istanbul 4. asliye ticaret mahkemesinde incelenen, çok taraflı ölümlü trafik kazası neticesinde yaya vefatı sonrası mirasçıların destekten yoksun kalma tazminatı talebinin değerlendirilmesi ve bilirkişi raporlarıyla hesaplanması.

İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde incelenen, çok taraflı ölümlü trafik kazası neticesinde yaya vefatı sonrası mirasçıların destekten yoksun kalma tazminatı talebinin değerlendirilmesi ve bilirkişi raporlarıyla hesaplanması.

Özet: Bu hukuki evrak, 2018 yılında meydana gelen çok taraflı trafik kazasında hayatını kaybeden bir yayanın eşi ve çocukları tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminatı davasında, bilirkişi raporları doğrultusunda belirlenen, davacı eş için 273.527,44 TL, çocuklardan biri için 82.444,51 TL ve diğer çocuk için 4.028,05 TL olmak üzere toplam 360.000 TL tutarındaki tazminatın, kazada kusurlu bulunan yabancı plakalı aracın sigortacısından, davalı sıfatıyla, yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin davanın esasına yönelik gerekçeyi içermektedir.

T.C.

İSTANBUL

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacılar vekili █████/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; 21.01.2018 tarihinde, ... sevk ve idaresindeki yeşil kartlı olan ... plakalı araç ile ... sevk ve idaresindeki ... plakalı dorse ve ... plakalı çekicinin karışmış olduğu çok taraflı trafik kazasında, yol kenarında yaya konumunda olan ...'a çarpmaları sonucunda ... vefat ettiğini, bu vefat sebebiyle geride kalan müvekkili evlat ..., evlat ... ve eş ... tek desteklerinden yoksun kaldığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... E. Sayılı soruşturma dosyası kapsamında alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından tanzim edilen █████/2018 tarihli rapora göre yabancı plakalı araç sürücüsü ..., asli kusurlu bulunduğunu, açıklanan bu nedenlerle; fazlaya ilişkin hakları ve munzam zarardan kaynaklanan haklarımız saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak açtığımız davada şimdilik ... için 100 TL, ... için 100 TL ve ... için 100 TL olmak üzere genel toplamda 300 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; 21.01.2018 tarihinde ... plakalı araç ile ... plakalı yabancı araç arasında meydana gelen trafik kazasında yaya konumundaki ...'un vefat etmesi neticesinde murisin eşi ve çocukları ... ve ... tarafından huzurdaki destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davası açıldığını, ... plakalı yabancı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusuru olmadığını, kazanın meydana gelmesine yabancı plakalı araç sürücüsünün kusur ve kusur oranlarının tespitinin önemli olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; davacıların haksız ve yasal dayanaktan yoksun tüm taleplerinin reddine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: Bilirkişi Raporu, ATK Raporu, nüfus kayıtları, ... CBS ... soruşturma sayılı dosyası, Sigorta Tahkim Komisyonu yazı cevabı, SGK yazı cevabı, ... 3. ATM'nin ...Esas sayılı dosyası, Islah dilekçesi, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

█████/2026 Tarihli ATK Raporunda Özetle; "Sürücü ...'un %50 (yüzde elli) oranında kusurlu, Sürücü ...'nun %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur." sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

█████/2026 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "1-Sigortacılık Kanunu'nun 24. Maddesine dayanılarak kurulmuş ve Bu nedenle destekte yoksun kalma tazminatı talepleri yönünden... (kaza tarihindeki teminat limiti olan 360.000 TL ile sorumlu olmak üzere) sorumlu ve kazaya sebebiyet veren yeşil kartlı olan ... plakalı aracın TİCARİ OLARAK KULLANILAN TIR olduğu da dikkate alındığında, maddi tazminata avans faizi işletilmesi gereği destekten yoksun kalma tazminatının ödenmesi için zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuş; ancak anlaşma sağlanamamış olduğu ve Fazlaya ilişkin hakları ve munzam zarardan kaynaklanan hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak açtığı davada ... için 100 TL, ... için 100 TL ve ... için 100 TL olmak üzere genel toplamda 300 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti ile birlikte tahsiline karar verilmesi talep etmiş olduğu, 2-davalıların desteklik Zaralarının hesabı: ... 273.527,4, ... 82.444,51, ... 4.028,05, Toplam zarar ... plakalı aracın Poliçe 360000 limiti" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

ISLAH:

Davacılar vekili dava bedeli arttırım dilekçesinde özetle; davanın kabulü ile davalı ... Bürosu'nun poliçe limiti ile sınırlı sorumluluğu kapsamında; davacı ... için 273.527,44 TL, davacı ... için 82.444,51 TL, davacı ... için 4.028,05 TL olmak üzere toplam 360.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkillerine ödenmesini talep etmiş, ıslah harcını ikmal etmiştir.

GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeni ile mirasçılar tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminat davasıdır.

Olay; 21.01.2018 tarihinde, ... sevk ve idaresindeki yeşil kartlı olan ... plakalı araç ile ... sevk ve idaresindeki ... plakalı dorse ve ... plakalı çekicinin karışmış olduğu çok taraflı trafik kazasında, yol kenarında yaya konumunda olan ...'a çarpmaları sonucunda ... vefat ettiği ve davacıların desteklerinden yoksun kaldığı görülmektedir.

Olaya ilişkin yapılan hazırlanan .... CBS ... soruşturma sayılı dosyasında; "... Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü ekiplerince █████/2018 tarihli trafik kazası tespit tutanağına göre müteveffanın tam kusurlu olduğu, şüpheli ...'un ise kusurunun bulunmadığı belirtilmiş ise de; olayın oluş şekli ve neticesi itibariyle tereddüt hasıl olduğu, bu sebeple █████/2018 tarihinde İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığından kusur durumuna ilişkin rapor talep edildiği, █████/2018 tarihli keşif tutanağı da düzenlenerek Trafik İhtisas Dairesine gönderilerek aynı dairenin ... tarihli ve ... sayılı raporuna göre; şüpheli Mılıan Netcu'nun ve şüpheli ...'un dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışları ile eşdeğer kusurlu olduklarının belirtildiği,

Şüphelilerin savunmaları, ölü muayene tutanağı, keşif tutanağı, bilirkişi raporu, kolluk tutanakları, olay yeri fotoğraf ve krokileri, Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinin kusur raporu, olayla ilgili bilgisi alınan ...'un anlatımları ile tüm soruşturma dosyası kapsamı birlikte değerlendirildiğinde şüphelilerin eşdeğer ve asli kusurlarıyla sevk ve idarelerinde bulunan tır araçlarını dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı kullanarak müteveffanın ölümüne sebebiyet verdikleri, şüphelilerin bu şekilde üzerlerine atılı taksirle öldürme suçunu işledikleri anlaşılmakla,

Şüphelilerin üzerlerine atılı suçu işledikleri hususunda haklarında kamu davası açmaya yeterli şüphe oluştuğundan, şüphelilerin mahkemenizce yargılamalarının yapılarak eylemlerine uyan ve yukarıda belirtilen sevk maddeleri uyarınca cezalandırılmalarına, koşulları oluştuğu takdirde şüpheliler hakkında TCK'nın 53/6 maddesinde yer alan belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılmalarına karar verilmesi," gerekçesi ile iddianame hazırlandığı anlaşılmaktadır.

... 7.Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde ise; "Sanık ... hakkında çıkarılan yakalama emrinin devamına, infazının beklenmesine," karar verildiği görülmüştür.

Kusur; Mahkememizce Adli Tıp Kurumu ... Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen █████/2026 tarihli ATK raporunda; "Sürücü ...'un %50 (yüzde elli) oranında kusurlu, Sürücü ...'nun %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu" bildirilmiştir. Raporun bu anlamda ceza yargılamasında alınan rapor ve ulaşılan sonuç ile de çelişmediği anlaşılmakla Mahkememizce kabul edilmiş ve ceza yargılamasının akıbetinin beklenilmesine gerek duyulmamıştır.

Tazminat hesabı; Destekten yoksun kalma tazminatı hesabı için aktüer bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılmıştır.

Hak sahiplerinin bakiye ömürleri önceki yıllarda ...’dan alınan 1931 tarihli "PMF" cetvellerine göre saptanmakta iken, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, ... Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, ..., ... Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmaları ile "TRH 2010" adı verilen "Ulusal Mortalite Tablosu" hazırlanmış olup, Sosyal Güvenlik Kurumunca’da ilk peşin sermaye değerinin hesaplanmasında anılan tabloların uygulanmasına geçilmiştir. Gerek diğer kurumlar ile Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve gerekse bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği de göz önüne alınarak, ülkemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına Yargıtay 17.Hukuk Dairesi’nce de karar verilmekle görüş değişikliğine gidilmiştir (Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin T:..., E:..., K:...; T:█████/2021, E:..., K:... Karar sayılı ilamları).

