Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, ticari satıştan kaynaklanan, USD/TL kur farkı ve çekle yapılan ödeme ihtilafına dair itirazın iptali davası kararı.
Özet: Davacı şirket, davalı ile ticari satış ilişkisinden doğan, teslim edilen kablolara ait 13.769,90 USD bakiye alacağın eksik ödendiğini ve buna yönelik başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptali ile takibin devamını talep ederken; davalı, 102.983,32 USD bedelli siparişin ödemesinin, taraflar arasındaki anlaşmaya istinaden o günkü kur üzerinden düzenlenip davacıya teslim edilen ve davacı tarafından kabul edilen çeklerle yapıldığını, bu nedenle borcun eksiksiz ödendiğini ve kur farkından kaynaklanan bir alacak talebinin hukuken mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemektedir.
T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████...DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KA.YAZ TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,İDDİA:Davacı vekilinin dilekçesi ile "Müvekkili şirket ile davalı borçlunun aralarında gerçekleşen ticari ilişki neticesinde müvekkili ile davalı borçlu arasında 27.01.2023 tarihli... sipariş numaralı sipariş formunda da görüldüğü üzere ticari alışveriş yapıldığını, davalı borçlunun 27.01.2023 tarihli sipariş alım-satım sözleşmesini kaşe ve imza altına almış olduğunu ve müvekkiline gönderdiğini, müvekkilinin üzerine düşen kabloların teslimi görevini özenle ifa ettiğini ve üretilen ürünleri davalı yana teslim ettiğini ve bu ürünlerle ilgili olarak █████/2023 tarihli fatura düzenlemiş olmasına rağmen davalı/borçlunun ödemelerini eksik yaptığını, bunun üzerine müvekkili şirketin █████/2023 tarihinde ...yevmiye nolu ihtarnamesi ile ödenmeyen bakiye 13.769,90 USD'nin ödenmesi gerektiğini ihtar ve ihbar ettiğini, davalıya yapılan sözlü uyarılara ve gönderilen ihtarnameye rağmen borcun ödenmediğini, bu sebeple davacıya bakiye alacak ödenmediğinden müvekkili şirketin mağduriyet yaşadığını, bunun üzerine müvekkili tarafından ihtarname gereğince ödeme yapılmadığından ...Esas Sayılı dosyası ile davalı borçluya yönelik icra takibi başlatıldığını, davalı tarafa ödeme emrinin tebliğiyle beraber davalı borçlunun yetkiye ve borca itiraz ettiğini, davalının yetkiye itirazının kabul edildiğini ve dosyanın yetkili ... gönderildiğini, ... esas sayılı dosyası ile kayıt açılmış olduğunu ve borçluya ödeme emri gönderildiğini, davalı borçlunun bu ödeme emrinin tebliğinden sonra vekili aracılığıyla yine borca, faize ve takibe itirazlarını dosyaya sunduğunu ve İcra Müdürlüğünce de takibin durdurulmasına karar verildiğini, bu sebeple davanın kabulüne, ... E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı hakkında asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini" talep ve dava ettiği görülmüştür. SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesi ile'' Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında bir kısım malzemelerin alım satımına ilişkin 27.01.2023 tarihli ve toplam 102.983,32.-USD bedelle sipariş formu imzalandığını, söz konusu anlaşma kapsamında 27.01.2023 tarihinde davacı şirkete malzeme bedeli olarak davalı şirketin keşidecisi olduğu... seri nolu 15.05.2023 keşide tarihli 485.000,00.-TL bedelli,-... seri nolu 15.05.2023 keşide tarihli 485.000,00.-TL bedelli, ... seri nolu 31.05.2023 keşide tarihli 485.000,00.-TL bedelli ve ... seri nolu 31.05.2023 keşide tarihli 485.000,00.-TL bedelli çeklerin teslim edildiğini, söz konusu çeklerin taraflarca karşılıklı anlaşılarak ve ilgili tarihteki USD kuru üzerinden TL olarak düzenlendiğini, davacı tarafın, huzurdaki dava da her ne kadar faturanın USD üzerinden tanzim edildiği ve fiili ödeme tarihlerinde USD olarak faturanın ödenmediğinden bahisle dava ikame etmişse de, yukarıda da değinildiği gibi davalı şirket tarafından ödemelerin, ödeme vasıtası olan çek ile yapılmış olduğundan ayrıca davacının çek ile ödemeye rızası bulunduğu ve çekleri teslim aldığı da gözetildiğinde, sonradan artan USD kuru nedeni ile davacının herhangi bir alacak farkı talep etme hakkı bulunmadığını, davacının çekleri teslim almakla bahis konusu siparişe ilişkin ödemesini de eksiksiz olarak almış bulunduğunu, yukarıda izah edildiği üzere, haksız davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üstünde bırakılmasına karar verilmesini'' talep etmiştir.DELİLLER:... esas sayılı dosyasının tetkikinde takip alacaklısının davacımız,takip borçlusunun davalımız ,takip konusunun faturadan kaynaklı 13.769,90 USDve 45,27 USD faiz olmak üzere 13.815,17 USD tahsili olduğu, borçlu itirazı üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.Davacı tarafça düzenlenilen, davalı imzasını da içerir 27.01.2023 tarihinde ... numaralı Proforma Fatura / Sipariş formunda , Ödemenin “Siparişte F+60 gün vadeli çek (avalimdir alınacaktır)“Faturada ve ödeme aksiyonlarında siparişte bulunan USD Fiyatlarımız esas alınacaktır. Ödeme tarihinde Serbest Piyasa USD satış kuru baz alınarak TL Ödeme yapılacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.Davacı tarafça ... yevmiye nolu ihtarname suretinin sunulduğu görülmüştür.Tarafların Ba-Bs Kayıtlar getirtilmiş, talimat yolu ile davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme sonucu alınan raporda "...Davacı ve davalı tarafça 27.01.2023 tarihinde... numaralı Proforma Fatura / Sipariş Formu düzenlendiği, ilgili Proforma Fatura / Sipariş Formunun davalı firma tarafından kaşe imza yapılarak onaylandığı, İlgili Proforma Fatura / Sipariş Formunda, Ödemenin “Siparişte F+60 gün vadeli çek (avalimdir alınacaktır) ile yapılacağı, Yine ilgili Proforma Fatura / Sipariş Formunda “Faturada ve ödeme aksiyonlarında siparişte bulunan USD fiyatlarımız esas alınacaktır. Ödeme tarihinde Serbest Piyasa USD satış kuru baz alınarak TL Ödeme yapılacaktır.” İfadesinin yer aldığı, Davacı firma tarafından, davalı firmaya 17.03.2023 tarih,... numaralı 9618 KDV Dahi 105.868,00 USD ( Usd Kur 19,0098) karşılığı 2.012.529,51 TL. E Fatura düzenlendiği, İlgili faturanın açıklama bölümünde “Bu faturanın ortalama vadesi 60 gündür. Vade tarihi 16.05.2023. Bu tarihi geçen ödemelere aylık %6 dönen çek vade tarihinden itibaren aylık % 7 vade farkı uygulanır.” İfadelerinin yer aldığı, Davacı tarafından, davalı firmaya █████/2023 tarihinde ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile ödenmeyen bakiye 13.769,90 USD'nin ödenmesi gerektiğini ihtar ve ihbar ettiği, Ticari hayatımızda çekin ödeme aracı olarak kullanıldığı, Uygulamada, tarihi ileri bir tarih yazılarak çek düzenlendiği, █████/2009 tarihli ve 5941 sayılı Çek Kanunu'nun geçici 3'üncü maddesi ile üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazının geçersiz olduğunun hüküm altına alındığı, Çek Kanunu'nun geçici 3'üncü maddesi göz önünde bulundurularak, Proforma Fatura / Sipariş Formunda "Ödeme tarihinde Serbest Piyasa USD satış kuru baz alınarak TL Ödeme yapılacaktır.” İfadesinde geçen ÖDEME TARİHİ ibaresinin, çekin davacı firmaca teslim alındığı tarih değil, çekin tahsil edildiği tarih olarak değerlendirilmesi gerektiği, Davacının; 2023 yılına ait elektronik ortamda tutulan Yevmiye ve Kebir Defterlerinin 6102 Sayılı TTK ve 213 sayılı VUK ilgili madde hükümleri ve 1 sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği uyarınca GİB'na gönderildiği, beratlarının oluşturulduğu, fiziki ortamda tutulan envanter defterinin açılış tasdikinin süresi içerisinde yaptırıldığı, defterlerinin kayıt nizamı bakımından VUK madde 215-219 hükümleri ile Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğine uygun olduğu, Davacının 2023 yılına ait ticari defterlerinin bu şekli ile HMK m. 222 gereğince davacı lehine delil olma vasfına sahip olduğu" belirtildiği görülmüştür.Davalının ticari defter ve kayıtları ile davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu alınan rapor üzerinde yapılan inceleme üzerine alınan raporda "...Takdiri Yüce Mahkemeye ait olmak üzere: Dava takip ve dava konusu 2.012.529,01 TL (105.868,00$) fatura düzenlendiği davalı buna karşılık 1.940.000,00 TL (96.406,86"$) 4 adet çekle ödeme yaptığı anlaşıldığı davalının davacıya (2.012.529,01-1.940.000,00)-72.529,01TL(105.868,00$-96.406,86'$)-9.461,14 "$ borçlu olabileceği. Yukarıdaki veriler birlikte değerlendirildiğinde: Davacının 72.529,01 TL ana para 1.982,96 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 74.511,97 TL döviz yönünden 9.461,14 USD ana para 258,67 USD işlemiş faiz olmak üzere Toplam 9.719,81(USD) alacağı olabileceği" belirtildiği, itiraz üzerine alınan ek raporda "... Davacı ticari defterlerini inceleyen bilirkişi ... raporun 6 sayfasında davacının muavin kayıtları göre: Davacının 2022 yılından 2023 yılına 2.824,57 TL alacağı devir ettiği davacı 2.012.529,51 TL fatura düzenlediği (2.824,57 +2.012.529,51) -2.015.354,08 TL alacağına karşılık davalının 1.940.000,00 TL ödemesi olduğu (2.015.354,08-1.940.000,00) =75.354,08 TL davalıdan alacaklı göründüğü anlaşıldığı. Davacı ticari defterlerini inceleyen bilirkişi ... raporun sonuç kısmında; ALICILAR YİGD.GERÇEK VE TÜZEL KİŞİLER hesabında takip ettikleri, hesap hareketlerine göre Davacı firmanın davalı firmadan 13.769,90 USD alacağı yönünden görüş beyan ettiği 75.354,08 TL alacağın USD dönüştürülmesi neticesinde 13.769,90 TL USD alacağı olduğu anlaşıldığı. Kök raporda: Davacının 72.529,01 TL ana para 1.982,96 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 74.511,97 TL döviz yönünden 9.461,14 USD ana para 258,67 USD işlemiş faiz olmak üzere Toplam 9.719,81(USD) alacağı olabileceği görüşü beyan edilmiştir. Yukarıdaki veriler birlikte değerlendirildiğinde Kök raporda 9.461,14 USD TL davalının davacıya borçlu olduğu davacı kayıtlarına göre 13.769,90 USD alacağı olduğu iki ticari defter (9.461,14 USD-13.769,90 USD) - 4.308,76 USD fark olduğu farkın nedeni kur farkından kaynaklandığı anlaşıldığı " belirtildiği görülmüştür.DEĞERLENDİRME:Davacı tarafça davalıya fatura karşılığı satılıp teslim edilen ürünler nedeniyle bakiye alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali,davalı tarafça fatura bedelinin çek ile ödendiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup;Taraflar arasında süregelen ticari ilişki bulunduğu 27.01.2023 tarihli ... numaralı Proforma Fatura / Sipariş Formu gereği davacının davalıya ürün satışı gerçekleştirdiği, Proforma Fatura / Sipariş Formunda, Ödemenin Siparişte F+60 gün vadeli çek ile yapılacağının, ...Faturada ve ödeme aksiyonlarında siparişte bulunan USD fiyatlarının ve Ödeme tarihindeki Serbest Piyasa USD satış kuru baz alınarak TL Ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı, davacı tarafça davalıya teslim edilen ürünler nedeniyle 17.03.2023 tarih, ... numaralı %18 KDV Dahil 105.868,00 USD ( Usd Kur 19,0098) karşılığı 2.012.529,51 TL.) E Fatura düzenlendiği, Davacının 2022 yılından kalan bakiye 2.824,57 TL alacağının bulunduğu, davacının (2.824,57 +2.012.529,51) =2.015.354,08 TL alacağına karşılık davalının ileri vadeli çekler ile 1.940.000,00 TL ödemesi olduğu, ( 2.015.354,08-1.940.000,00 =75354,08 ) sipariş formundaki ödemenin çekle yapılacağına, Ödeme tarihindeki Serbest Piyasa USD satış kuru baz alınacağına, vade farkı alınacağına ilişkin ibare , çek ödeme tarihindeki Dolar kuru esas alındığında davacının 13.769,90-USD doları ( 75.354,08 TL karşılığı 13.769,90 USD ödeme tarihindeki kur üzerinden ) kur farkı alacağının bulunduğu tarafların ticari defter ve kayıtları, bilirkişi raporları, taraflar arasındaki sipariş formundaki Ödeme tarihindeki Serbest Piyasa USD satış kuru baz alınacağına ilişkin ibare ve tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı üzere; Davacının davasının kabulüne, davalının ... esas sayılı dosyasındaki itirazın iptaline, takibin 13.769,90-USD doları ve işlemiş 45,27- USD dolar faizi olmak üzere 13.815,17-USD doları üzerinden asıl alacağı 3095 sayılı kanunun 4A maddesi uyarınca Devlet Bankalarınca USD doları cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Alacak tutarı 384.553,55-TL üzerinden %20 inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davalının şartları oluşmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine, 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 30.330,97-TL harçtan, dava açılışında alınan 6.550,57-TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 23.780,40-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 6.550,57-TL peşin harç, 427,60-TL başvurma harcı, 395,00-TL tebligat ücreti, 6.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 13.373,17- TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 70.602,963-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,Dair Taraf vekillerini yüzüne karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025...