ esas, ███████ karar sayılı ilamı ile Ankara BAM 26. HD'nin ████████ esas, ████████ karar sayılı ilamı uyarınca, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18. fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı, yine davalı sürücü/işleten hakkındaki davanın 6098 sayılı TBK'nin 49 ve devamı maddeleri uyarınca haksız fiil hükümlerine dayalı olarak açıldığı ve davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, davalı sürücü/işleten yönünden arabuluculuk dava şartı bulunmadığı, bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği gözetilerek, arabuluculuk ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına dair karar vermek gerekmiştir.Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KABULÜNE;1-... TL değer kaybı bedeli ve ... TL hasar bedeli olmak üzere toplam ... TL'nin; davalı sigorta şirketi yönünden (bakiye poliçe limiti ... ile sınırlı olmak kaydı ile) temerrüt tarihi ... tarihinden itibaren, davalı ... yönünden kaza tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 2-... TL araç mahrumiyet bedelinin; davalı ... yönünden kaza tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte işbu davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken .... TL harçtan peşin olarak yatırılan ... TL peşin harcı ve ... TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ... TL harcın mahsubu ile eksik kalan ... TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,4-Davacı tarafça dava açılışta yatırılan ve sonradan tamamlanan toplam ... TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti, gideri vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) alınarak davacıya verilmesine,6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,7-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen ... TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,Dair verilen karar davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede Antalya Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ... e-imza Hakim ... e-imza