Boğaziçi gerigörünüm bölgesindeki riskli yapı ve doğal sit alanı parseline yönelik imar planı tadilatı ret kararında yetki uyuşmazlığının incelenmesi.
Özet: Danıştay, doğal sit alanı ve Boğaziçi gerigörünüm bölgesinde yer alan, 6306 sayılı Kanun uyarınca "riskli yapı" niteliğindeki bir parsele ilişkin nazım imar planı tadilatı başvurusunun İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisince reddedilmesi kararının iptali yönündeki alt mahkeme kararlarının temyizini değerlendirirken, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun çerçevesinde imar planı yapma yetkilerinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Büyükşehir ve ilgili ilçe belediyeleri arasındaki karmaşık yetki dağılımını ve dava taraf ehliyetini irdelemektedir.
T.C.
D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : 1- ... Bakanlığı-ANKARA VEKİLİ : Av. ... 2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 3- ... Belediye Başkanlığı-...VEKİLİ : Av....KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN ÖZETİ : İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parseli kapsayan alana yönelik █████/2003 tasdik tarihli 1/5.000 ölçekli Sarıyer Geri Görünüm ve Etkilenme Bölgesi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve █████/2003 tasdik tarihli 1/1.000 ölçekli Sarıyer Geri Görünüm ve Etkilenme Bölgesi Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı ile anılan 1/5.000 ölçekli nazım imar planında tadilat yapılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin... tarihli, ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:Dosyanın incelenmesinden, dava konusu parselin 3. Derece Doğal Sit Alanında ve Boğaziçi Gerigörünüm bölgesinde kaldığı, parsel üzerindeki yapının 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında "riskli yapı" ilan edildiği, alana ilişkin dava konusu koruma amaçlı imar planlarının ilgili belediyesince kabul edilerek ve Kültür ve Turizm Bakanlığınca onaylanmak suretiyle yürürlüğe girdiği, 1/5000 ölçekli nazım imar planında tadilat yapılması istemiyle yapılan başvurunun da, riskli yapı ilan edilen taşınmaz olması yönüyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ... tarihli,... sayılı yetki devrine istinaden İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinde görüşülerek reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. 2960 sayılı Boğaziçi Kanununa göre gerekli görüldüğü takdirde Boğaziçi Alanı için yapılan planların revize edilmesi, "gerigörünüm" ve "etkilenme" bölgelerinde plan yapma yetkisi nazım imar planı açısından İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına, uygulama imar planı açısından ise ilgili ilçe belediye başkanlıklarına aittir. Doğal Sit Alanı kapsamında kalan alanlarda imar planı yapma yetkisi, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 3. maddesi ve Ek-4. maddesi ile 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13/A maddesi uyarınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunda bulunmaktadır. Riskli yapıların bulunduğu alanlara ilişkin imar planı yapma yetkisi ise 6306 sayılı Kanunun 6. maddesinin 5. fıkrasının (a) bendi uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ait olup bu yetkiyi ilgili belediyelere devredebilmektedir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 17.maddesi gereğince koruma amaçlı imar planlarının koruma bölge kurulunca onaylanması gerekmekte olup 2863 sayılı Kanuna █████/2011 tarihli, 648 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 51.maddesi ile Ek-4. Madde ekleninceye kadar bu konuda yetkili olan bakanlığın Kültür ve Turizm Bakanlığı olduğu görülmektedir. Bu bakımdan, uyuşmazlıkta dava konusu imar planlarının onaylandığı 2003 tarihi itibarıyla Kültür ve Turizm Bakanlığının yetkili olduğu ve görülmekte olan davada, davalı olarak alınması gerektiği açıktır.Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılması isteminin reddine yönelik büyükşehir belediye meclisi kararı yönünden ise, davacının plan değişikliği yapılması istemiyle önce Çevre ve Şehircilik Bakanlığına █████/2017 tarihinde başvurduğu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ... tarihli,... sayılı yazısı ile; plan değişikliği teklifinin riskli yapı ilan edilen taşınmaza ilişkin olduğu ve 6306 sayılı Yasa uyarınca riskli yapı ilan edilen taşınmazlara ilişkin her tür ve ölçekte imar planı ve diğer planlar ile imar uygulaması, halihazır harita ve kentsel tasarım projesinin hazırlanması ve onaylanması yetkisinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına devredildiğinin ve yetki devrinin ... tarihli, ... sayılı yazı ile ilgili idarelere bildirildiğinin belirtilmesi suretiyle plan teklif dosyasının değerlendirilmek üzere İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına gönderildiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, plan değişikliği yapılması isteminin reddine yönelik işlem yönünden, davacı tarafından ilk olarak yetkili Çevre ve Şehircilik Bakanlığına başvurulduğu, ancak yetkili Bakanlıkça yetki devri gerekçe gösterilerek plan teklif teklif dosyasının büyükşehir belediyesine gönderildiği dikkate alındığında, bakılmakta olan davanın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı husumetiyle görülmemesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. KARŞI OY (X) : Dava, İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parseli kapsayan alana yönelik █████/2003 tasdik tarihli 1/5.000 ölçekli Sarıyer Geri Görünüm ve Etkilenme Bölgesi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve █████/2003 tasdik tarihli 1/1.000 ölçekli Sarıyer Geri Görünüm ve Etkilenme Bölgesi Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı ile anılan 1/5.000 ölçekli nazım imar planında tadilat yapılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarihli, ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.Dosyanın incelenmesinden, dava konusu parselin 3. Derece Doğal Sit Alanında ve Boğaziçi Gerigörünüm bölgesinde kaldığı, parsel üzerindeki yapının 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında "riskli yapı" ilan edildiği, alana ilişkin dava konusu koruma amaçlı imar planlarının ilgili belediyesince kabul edilerek ve Kültür ve Turizm Bakanlığınca onaylanmak suretiyle yürürlüğe girdiği, 1/5000 ölçekli nazım imar planında tadilat yapılması istemiyle yapılan başvurunun da, riskli yapı ilan edilen taşınmaz olması yönüyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ... tarihli,... sayılı yetki devrine istinaden İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinde görüşülerek reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. 2960 sayılı Kanuna göre gerekli görüldüğü takdirde Boğaziçi Alanı için yapılan planların revize edilmesi, "gerigörünüm" ve "etkilenme" bölgelerinde plan yapma yetkisi nazım imar planı açısından İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına, uygulama imar planı açısından ise ilgili ilçe belediye başkanlıklarına aittir. Doğal Sit Alanı kapsamında kalan alanlarda imar planı yapma yetkisi, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 3. maddesi ve Ek-4. maddesi ile 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13/A maddesi uyarınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunda bulunmaktadır. Riskli yapıların bulunduğu alanlara ilişkin imar planı yapma yetkisi ise 6306 sayılı Kanunun 6. maddesinin 5. fıkrasının (a) bendi uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ait olup bu yetkiyi ilgili belediyelere devredebilmektedir.Uyuşmazlıkta, dava konusu imar planlarını yapma yetkisinin davalı belediyelerde bulunduğu konusunda duraksama bulunmamakla birlikte, alanın Doğal Sit Alanı özelliği dikkate alındığında, plan değişikliği yapılması isteminin reddine dair █████/2018 olan işlem tarihi itibariyle, anılan nazım imar planınında değişiklik yapılması isteminin büyükşehir belediye meclisinde görüşüldükten sonra Çevre ve Şehircilik Bakanlığı onayına sunulması gerektiği halde Bakanlık onayının bulunmamasının işlemi yetki yönünden hukuka aykırı hale getirdiği açıktır. Bu itibarla, uyuşmazlığın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının da davalı olarak alınması ve dosya tekemmül ettirildikten sonra bir karar verilmesi gerektiğinden, anılan Bakanlık hasım mevkiine alınmadan verilen dava konusu işlemlerin iptali yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kararın bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.