İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde, trafik kazası sonucu ölümden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davası istinaf incelemesi.
Özet: Bir trafik kazası sonucu yaya vefatı nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesi destekten yoksun kalma, cenaze giderleri ve manevi tazminat taleplerini kısmen kabul etmiş; karara karşı davalı sigorta şirketi manevi tazminat sorumluluğu ve temerrüt itirazıyla, davacılar vekili ise manevi tazminatın azlığı ve avans faizi uygulanması gerektiği iddialarıyla istinaf yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesinde, mahkeme özellikle manevi tazminatın amacının tatmin duygusu yaratmak olduğunu ve miktarının belirlenmesinde hakimin takdir yetkisini objektif ölçülerde kullanması gerektiğini vurgulamaktadır.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ40. HUKUK DAİRESİTÜRK MİLLETİ ADINABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARIDOSYA NO: █████████ KARAR NO : ████████ İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret MahkemesiTARİHİ: █████/2025NUMARASI : ███████ Esas- ████████ KararDAVANIN KONUSU: Maddi ve manevi tazminatKARAR TARİHİ: █████/2026Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2022 tarihinde, davalı sürücüsü ...'in idaresindeki ... plakalı aracın yaya ...'a çarparak vefat etmesine sebep olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla, 10.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 1.000 TL cenaze ve defin masrafının kaza tarihi █████/2022 itibarıyla avans faizi ile tüm davalılardan müteselsilen tahsilini; davacı ... için 200.000 TL, davacı ... için 200.000 TL, davacılar ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 100.000 TL olmak üzere toplam 800.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi █████/2022 itibariyle yasal faizi ile ...'den tahsilini talep etmiştir.Davacı vekili talep artırım dilekçesinde; davacı anne ... için talep edilen 4.950 TL destekten yoksun kalma tazminatını 843.970,85 TL'ye, (iş bu miktarın 660.658,31 TL'sinden davalı sigorta şirketi poliçe teminatı kapsamında sorumlu olup, geri kalan 183.312,54 TL'sinden davalı ... sorumluluğunda olacağını) davacı baba ... için talep edilen 4.950 TL destekten yoksun kalma tazminatını 433.897,65 TL'ye artırmıştır.Davacı anne ... için talep edilen 450 TL cenaze gideri talebini 1.950 TL'ye, davacı baba ... için talep edilen 450 TL cenaze giderini 1.950 TL'ye artırarak toplam 4.000 TL cenaze giderinin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalı ...'den alınarak, müvekkillere verilmesini (cenaze giderlerinden davalı sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığını) talep etmiştir.Davalı ... ile davalı ...AŞ vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.İlk derece mahkemesince; davanın kısmen kabulüne, maddi tazminat yönünden ... için 843.970,85 TL destekten yoksun kalma tazminatının ilk 660.658,31 TL'sinin her iki davalıdan müteselsilen kalan 183.312,54 TL'sinin sadece davalı ...'den alınmasına, baba ... için; 433.897,65 TL destekten yoksun kalma tazminatının ilk 339.341,69 TL'sinin her iki davalıdan müteselsilen kalan 94.555,96 TL'nin sadece davalı ...'den alınmasına, tahsilatlar yapılırken davalı sigortadan yapılacak tahsilatlar için █████/2022 tarihinden itibaren, davalı ...'den alınacak tahsilatlar için █████/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 4.000 TL'lik cenaze giderinin davalı ...'den █████/2022 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ... ve ...'a verilmesine, fazlaya dair cenaze giderlerinin reddine, manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne, davacı ... ve davacı ... için ayrı ayrı 150.000'er TL, davacı kardeşler ..., ..., ..., ... için ayrı ayrı 70.000'er TL manevi tazminatın davalı ...'den █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, bu davacılara verilmesine, fazlaya dair manevi tazminatların reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı ...AŞ vekili: Müvekkili sigorta şirketinin manevi tazminata ilişkin bir sorumluluğu bulunmadığını, davacıların muaccel alacağı olmadığından müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davacılar vekili katılma yoluyla sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; manevi miktarının az olduğunu, hakkaniyete uygun miktarla yeniden karar verilmesi gerektiğini, ayrıca maddi ve manevi tazminatlar yönünden avans faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bu yönleriyle kaldırılmasını istemiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda:Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir.TBK'nin "manevi tazminat" başlıklı 56/2. maddesinde "Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.Bu hüküm gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminat takdir edilirken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmedilmesi gerekmektedir.Bu açıklamalar çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu ve tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, yukarıda açıklanan ilkelerle birlikte dikkate alındığında mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarının yerinde olduğu ve hakkaniyete uygun olduğu kanaatine varılmış, davacılar vekilinin bu yöndeki istinaf itirazının reddine karar verilmiştir. KTK'nin 99. maddesine göre, sigortacının, başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içerisinde tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Bu nedenle davalı sigorta şirketine █████/2022 tarihinde başvuru yapıldığından, temerrüt tarihinin bu tarih esas alınarak faize hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırılık yoktur. Yine, davalının idaresinde ... plakalı aracın ruhsat bilgilerine göre kullanım amacının "hususi" olduğu anlaşılmakla, davalılar aleyhine yasal faize hükmedilmesinde de isabetsizlik yoktur.Ancak, davalı sigorta şirketi manevi tazminattan sorumlu olmadığı ve mahkemece de sigorta şirketi aleyhine manevi tazminata hükmedilmediği halde, manevi tazminat yönünden sigorta şirketi aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış, davalı sigorta şirketi vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;A.Davacılar vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı ilk derece mahkemesinin hükmüne yönelik istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine,B.Davalı ...Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ileYukarıda esas ve karar numarası belirtilen ilk derece mahkemesi kararının, HMK'nin 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, Buna göre:1.Davanın kısmen kabulüne, maddi tazminat yönünden ... için 843.970,85 TL destekten yoksun kalma tazminatının ilk 660.658,31 TL'sinin her iki davalıdan müteselsilen, kalan 183.312,54 TL'sinin sadece davalı ...'den alınarak adı geçen davacıya verilmesine, 2.Baba ... için; 433.897,65 TL destekten yoksun kalma tazminatının ilk 339.341,69 TL'sinin her iki davalıdan müteselsilen, kalan 94.555,96 TL'nin sadece davalı ...'den alınarak adı geçen davacıya verilmesine, tahsilatlar yapılırken davalı sigortadan yapılacak tahsilatlar için █████/2022 tarihinden itibaren, davalı ...'den alınacak tahsilatlar için █████/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,3.4.000 TL'lik cenaze giderinin davalı ...'den █████/2022 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ... ve ...'a verilmesine, fazlaya dair cenaze giderlerinin reddine,4.Manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne, davacı ... ve davacı ... için ayrı ayrı 150.000'er TL, davacı kardeşler ..., ..., ..., ... için ayrı ayrı 70.000'er TL manevi tazminatın davalı ...'den █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, bu davacılara verilmesine, fazlaya dair manevi tazminatların reddine,5.Maddi tazminat yönünden, dosya adli yardımlı olduğundan, alınması gereken 87.291,19 TL karar ve ilam harcının ve 732 TL başvuru harcının davalılardan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, 6.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 196.901,59 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,7.Manevi tazminat yönünden, dosya adli yardımlı olduğundan, alınması gereken 39.619,80 TL karar ve ilam harcının davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına, 8.Bu hususa ilişkin istinaf talebi bulunulmadığından İlk Derece Mahkemesi hükmü tekrar edilerek, manevi tazminat davası yönünden, kabul edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 92.800 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine,9.Bu hususa ilişkin istinaf talebi bulunulmadığından İlk Derece Mahkemesi hükmü tekrar edilerek, manevi tazminat davası yönünden reddedilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 45.000 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara ödenmesine,10.Davacı tarafından yapılan ve ayrıntısı UYAP sisteminde gösterilen toplamda 4.655,75 TL yargılama giderinin ret ve kabul durumuna göre oranlanarak 4.162,80 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine; bakiye bölümün davacı üzerinde bırakılmasına, -Manevi tazminat davası bakımından ayrıca yapılmış yargılama gideri bulunmadığından, bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 11.Artan gider avansının kararın kesinleşmesi ve talep halinde taraflara iadesine, B-İstinaf İncelemesi Bakımından;1.Davalı ...Anonim Şirketi tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının, istem halinde ilk derece mahkemesi tarafından yatırana iadesine,2.İstinaf kanun yolu aşamasında davalı ...Anonim Şirketi tarafından sarf edilen 2.002 TL istinaf kanun yolu başvuru harcı ile 360 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.362 TL yargılama giderinin, davacılardan tahsil edilerek, davalı ...Anonim Şirketine verilmesine, 3.Harçlar Kanununa göre alınması gereken harç peşin alındığından, ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,4.Davacı tarafından istinaf aşamasında sarfedilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5.İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,6.İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nin 361/1. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde, dairemize ya da bulunulan yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçeyle Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026