İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde otel rezervasyon sistemi hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında ödenmeyen bedeller ve sistem arızası iddialarının bilirkişi raporuyla incelenmesi.
Özet: Otel rezervasyon sistemi kullanım sözleşmesinden doğan alacaklar nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, davacı ödenmeyen hizmet bedelleri ve erken fesih cezai şartlarının tahsilini talep ederken, davalı sistemin sürekli arıza vermesi ve hizmetin eksikliği nedeniyle ödeme yapmadığını savunmuştur; bilirkişi raporu davacının defter ve kayıtlarının usulüne uygun olduğunu, icra takibine konu fatura ve işleyen faiz alacağının bulunduğunu doğrulamış, davalının sistem arızası iddialarının ispat gerektirdiğini belirtmiş ve sözleşmedeki konaklama şartına dayalı ek alacak taleplerini mahkemenin takdirine sunmuştur.
T.C.
İSTANBUL4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili █████/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında yapılan ... Sistemleri Kullanım Sözleşmesi gereğince, davacı şirket, davalı şirkete ait otel için özel olarak dizayn edilmiş otellere ve otel gruplarına çevrimiçi otel rezervasyon dağıtım sistemine erişim için gerekli kurulumları yaptığını, bu sistem üzerinden davalı otel işleteni, Otel'e ait bilgilerini sisteme yükleyerek rezervasyonlarını takip ettiğini, kendilerine ait bir kontrol paneline erişim sağladığını, davacı şirket sözleşmeye uygun yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen, davalı sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiğini, davacı tarafından, davalıya, söyleşmeye uygun hizmetler verilmekte iken davalı şirket tarafından hizmet bedelleri ödenmediğini, davalı şirket ile yapılan görüşmelerden sonuç alınmadığını, davalı şirket işbirliğini sağlamadığını, davalı şirketin fatura bedellerini ödememesi nedeni ile 04.05.2023 tarihinde ihtarname ile sözleşmelerin haklı nedenle feshi ve sözleşmeler doğrultusunda ödenmesi gereken kalemler davalı şirkete bildirildiğini, sözleşmenin erken feshi nedeni ile ödenmesi gereken cezai şart bedelleri ile fatura bedellerinin sözleşmede belirtilen vadelere göre akdi faiz ile birlikte ödenmesi talep edildiğini, davacı şirketin göndermiş olduğu fesih ihtarı ile taraflar arasındaki sözleşmeler sona erdiğini, davalı şirketin ihtarname sonrasında da ödeme yapmaması nedeni ile davalı şirket aleyhine ... 37. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin haksız itirazı ile icra takibi durduğunu, açıklanan bu nedenlerle; ... 37. İcra müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasındaki takibe yapılan itirazların iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili █████/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 02.07.2019 ve 07.04.2022 tarihli ... Sözleşmesi ve ... Programı Kullanım Taahhütnamesi sözleşmeleri imzalanmıştır. Müvekkil şirket programları kullandığı süre boyunca davacı şirket tarafından kesilen fatura bedellerini ödemediğini, ancak daha sonra davacı şirket üstüne düşen yükümlülüklerini yerine getirmemiş ve kullanılan sistem sürekli arıza verip sağlıklı kullanılamadığından davalı şirket otel müşterilerine sürekli mahcup olduğunu, yaşanan sorunlar ile ilgili defalarca davacı şirket yetkililerine mail atıldığını, fakat sorunun devam ettiğini, davalı şirket mağdur olmuş müşteri kaybı yaşadığını, davalı şirketin bu sebeple hizmet alamadığı bir programı kullanmak istemediğinden programı kullanmayı bıraktığını, açıklanan bu nedenlerle; davacının usul ve esasa aykırı davasının reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Bilirkişi Raporu, ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, BA/BS formları, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: █████/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Davacı şirketin defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmuş olduğu, 2019-2023 yılları arası defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, icra takibine konu olan cari hesap bakiye alacağına ilişkin faturaların davacının defterlerinde kayıtlı olduğu, 10.10.2023 takip tarihi itibariyle davacının faturalara bağlı 3.234,88 EURO alacaklı durumda olduğu, işbu faturalar nedeniyle de ayrıca takip öncesi için 1.920,88 EURO işlemiş faiz alacağının bulunduğu değerlendirilmiştir. Taraflar arasında imzalanan sözleşme ve taahhütname uyarınca Davacı tarafından, Davalıya ait otelin online rezervasyon alabilmesi için gerekli alt yapının hazırlanması hizmetinin verilmiş olduğunun anlaşıldığı, Davalı tarafın sistemin sürekli arıza verip sağlıklı kullanılamadığı ve bu durumun mail üzerinden Davacı tarafa bildirildiği iddiasının ispata muhtaç olduğu, icra takibine konu edilen 3.234,88 Euro fatura bedeli alacağın, verilen bu hizmet karşılığında Davalıya ait otelin almış olduğu rezervasyonlar ile sözleşme kaynaklı hizmet bedeli ücretinden kaynaklandığının anlaşıldığı, yine sözleşmede yer alan “otelin, servis sağlayıcısına her 100 gece konaklama için bir gece ücretsiz konaklama vereceği” maddesi uyarınca talep edilen bedele ilişkin yapılan inceleme neticesinde tüm rezervasyonların dikkate alınması halinde 9.497,67 EUR olarak hesaplandığı, yalnızca sözleşme kapsamında yapılan rezervasyonların dikkate alınması halinde ise 363,48 EUR olacağının hesaplandığı, seçenekli sunulan alacağa ilişkin değerlendirme takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı, sonucuna ulaşılmıştır. Sayın Mahkeme feshin önel vermeksizin gerçekleşmiş olmasından dolayı feshi haklı görmediği takdirde cezai şarta hükmedilemeyeceği; feshin haklı olması durumunda ise, iki ayrı borç ilişkisinin varlığını kabul halinde süresinden iki yıl önce fesih nedeniyle her bir yıl için 1.500 EUR üzerinden 3.000 EUR olmak üzere toplam 6.000 EUR ceza istenebileceği; taahhütnamenin sözleşmenin ayrılmaz parçası ve eki olması nedeniyle tek bir borç ilişkisinin varlığının kabulü halinde toplam 3.000 EUR cezai şart istenebileceği Ancak, Sayın Mahkemenin farklı yönde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, İcra İnkâr Tazminatı ve sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, kanaatlerine ulaşılmıştır." sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. GEREKÇE: Dava, sözleşme ve faturadan kaynaklı alacak nedeni ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. Taraflar arasında 02.07.2019 tarihli ...Sistemleri Kullanım Sözleşmesi ve ...Yönetimi Programı Kullanım Taahhütnamesi Sözleşmelerinin yapıldığı görülmüştür. Sözleşme kapsamında davacı yanca servis sağlayıcı olarak otel olarak iletilen davalıya hizmet verilmesi kararlaştırılmıştır. Davalı yanın ödemelerini yapmaması üzerine 04.05.2023 tarihli ihtarname ile sözleşmelerin davacı tarafından haklı olarak fesh edildiği ve davacı yanca alacak ödenmediğinden bahisle ... 37.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, yapılan itiraz üzerine işbu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasında imzalanan 02.07.2019 tarihli “... Programı Kullanım Taahhütnamesi” ile “... Sistemleri Kullanım Sözleşmesi”nin kurulduğu; davacının “servis sağlayıcısı”, davalının da “otel” olarak anıldığı, Sözleşme’nin 7. maddesinde sözleşmenin geçerlilik süresinin 1 yıl olduğunun; sona erdirilmemesi halinde sözleşmenin üçer yıllık periyotlarla uzayacağının kararlaştırıldığı görülmektedir.Uyuşmazlığın sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığı, "...Kullanım Taahhütnamesi" ile "...Sözleşmesinin" yarısözleşmeler olup olmadığı, farklı sözleşmeler ise davacı yanca 2 farklı sözleşme kapsamında ceza-i şart istenip istenemeyeceği ve davacının sözleşme kapsamında alacak talebinde bulunup bulunamayacağı, bulunacak ise hangi miktarda olduğu noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.Davalı vekilince yetki itirazında bulunulmuş ise de, HMK’nın Yetki Sözleşmesi başlıklı 17. maddesinde "tacirler ve kamu tüzel kişilerinin" sözleşme ile yetkili mahkemeyi belirleyebileceklerinin öngörülmesi ve taraflar arasındaki sözleşmenin 8. maddesi kapsamında İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkili kılındığından bu yöndeki itirazın reddine, karar verilmiştir.Taraflarca uyuşmazlık kapsamında tanık dinletme talebinde bulunmuşlar ise de; uyuşmazlığın