adana bölge adliye mahkemesi 9. hukuk dairesi, sel hasarı nedeniyle tarım sigortasından yetersiz ödenen tazminatın ürün birim fiyatı üzerinden artırılması talepli istinaf.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, sel hasarı nedeniyle tarım sigortasından yetersiz ödenen tazminatın ürün birim fiyatı üzerinden artırılması talepli istinaf.

Özet: Davacı çiftçi, sel nedeniyle ekili sarımsak tarlasında oluşan hasarın TARSİM sigorta poliçesi kapsamında eksik ödendiğini, eksperlerin hasar tespitinin yetersiz olduğunu ve ürün birim fiyatlarının piyasa değerinin altında belirlendiğini iddia ederek tam tazminat talep etmiş; davalı sigorta şirketi ise belirlenen hasar oranına göre yeniden ekim-dikim kararı alınıp ödeme yapıldığını savunmuş, ilk derece mahkemesi ise teknik bilirkişi raporuna dayanarak teminat kapsamında olan sel hasarı nedeniyle davanın kabulüne karar vermiştir.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - █████████

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : █████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2023

NUMARASI : ████████ Esas ████████ Karar

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLLERİ : Av.

DAVANIN KONUSU : Tazminat

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : █████/2026

YAZIM TARİHİ : █████/2026

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkilinin ... İli ... İlçesi Merkez-...'da bulunan 0/1166 parsel sayılı taşınmazda tarımsal faaliyetlerde bulunduğunu, müvekkilinin tarımsal faaliyette bulunduğu dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede sel ve su baskınları meydana gelmiş olup, bunun sonucunda dava konusu taşınmazdaki ürünlerin tamamının zarar gördüğünü, ekili ürünlere ilişkin davacının ... numaralı Bitkisel Ürün Sigortası Poliçesi ... tarafından keşide edildiğini, müvekkilinin, arazisinde meydana gelen sel ve su baskınından kaynaklı zararların tespiti için; ...'e ihbarda bulunulduğunu, ihbar sonrası ... tarafından durum tespiti yapılarak hasar dosyası açıldığını, ancak davacının tarlasının tamamı suyun altında kalmasına rağmen hasar durum ve oranı ... eksperleri tarafından yetersiz, eksik ve düşük olarak belirlendiğini, bu nedenlerle fazlaya dair her türlü hakları saklı kalmak kaydı ile tespit edilecek miktarlara temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile olmak üzere 6100 sayılı HMK m.107 uyarınca toplanacak delillere göre meydana gelen sel ve su baskını neticesi sigortalı ürünlerde oluşan hasar dolayısıyla davacının hasar gören ürünlerinin gerçek-tam zararının tespiti ile poliçe limitleri ve yasal teminatları dahilinde oluşan zararlarının her türlü yargılama harç ve giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte davalı şirketten müştereken ve müteselsilen tazmin ve tahsiline dair karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Davacı adına ... İli ... İlçesi Merkez -... mahallesi 0/1166 numaralı ada parselde yer alan sarımsak tarlası ... no'lu Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası poliçesi ile sigortalının beyanı doğrultusunda tanzim edildiğini, poliçenin başlangıç tarihi 12.12.2021, bitiş tarihi 15.08.2022 olduğunu, ... no'lu poliçeli alanlarda █████/2021 tarihinde "sel ve su baskını hasarı" olduğu gerekçesiyle müvekkili kuruma hasar ihbarında bulunulduğunu, görevlendirilen ziraat mühendisi eksperler tarafından 06.01.2022 tarihinde yapılan ekspertiz çalışmasında, yeniden ekim-dikim kararı verildiğini, söz konusu poliçe için yeniden ekim dikim kararı alınan bir hasar olması nedeni ile hasar dosyasının incelendiğini ve tazminatı hesaplanarak ödemesinin tamamlandığını, hasara ilişkin olarak ... no'lu poliçe için 11.02.2022 tarihinde 21.588,00.TL hasar tazminatının sigortalıya ödendiğini, ... Ovasında, Aralık ayının ilk haftasından itibaren meydana gelen aşırı yağışlar nedeniyle "sel ve su baskınları" meydana gelmiş ve bu yağışların ürünlere olan etkisinin belirlenmesi için hasar ihbarı bulunan poliçe sahibi üreticilerin alanlarında gerekli ekspertiz çalışmalarının yapıldığını, eksperler tarafından sahada yapılan incelemelerde, soğan, sarımsak ve sebze grubu ürünlerde, erken dönemde hasarın meydana gelmiş olması ve meydana gelen hasarın oluş şekli, ürünün gelişme dönemi gibi konular eksperler tarafından değerlendirilerek