Öte yandan Anayasa Mahkemesi’nin █████/2020 tarih ...Esas - ... sayılı Kararı ile; KTK’nun 90. maddesindeki "Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir." bölümündeki "Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda..." ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmekle; zarar hesaplanmasında ... Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz bu cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Anılan nedenlerle tazminat hesaplamasında bakiye ömür sürelerinin TRH 2010 Tablosu'na göre belirlenmesi, zarar görenin bilinen dönem sonrası muhtemel gelirinin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi ile belirlenecek peşin değeri esas alınıp işleyecek dönem tazminat hesabı yapılması gerekmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." 85/1 maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." 85/son maddesinde ise, "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder." denilmiştir.

Motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işleten zarara uğrayan 3. kişilere karşı tehlike sorumluluğu esasına göre, araç sürücüsü de haksız fiil sorumluluğu esasına göre sorumludur. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ise; o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortasıdır.

2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen kapsamda dosyamıza sunulan █████/2026 tarihli aktüerya hesabında; "1-Sigortacılık Kanunu'nun 24. Maddesine dayanılarak kurulmuş ve Bu nedenle destekte yoksun kalma tazminatı talepleri yönünden Motorlu Taşıtlar Bürosu (kaza tarihindeki teminat limiti olan 360.000 TL ile sorumlu olmak üzere) sorumlu ve kazaya sebebiyet veren yeşil kartlı olan B205 BJK-B204 BJK plakalı aracın TİCARİ OLARAK KULLANILAN TIR olduğu da dikkate alındığında, maddi tazminata avans faizi işletilmesi gereği destekten yoksun kalma tazminatının ödenmesi için zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuş; ancak anlaşma sağlanamamış olduğu ve Fazlaya ilişkin hakları ve munzam zarardan kaynaklanan hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak açtığı davada ... için 100 TL, ... için 100 TL ve ... için 100 TL olmak üzere genel toplamda 300 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti ile birlikte tahsiline karar verilmesi talep etmiş olduğu, 2-davalıların desteklik Zaralarının hesabı: ... 273.527,4, ... 82.444,51, ... 4.028,05, Toplam zarar ... plakalı aracın Poliçe 360.000 TL limiti olduğu," belirtilmiştir.

Bilirkişi raporuna karşı itiraz edilmiş ve ... 7.Asliye Ceza Mahkemesinin ...Esas sayılı ceza yargılamasının akıbetinin beklenilmesi talep edilmiş ise de gerek sanığın yabancı uyruklu olması ve mahkemece çıkarılan yakalama kararının akıbetinin beklenildiği, gerekse de ceza yargılamasında alınan kusur raporunun Mahkememizce alınan kusur raporu ile çelişmediği anlaşılmakla ceza dosyasının beklenilmesine gerek duyulmamış, usul ekonomisi de düşünülerek hazırlanan raporun Mahkememiz denetimine uygun ve hüküm kurmaya elverişli olduğu dikkate alınarak hesaplanan diğer miktar yönünden dava kabul edilmiştir.

Davacı yanca olay tarihinden itibaren faiz istenmiş ise de, davacıların 18.01.2021 tarihinde davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı başvuru neticesinde ödeme yapılmadığı, bu anlamda davalı sigorta şirketi yönünden faiz başlangıcına yönelik olarak; 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, T:█████/2019, E:..., K:...; T:█████/2018, E:..., K:...; T:█████/2019, E:..., K:... sayılı ilamları), gerektiği görülmekle, davalı sigorta şirketinin davacı sigortaya başvuru tarihinin 8 iş günü sonrası olan 29.01.2021 tarihinden faiz talep edebileceği anlaşılmakla faiz başlangıcı yönünden talebin reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;

1-Davanın KABULÜ ile,

A-273.527,44 TL tazminatın, 18.01.2021 tarihli sigortaya başvuru tarihinin 8 iş günü sonrası olan 29.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak, davacı ...’a verilmesine,

B-82.444,51 TL tazminatın, 18.01.2021 tarihli sigortaya başvuru tarihinin 8 iş günü sonrası olan 29.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak, davacı ...’a verilmesine,

C-4.028,05 TL tazminatın, 18.01.2021 tarihli sigortaya başvuru tarihinin 8 iş günü sonrası olan 29.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak, davacı ...’a verilmesine,

2-Alınması gereken 24.591,60 TL nispi karar harcından peşin+ıslah yatırılan 6.758,18 TL harcın mahsubu ile eksik alınan 17.833,42 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,

3-Davacı ... vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...’a verilmesine,

4-Davacı ... vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...’a verilmesine,

5-Davacı ... vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 4.028,05 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...’a verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 6.758,15 TL peşin+ıslah harç, 615,40 TL başvuru harcı, 87,50 TL vekalet harcı, 10.000,00 TL bilirkişi ücreti, 5.200,00 TL ATK ücreti, ve 395,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 23.056,05 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

8-Kullanılmaya ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır