istanbul bölge adliye mahkemesinin ölümlü trafik kazası sonrası destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talepli davanın istinaf incelenmesi kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin ölümlü trafik kazası sonrası destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talepli davanın istinaf incelenmesi kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, 2017de meydana gelen ölümlü trafik kazasında hayatını kaybeden çocuğun ebeveynlerinin açtığı destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davalarına ilişkin ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesini konu almaktadır; ilk derece mahkemesi, davacılar için maddi ve kısmen manevi tazminata hükmetmiş olup, davacılar manevi tazminat miktarının düşüklüğünü ve sürücünün tam kusurlu olduğunu belirterek, davalı sürücü ise kazada müteveffanın asli kusurlu olduğunu ileri sürerek karara itiraz etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

40. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

DOSYA NO: █████████

KARAR NO : ████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: █████/2022

NUMARASI : ████████ Esas - ████████ Karar

Asıl Ve Birleşen İstanbul Anadolu 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ████████ Karar Sayılı

DAVANIN KONUSU: Tazminat

KARAR TARİHİ: █████/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ...'in maliki ve sürücüsü olduğu, davalı sigorta şirketinin ... sigortacısı ... plakalı aracın müvekkillerinin çocuğu müteveffa ...'a █████/2017 tarihinde çarpması sonucu ölümlü trafik kazasına sebebiyet verdiğini, davalı sigorta şirketi tarafından davacı ...'a 17.042,25 TL, davacı ...'a 10.264,04 TL kısmi olmak üzere toplamda 27.306,29 TL ödeme yaptığını, müteveffanın annesi ... ile babası ...'ın 18 yaşından küçük okumakta olan oğullarının vefatı nedeni ile psikoljik bozukluklar yaşadıklarını belirterek destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat açısından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkili ... için 2.000 TL, müvekkili ... için 2.000 TL olmak üzere toplam 4.000 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen, müvekkili ... için 75.000 TL, müvekkili ... için 75.000 TL olmak üzere toplam 150.000 TL manevi tazminatın davalı ...'den tahsilini talep etmiştir.

Davacılar vekili talep arttırım dilekçesinde; davacı ... için talep ettikleri 2.000 TL maddi tazminat taleplerini 13.125,21 TL arttırmak suretiyle 15.125,21 TL'ye, davacı ... için talep ettikleri 2.000 TL maddi tazminat taleplerini 7.715,17 TL arttırmak suretiyle 9.715,17 TL'ye yükselttiklerini belirterek taleplerinin kaza tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'in sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile müteveffa ...'a █████/2017 tarihinde çarpması sonucu ölümlü trafik kazasına sebebiyet verdiğini, açılan davanın tarafları ve konusu aynı olan bu dava ile birleştirilerek görülmesi gerektiğini, davacıların müteveffanın annesi ve babası olduğunu, müteveffanın vefatı nedeni ile destekten yoksun kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminata ilişkin toplam 15.932,37 TL olan bakiye tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl ve birleşen davada davalı .... Şti. vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.

Asıl ve birleşen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince; asıl davanın maddi tazminat talebinin kabulü ile, davacı ... yönünden 15.125,21 TL maddi tazminat ile davacı ... yönünden 9.715,17 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu tahsilat yapılırken davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi de dikkate alınarak █████/2017 tarihinden itibaren diğer davalı ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, manevi tazminat talebinin kısmen kabul-kısmen reddi ile, davacı ... yönünden 2.000 TL davacı ... yönünden 2.000 TL olmak üzere toplam 4.000 TL manevi tazminatın davalı ...'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,

birleşen İstanbul Anadolu 1. ATM ... Esas sayılı davasının kabulü ile, davacı ... yönünden 12.925,98 TL, davacı ... yönünden 3.006,39 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu tahsilat yapılırken davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi de dikkate alınarak █████/2017 tarihinden itibaren diğer davalı ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Bu karara ilişkin istinaf kanun yoluna başvuran davacılar vekili: Günümüz şartlarında 2.000 TL manevi tazminat miktarının düşük olduğunu, lise de okuyan bir öğrencinin hayatının son bulduğunu, davalı ...'in hız sınırının çok üzerinde araç kullanmak, yaya geçidinin olduğu yerde gerekli dikkat ve özeni göstermemesi ve ilgili sebeplerden dolayı ölümlü trafik kazasında %100 kusurlu olduğunu, bilirkişi incelemesinde davacının aracının hızının tespitinin yapılmadığını, Adli Tıp Kuruluna ait bir rapor olup davalıya tali kusur verildiğini;

Davalı ... vekili ise; müteveffa ...'ın kazanın gerçekleşmesinde asli ve tek kusurlu olduğunu, araçlara yeşil ışık yanmasına rağmen ve trafiğin de müvekkilin istikameti yönünde akıcı olmasına rağmen müteveffanın sahil tarafına geçmek maksadıyla koşarak akan trafiğin içine karıştığını, müvekkilinin, olay günü akşamı büyük bir pasta taşımakta, pastanın zarar görmemesi için yavaş hızda seyretmekte ve normal dikkatinden daha fazlasını yola vermekte iken, sol cepte duran aracın önünden müteveffanın aniden yola fırlaması sonucu yakın mesafede frene basarak ve aracını sağa kırarak üzerine düşen her şeyi yapmasına rağmen aracın sol ön kısmıyla müteveffaya çarptığını, dosyada birbiriyle çelişen iki farklı bilirkişi raporu mevcut olmasına rağmen çelişkinin ortadan giderilmeden dosyanın hesap bilirkişisine gönderildiğini,

█████/2021 tarihli bilirkişi ek raporuna süresi içerisinde itiraz etmeyen davacı açısından işbu raporun kesinleştiğini ve müvekkili lehine usuli kazanılmış hak doğduğunu,

davacı vekilinin ıslah dilekçesinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmadığından ek dava ile bakiye bedelleri talep etmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda:

Davacıların asıl davada fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, destekten yoksun kalma tazminatı talep ettikleri, █████/2021 tarihli talep artırım dilekçesi ile belirsiz alacak davasındaki talep sonucunu belirledikleri, birleşen dava ile de toplam 15.037 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep ettikleri, fazlaya ilişkin tazminat taleplerinden açıkça feragat etmedikleri sürece talepte bulunmalarına yasal engel bulunmadığı değerlendirilerek, davalı anlaşılmakla, davalı ... vekilinin bu yöndeki itirazının yerinde olmadığına karar verilmiştir.

Somut olayda, Mahkemece, İTÜ öğretim görevlilerinden oluşan heyetten alınan raporda; davalı sürücü ...'in %20 oranında kusurlu, destek yayanın %80 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Hükme esas alınan kusur raporunun ceza yargılaması içeriğine ve olayın oluşuna uygun düştüğü nazara alındığında kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Yargıtay 17. (kapatılan) ve 4. Hukuk Dairelerinin Anayasa Mahkemesi'nin █████/2020 tarih ve ███████ (E) - ███████ (K) sayılı kararı sonrasında vermiş olduğu güncel kararları gereğince tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekecektir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin █████████ E. ve ██████████ K., ██████████ E. ve ██████████ K., ██████████ E. ve ██████████ K.,Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin █████████ E. ve ███████ K., █████████ E. ve █████████ K. sayılı kararları).

Bu nedenle, Anayasa Mahkemesi iptal kararı gereğince genel şartlarda belirtilen 1,8 teknik faiz esas alınarak hesaplama yapılması olanaklı değildir. İlk Derece Mahkemesince Anayasa Mahkemesi iptal kararı gözetilerek yeniden aktüerya bilirkişi raporu alınması yerindedir.

Ayrıca, İlk Derece Mahkemesince usul, yasa ve Yargıtay içtihatları ile belirlenmiş hesaplama yöntemine göre tazminat hesabı içeren ve davacıların itiraz haklarını saklı tuttukları, davalının ise ödeme verilerine istinaf itirazında bulunmadıkları son aktüerya hesap raporunun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığından bu hususa değinen istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.

Diğer yandan, TBK'nin "manevi tazminat" başlıklı 56/2. maddesinde "Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Bu hüküm gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminat takdir edilirken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmedilmesi gerekmektedir.

Bu açıklamalar çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu ve tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, yukarıda açıklanan ilkelerle birlikte dikkate alındığında mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarının az olduğu ve hakkaniyete uygun olmadığı kanaatine varılmış, davacılar vekilinin bu yöndeki istinaf itirazının kabulüne, davalıların itirazının ise reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

A-Davalı ... vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı ilk derece mahkemesinin hükmüne yönelik istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine,

B-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile

Yukarıda esas ve karar numarası belirtilen ilk derece mahkemesi kararının, HMK'nin 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına,

Buna göre:

A.1.Asıl davada maddi tazminat talebinin kabulü ile davacı ... yönünden 15.125,21 TL maddi tazminat ile davacı ... yönünden 9.715,17 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu tahsilat yapılırken davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi de dikkate alınarak █████/2017 tarihinden itibaren diğer davalı ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline,

2.Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile davacı ... yönünden 25.000 TL, davacı ... yönünden 25.000 TL olmak üzere toplam 50.000 TL manevi tazminatın davalı ...'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,

3.Asıl davada davacı tarafından sarfedilen 35,90 TL başvurma harcı, 525,99 TL peşin harç, 5,20 TL vekalet harcı, 71,20 TL ıslah harcı olarak toplam 638,29 TL harç giderinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin 112,3 TL'den sorumlu tutulmasına)

4.Asıl davada manevi tazminat davası için ayrıca yapılmış bir yargılama gideri bulunmadığından bu konu ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,

5.Asıl davada maddi tazminat davası yönünden davacı tarafından sarfedilen tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretleri olarak toplam 4.282,60 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6.Asıl davada davalı ... Şirketi tarafından sarfedilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

7.Asıl davada maddi tazminat yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 5.100 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

8.Dairemiz karar tarihinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca belirlenen 25.000 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine,

9.Dairemiz karar tarihinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca belirlenen 25.000 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine,

10.Asıl davada maddi tazminat davası yönünden alınması gereken 1.033,20 TL harçtan, 72,20 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 961 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,

11.Asıl davada manevi tazminat davası yönünden alınması gereken 3.415,50 TL harçtan, 525,99 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.889,51 TL harcın davalı ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,

B.1.Birleşen İstanbul Anadolu 1. ATM ... Esas sayılı davasının kabulü ile davacı ... yönünden 12.925,98 TL, davacı ... yönünden 3.006,39 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu tahsilat yapılırken davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi de dikkate alınarak █████/2017 tarihinden itibaren diğer davalı ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline,

2.Birleşen davada; davacı tarafından sarfedilen 59,30 TL başvurma harcı, 59,30 TL peşin harç, 8,50 TL vekalet harcı olarak toplam 127,10 TL harç giderinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

3.Birleşen davada taraflarca yapılmış yargılama gideri bulunmadığından bu hususda karar verilmesine yer olmadığına,

4.Birleşen davada Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

5.Birleşen davada; Alınması gereken 1.088,34 TL karar ve ilam harcından peşin ödenen 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.029,04 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,

6.Asıl davada ve Birleşen davada, taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

C-İstinaf İncelemesi Bakımından;

1.Davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının, istem halinde ilk derece mahkemesi tarafından yatıran tarafa iadesine,

2.İstinaf kanun yolu aşamasında davacı tarafından sarf edilen 220,70 TL istinaf kanun yolu başvuru harcı ile 131,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 352,20 TL yargılama giderinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek, davacıya verilmesine,

3.Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.970,08 TL harçtan peşin alınan, 764,6 TL harcın mahsubu ile 1.205,48 TL harcın davalı ...'ten alınarak hazineye gelir kaydına,

4.Davalı ... tarafından istinaf aşamasından sarfedilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

5.İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

6.İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nin 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde, dairemize ya da bulunulan yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçeyle Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026