yeniden ekim dikim kararı alındığını, genel şart maddesi kapsamında eksperler tarafından alanda belirlenen hasar oranları üzerinden muafiyet ve müşterek oran uygulanmaksızın tazminat ödemelerinin gerçekleştirildiğini, davacının ürün yetiştirme tekniklerini yeterince uygulamadığını, davacının tüm taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, bu nedenlerle; haksız davanın reddi ile dava masrafları ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile; meydana gelen hasarın teminatı bulunan sel baskını etkisi ile meydana geldiği teknik bilirkişi raporunda da davalının bu miktardan sorumlu olduğu anlaşılmakla sübut bulan davanın ıslah edilmiş haliyle kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf talebi ile; hesap raporundaki ürün birim fiyatı piyasa fiyatının altında çok düşük olarak esas alındığını, piyasa-sebze hali fiyatlarının esas alınması gerektiğini, muafiyet oranı (%8) poliçede yazılı toplam sigorta bedeli üzerinden hesaplanarak indirildiğini, raporda hesaplanan zarar miktarı üzerinden %8 muafiyet indirimi uygulanması gerektiğini, mübrez raporda zarar miktarı poliçe bedelinden düşük olduğu için ödenmeyen zarar üstü poliçe bedeli bakiyesi üzerinden de muafiyet indirimi yapılması hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, poliçe bedeli - zarar miktarı = ödenmeyecek bakiyenin esas alınması uygun olmadığını, raporda ana ürün giderinden (%40) indirim yapıldığını, bu indirimin dayanağı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Tarife ve Talimatları olarak uygulandığını, Dayanak tarife zarar gören ürün ile ilgili herhangi bir tanımlama yapılmadığını, doğrudan %40 indirim yapılmasının hiçbir dayanağı olmadığını, ana ürün kapsamında ürünün sapı kast edildiğini, poliçe düzenlenirken sap dahil prim hesaplanarak tahsil edildiğini, hasat edilecek üründe piyasa da satılırken sapı dahil satıldığını, hem hasat - satış - sebze hali uygulamalarında hem de poliçenin primlendirilmesinde dikkate alınmayan sapın indirime dayanak oluşturulması hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, hesaplamalarda poliçelerdeki verim vs bilgileri esas alındığını, poliçenin sadece teminat / TL miktarının esas alınması gerektiğini, verim vs gibi hususlar sadece poliçenin prim hesabına dayanak oluşturmak için poliçe tanzim tarihindeki tahmini veriler olduğunu, bu tip bilgilerin bulunduğu resmi listeler ve kurumlar olduğunu, İl Tarım Müdürlüğü'nün veya Tarım Bakanlığı'nın ilgili sayfalarında rekolte bazlı verim vs bilgileri mevcut olduğunu, ürün güncel fiyatlarında devletin resmi sitelerinde mevcut olduğunu, poliçede yer alan bu tür veriler tahmini ve düşük olduğu için çıkacak hesaplama ve sonuçların farklı farklı olmasına yol açmakta olduğunu, bu nedenlerle; istinaf talebinin kabulü ile; ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ve 19.07.2023 tarihli kararın aleyhe olan kısımlarının kaldırılmasına, resen yeniden yargılama yapılarak talebimiz doğrultusunda davanın tümden kabulüne, mahkeme tarafından hükmedilen ve mahkemece yapılacak inceleme sonucu oluşacak yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı vekili istinaf talebi ile; hükme esas alınan bilirkişi raporunda açık hukuki hata bulunduğunu, bilirkişi raporu, HMK 266 uyarınca takdiri delil olduğundan, mahkemece tarım sigortaları konusunda uzman bilirkişilerden yeni bir rapor alınması talep edilmişse de talebin kabul edilmediğini, tarım sigortaları konusunda uzman bir bilirkişiden tarafsız bir rapor alındığında huzurdaki davanın haksızlığı ortaya çıkacağını, bilirkişi raporunda mazot-gübre-destekleme gibi teminat dışı unsurlar tazminat hesaplamasına dahil edildiğini, fakat müvekkil kurum sigortacı olduğundan sorumluluğu poliçe hükümleriyle sınırlı olduğunu, bu durumun açık hukuki hata olduğunu ve hukuku uygulamanın hakimin görevi olduğunu, müvekkil kurum üzerine düşen tüm yasal yükümlülüğü yerine getirdiğini, bunun dışında teminat kapsamında herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, haksız kararın bozularak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle beraber yeniden ekim dikim kararı olmaksızın tazminat hesabı yapılacak ise uygulanması gereken poliçe ve genel şartlar maddeleri aşağıdaki gibi olması gerektiğini, bilirkişinin hatalı değerlendirmelerinin aksine,

davacı, ... ovasının toprak yapısı ve ürün yetiştirme tekniklerine uygun ekim yapmadığını, tam aksine ürünleri kendi haline bırakarak verim almayı beklediğini, bu durum poliçe teminatı dışında olduğunu, bu nedenlerle; ... Asliye Ticaret Mahkemesi ████████ Esas sayılı dosyada verilen █████/2023 tarihli ████████ karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılması ve yeniden yargılama yapılarak davanın reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına, tehir-i icra talebinin kabul edilerek hüküm kesinleşinceye kadar icranın geri bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava; ... sigorta poliçesinden kaynaklı Tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olup karara karşı taraf vekillerince ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, mahkemece delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, meydana gelen sel baskını nedeniyle oluşan hasarın teminat kapsamında olduğu, nitekim davalı sigorta şirketi tarafından bu kapsamda davacıya ödeme yapıldığı, teknik bilirkişilerden oluşan heyet raporunda bitkinin su altında kalmasının bitkiyi çürüteceği ve ürünün fenolojik durumu ve hasat ayı dikkate alındığında yeniden ekim-dikim yapılmasının mümkün olmadığına ilişkin tespitte bulunulduğu, bu sebeplerle davalı tarafın istinaf isteminin yerinde olmadığı, bilirkişilerce ürün bedelinin doğru hesaplandığı, %8 olan muafiyet oranının poliçede yazılı toplam sigorta bedeli üzerinden hesaplanarak düşüldüğü bu hususun taraflar arasındaki sigorta poliçesinde açıkça belirlendiği, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası'nda ana ürün, bitkinin ekonomik getiri sağlayan ana kısmını ifade etmekte olup, sigorta bedeli; Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Tarife ve Talimatlarında belirlenen "ürün birim fiyatı" ve "verim miktarı" çarpılmak suretiyle hesaplandığından %40 ana ürün gideri belirlenmesinin de uygun olduğu bu sebeplerle davacı tarafın istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı mahkemece bu hususlar nazara alınarak davanın kabulüne dair verilen ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla taraf vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, taraf vekillerinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)- ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararına karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2)a- 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 462,15.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

b- 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 4.458,11.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.114,53.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 3.343,58.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerlerinde BIRAKILMASINA,

4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,

6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere █████/2026 tarihinde karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır