Samsun Bölge Adliye Mahkemesi, icra takibi kaynaklı menfi tespit davasında Asliye Ticaret ve Asliye Hukuk mahkemeleri arasındaki görev uyuşmazlığını asliye hukuk mahkemesinin genel görevli olduğunu belirterek çözümledi.
Özet: Hakkında gönderilen haciz ihbarnameleri nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebiyle açılan menfi tespit davasında, ticari mahkeme ile hukuk mahkemesinin ayrı ayrı görevsizlik kararı vermesi üzerine yapılan incelemede; taraflar arasında doğrudan ticari bir ilişki bulunmadığı ve uyuşmazlığın icra hukukundan kaynaklandığı, dolayısıyla davanın mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmadığı gerekçesiyle, genel görevli asliye hukuk mahkemesinin davaya bakmakla görevli olduğuna karar verilmiştir.
T.C. SAMSUNBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 2. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ████████ KARAR NO : ████████ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2026NUMARASI : ███████ ESAS ███████ KARARDAVACI : ... DAVALI : ...DAVA : Menfi Tespit DAVA TARİHİ : .....KARAR TARİHİ : ......KARARIN YAZILMA TARİHİ : ......Açılan davada Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi ve Çarşamba 5.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından kendisine Bakırköy 9. İcra Dairesi'nin .... sayılı dosyası ile haciz ihbarnamelerinin gönderildiğini, takipte borçlu olarak görünen kişi ile kendisi arasında borç-alacak ilişkisini doğuracak herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığını, davalının ablasının kocası olduğunu, kendisi ile 12 yıldır görüşmediğini, borçlunun kendi nezdinde doğmuş veya doğacak alacağı bulunmasının ise mümkün olmadığını, kendisinin davalıya borçlu olmadığı gibi davalı tarafından kendisine teslim edilen bir mal, para ya da değerli eşya bulunmadığını, iş bu davada ispat yükünün davalıda olduğunu, davalının alacaklı taraf olarak borç doğuran ilişkiden hiçbir şekilde bahsetmediğini, gönderilen haciz ihbarnamelerinde de buna ilişkin hiçbir ibarenin yer almadığını, davalının gönderdiği haciz ihbarnamelerinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, icra dosyası incelendiğinde de takipte kendisinden başka asıl borçlunun tüm akrabalarına da haciz ihbarnameleri gönderildiğini belirterek Bakırköy 9. İcra Dairesi'nin .... sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine, davalının haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle alacağın %20'si oranında kötü niyet/icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Çarşamba 5.Asliye Hukuk Mahkemesi kararında özetle; "Taraflar arasındaki uyuşmazlığın kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibine konu edilen alacağın aradan geçen zamana rağmen ödenmediğinden meydana gelen zararın tahsili istemine ilişkin olduğu kambiyo senetleri, 6102 sayılı TTK'nın 670 ve devamı maddelerinde düzenlendiği, bu nedenle, TTK'da düzenlenmiş olan kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari dava olup, davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu, HSK Genel Kurulunun █████/2021 tarihli ve 608 sayılı kararı ile Samsun Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin Samsun ilinin mülki sınırları olarak belirlendiği ve kararın █████/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, eldeki davanın da TTK'nın 4. Maddesinde belirlenen ticari davalardan olduğu, davacı vekilince işbu davanın "Asliye Ticaret Mahkemesi" sıfatıyla açılmış bulunduğu, Mahkemelerin kanunla düzenlenen görev kuralları kamu düzenine ilişkin ve 6100 sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115 maddeleri gereğince dava şartlarından olup davanın her aşamasında istek olmaksızın resen gözetileceği anlaşıldığından mahkemenin görevsizliğine" şeklinde karar vermiştir.Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi kararında özetle; "Somut olayda taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmamakta ve uyuşmazlık takip hukukundan kaynaklanmakta olup, buna göre tarafların tacir veya borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisi yoktur ve bu durumda uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesi'nce çözüme kavuşturulması gereklidir. Nitekim, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06.11.2023 tarih ve .... E. .... K. sayılı, Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi hakkındaki kararında da bu tür davaların Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görüleceği içtihat edildiğini, bu sebeplerle uyuşmazlığın mahkemenin görev alanı dışında kaldığı değerlendirilmiş, Yargıtay HGK'nun 11.04.2019 tarih ve .... E. .... K. sayılı kararı da gözetilip ön inceleme aşamasında dosya üzerinden karar verilebileceği nazara alınarak, görev dava şartı sebebiyle davanın reddine" şeklinde karar vermiştir.Tüm dosya kapsamı incelendiğinde;Taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı bu hali ile açılan davanın TTK’nın 4. maddesinde belirtilen mutlak ya da nispi ticari dava niteliğini haiz olmadığı gibi uyuşmazlık davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde, davacının borçluya borçlu olduğu gerekçesiyle çıkarılan haciz ihbarnamelerine itiraz edilmemesi nedeniyle yedinde sayılan borçtan dolayı borçlu olmadığının tespiti istenmektedir. Bu itibarla, davanın 6100 sayılı HMK’nin 2. maddesi gereğince genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görev alanı kapsamında kalması nedeniyle uyuşmazlığın Çarşamba 5. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek, sonuçlandırılması gerekmektedir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Çarşamba 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,HMK'nın 23/1 ve 362/1-c maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.█████/2026 ...Başkan... e-imza ...Üye... e-imza ...Üye... e-imza ...Katip... e-imza