niteliği, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ile taraf iddia ve savunmalarının ortaya konulma şekli dikkate alındığında tanık dinlenebilecek bir husus bulunmadığından bu yöndeki taleplerinin ayrı ayrı reddine, karar verilmiştir.Uyuşmazlık kapsamında; sözleşme gereği hizmetin eksiksiz verilip verilmediği (davacı bilgisayarlarının yerinde incelenerek), sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığı ile davacının alacak talebinde bulunup bulunamayacağı, bulunacak ise hangi kalem yönünden hangi miktarda olduğunun tespiti için dosyanın mali müşavir, yazılım ve programlama konusunda uzman bilgisayar mühendisi ile borçlar hukuku alanında uzman bilirkişiden oluşacak 3 kişilik heyete tevdiine karar verilmiştir.Bilirkişi heyetince hazırlanan █████/2025 tarihli raporunda; "Davacı şirketin defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmuş olduğu, 2019-2023 yılları arası defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, icra takibine konu olan cari hesap bakiye alacağına ilişkin faturaların davacının defterlerinde kayıtlı olduğu, 10.10.2023 takip tarihi itibariyle davacının faturalara bağlı 3.234,88 EURO alacaklı durumda olduğu, işbu faturalar nedeniyle de ayrıca takip öncesi için 1.920,88 EURO işlemiş faiz alacağının bulunduğu değerlendirilmiştir. Taraflar arasında imzalanan sözleşme ve taahhütname uyarınca Davacı tarafından, Davalıya ait otelin online rezervasyon alabilmesi için gerekli alt yapının hazırlanması hizmetinin verilmiş olduğunun anlaşıldığı, Davalı tarafın sistemin sürekli arıza verip sağlıklı kullanılamadığı ve bu durumun mail üzerinden Davacı tarafa bildirildiği iddiasının ispata muhtaç olduğu, icra takibine konu edilen 3.234,88 Euro fatura bedeli alacağın, verilen bu hizmet karşılığında Davalıya ait otelin almış olduğu rezervasyonlar ile sözleşme kaynaklı hizmet bedeli ücretinden kaynaklandığının anlaşıldığı, yine sözleşmede yer alan “otelin, servis sağlayıcısına her 100 gece konaklama için bir gece ücretsiz konaklama vereceği” maddesi uyarınca talep edilen bedele ilişkin yapılan inceleme neticesinde tüm rezervasyonların dikkate alınması halinde 9.497,67 EUR olarak hesaplandığı, yalnızca sözleşme kapsamında yapılan rezervasyonların dikkate alınması halinde ise 363,48 EUR olacağının hesaplandığı, seçenekli sunulan alacağa ilişkin değerlendirme takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı, sonucuna ulaşılmıştır. Sayın Mahkeme feshin önel vermeksizin gerçekleşmiş olmasından dolayı feshi haklı görmediği takdirde cezai şarta hükmedilemeyeceği; feshin haklı olması durumunda ise, iki ayrı borç ilişkisinin varlığını kabul halinde süresinden iki yıl önce fesih nedeniyle her bir yıl için 1.500 EUR üzerinden 3.000 EUR olmak üzere toplam 6.000 EUR ceza istenebileceği; taahhütnamenin sözleşmenin ayrılmaz parçası ve eki olması nedeniyle tek bir borç ilişkisinin varlığının kabulü halinde toplam 3.000 EUR cezai şart istenebileceği," belirtilmiştir. Hazırlanan rapora taraflarca itiraz ve beyanda bulunulduğu görülmüştür.Davalı yanca hizmetin eksik ve kusurlu verildiği savunması yapılmış ise de davalı otelin online rezervasyon alabilmesi için gerekli alt yapının hazırlanması hizmetinin verilmiş olduğu raporda açıkça belirtildiği, davalı tarafın sistemin sürekli arıza verdiği ve sağlıklı kullanılamadığı belirtilmiş ise de bu noktada ispat yükü davalıda olduğu ancak delil sunulmadığı görülmekle Mahkememizce bu savunmaya itibar edilmemiştir.Sözleşme’nin 7. maddesinde davalının sözleşmedeki borçlarına aykırılık halinden dolayı davacı tarafından sözleşmenin feshedilmesine sebep olması durumunda davalının, hizmetler karşılığı borçlarına ilave olarak sözleşmenin 10.maddesi gereği senelik 1.500 EUR ceza-i şart ödeyeceği kararlaştırılmıştır. "... Programı Kullanım Taahhütnamesi" ile "... Sözleşmesi" birlikte ele alındığında, biri diğerinin ayrılmaz parçası olarak hazırlandığı, bu kapsamda verilen tek bir hizmet karşılığı davalıyı 2 ayrı yükümlülük altına sokan sözleşmelerin ayrı sözleşmeler olduğu Mahkememizce kabul edilmemiştir.Taraflarca sunulan kayıtlardan davacının sözleşmeyi derhal feshetmesini gerektirecek bir durum olmadığı gibi sözleşmenin 7.maddesinde belirtilen fesihten önceki önele de uyulmadığı anlaşılmaktadır. Davacı yanca feshe gerekçe gösterine konaklama karşılığı bedeller, sözleşme’nin 3/b-13 maddesinin "Otel, Servis Sağlayıcısı'na her yüz gece konaklama için bir gece ücretsiz konaklama vereceği, ilgili uygulama tüm satışlar için geçerli olacağı," hükmünün haksız ve geniş yorumlanması sonucunda ortaya çıktığı kanaati Mahkememizde oluşmuştur. Öyle ki davacı bu bedelleri kurdukları sistem dışındaki rezervasyonları da dahil ederek hesap etmiş ise de sözleşmenin nispiliği ve sözleşmeye bağlılık ilkeleri gereğince davacının tek taraflı edimleri ağırlaştırması ve sözleşme hükümleri dışında alacak talebinde bulunması kabul edilemeyeceğinden davacının sözleşmeyi bu nedenle fesh etmesi Mahkememizce haklı bir gerekçe olarak kabul edilmemiştir. Dolayısıyla davacı yalnızca kurmuş oldukları sistem üzerinden yapılan rezervasyonlar kapsamında her 100 gece konaklama için bir gece ücretsiz konaklama talebinde bulunabileceği kabul edilmelidir. Anlatılan gerekçe ile davacının fesihte haksız olduğu ve bu nedenle de ceza-i şart talebinde bulunmayacağı kabul edilmiştir.Davalı yanın takibe itirazında kısmen haklı olduğu, dava konusu alacağın varlığı ve miktarı yargılama ile ortaya çıktığından ve likit olmadığından icra inkâr tazminat talebinin reddine, karar verilmiştir.Dava konusu uyuşmazlık kapsamında alacak EURO ve TL cinsinden talep edilmiş, bu kapsamda kabul edilen EURO alacağın hangi tarihteki döviz kuru üzerinden karar bağlanacağı hususunun öncelikle açıklanması gerektiği anlaşılmaktadır. Mahkememizce Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamaları kapsamında kabul edilen toplam tutarının 579,32 EURO olduğu, reddedilen kısmın 19.029,49 EURO olduğu görülmekle, dava tarihi olan █████/2024 tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden 1 EURO 36.2177 TL olacak şekilde TL'ye çevrilerek hesaplanan 20.981,64 TL üzerinden davacı lehine, reddedilen 689.204,36 TL üzerinden davalı lehine vekalet ücretine (AAÜT gereği karşı vekalet ücretinin asıl vekalet ücretini geçemeyeceği de dikkate alınarak) hükmetmek gerekmiştir (Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin █████/2023 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı güncel ilamı ve yerleşik uygulamaları) ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre; 1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KISMEN KABULÜNE,Davalının ... 37.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 363,48 EURO (takip tarihi itibariyle 1 EURO 29,2232 TL olmak üzere 10.622,05 TL) ücretsiz konaklama bedeli ve 215,84 EURO işlemiş faiz ile takip tarihinden itibaren aylık %5 faiz işlemek suretiyle devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,2-Dava konusu alacağın varlığı ve miktarı yargılama ile ortaya çıktığından ve likit olmadığından icra inkâr tazminat talebinin REDDİNE,3-Alınması gereken 1.433,26 TL nispi karar harcının peşin yatırılan toplam 6.804,93 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 5.371,67 TL harcın davacıya iadesine, 4-Davacı tarafından yatırılan 1.433,26 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,5-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 20.981,64 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,6-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 109.380,65 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,7-Taraflar arabuluculuk görüşmesine katılmış olmakla Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranlarına göre hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 92,17 TL'sinin davalıdan, 3.027,83 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,8-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 24.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 737,81 TL posta gideri olmak üzere toplam 24.973,40 TL yargılama giderinin kabul/red oranlarına göre hükmolan kısım üzerinden hesaplanan 737,81 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Taraflarca yatırılan, kullanılmayarak artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır