yangına neden olan hatalı elektrik tesisatı bağlantısı sonrası oluşan ticari zarar ve kazanç kaybı tazminatı davasında alt/üst yüklenici ile enerji şirketi sorumluluğunun belirlenmesi.

Yangına neden olan hatalı elektrik tesisatı bağlantısı sonrası oluşan ticari zarar ve kazanç kaybı tazminatı davasında alt/üst yüklenici ile enerji şirketi sorumluluğunun belirlenmesi.

Özet: Bu hukuki evrakta, davacı beyaz eşya dükkanı sahibinin, bir elektrik arızası sonucu işyerlerinde çıkan yangın nedeniyle uğradığı zararın tazmini amacıyla, elektrik hattı bakımını yapan alt yükleniciler ve denetim yükümlülüğünü ihlal ettiğini iddia ettiği ana dağıtıcı şirkete karşı açtığı dava ele alınmaktadır; davacı, hatalı kablo bağlantısı ve denetimsizlik yüzünden yangının çıktığını iddia ederken, davalılar yangının davacının işyerinde kaçak akım rölesi bulunmaması, usulsüz elektrik kullanımı ve itfaiyenin geç müdahalesi gibi sebeplerle büyüdüğünü öne sürerek kusurun davacıya ait olduğunu veya sorumluluklarının azaldığını savunmakta ve davanın reddini talep etmektedir.

3. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/.... E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : ████████ E., 2025/... K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; 08.10.2017 tarihinde müvekkiline ait iş yerinin bulunduğu bölgede ...'ın anlaşmalı olduğu taşeron firma .... San. Tic. Ltd. Şti. (... Elektrik Ltd. Şti.) ve onun alt taşeronu ... Elektrik Taah. Elektrik Malz. İnş. Taah. Nakl. San. Tic. Ltd. Şti. (... Elektrik Ltd. Şti.) tarafından elektrik hattı bakım tamirat yenileme çalışması yapıldığını, yapılan çalışmada kabloların ters bağlandığını, ... 'ın denetim yükümlülüğünü ihlal ederek kontrol etmeksizin elektrik akımı verdiğini, bu hatalı işlem sonucu elektrik verilen hatta bağlı olan dükkanlarda yangın çıktığını, müvekkilinin beyaz eşya işi ile iştigal ettiğini, 4 adet dükkanı bulunan müvekkilinin zarar için değişik iş dosyasında tespit talebinde bulunduklarını, elektrik mühendisi bilirkişiden alınan raporda; davalı ... şirketinin asli kusurlu olduğunun belirtildiğini, bina sahibinin ise kaçak akım rölesi bulunmadığından tali kusurlu kabul edildiğini, ancak rapora itiraz ettiklerini, müvekkilinin hiçbir kusuru olmadığını, yapılan araştırmada taşeron firmanın yaptığı ters bağlantı sebebiyle kaçak akım rölesi bulunsa dahi yangının önlenemeyeceğini öğrendiklerini, değişik iş dosyasında hasar tespiti yapılmışsa da raporda eksiklikler olduğunu, bu nedenle mahkemece tekrar rapor alınması gerektiğini, ayrıca yangın sebebiyle müvekkilinin 4-5 ay iş yapamadığını ve maddi zarara uğradığını, bu zararın da hesaplanması gerektiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 50.000,00 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, 18.01.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini davalılar ... ve ... şirketi yönünden 943.143,12 TL maddi zarardan sigorta tarafından ödenmiş olan 360.428,86 TL tazminatın mahsubu sonucu kalan 582.714,26 TL üzerinden ıslah etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ... Elektrik Ltd. Şti vekili; üst işveren olarak zarardan sorumlu tutulamayacaklarını, davacı ile müvekkili şirket arasında sözleşme ilişkisi olmadığını, bu nedenle husumet yöneltilemeyeceğini, davacının yangının çıkışında va zararın oluşumunda asli ve ağır kusurlu olduğunu, yangının çıkışına sebep olan elektrik verilmesinin kontrolsüz yapılması sebebiyle ... ...'ın sorumlu olduğunu, işi yapanın da alt taşeron ... Elektrik Ltd. Şti. olduğunu, kendilerine kusur atfedilebilecek bir eylemlerinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... ... vekili; ihale makamı olan müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, yangının müvekkiline saat 18.54’te ihbar edildiğini, itfaiyeye ihbarda ya da itfaiyenin müdahalede gecikmesi halinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 52. maddesi gereği müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, yangının çıkışında kabloların ters bağlandığı iddiasının ispatının gerektiğini, kabloların ters bağlandığı kabul edilse dahi davacının iş yerinde yangın önleyici kaçak akım rölesi bulunmadığından davacının ağır kusurlu olduğunu, yangının başladığı 16 numaralı binanın elektrik aboneliği bulunmadığından davacının yan binadaki abonelikten 16 numaralı binaya kablo çekerek usulsüz elektrik kullandığını, bir sayaca dört bağımsız bölümün elektriğinin yüklendiğini, davacının hiçbir güvenlik önlemini almadığını, itfaiyenin geç gelmesi nedeniyle yangının büyüdüğünü, davacının hasar gördüğünü iddia ettiği emtialara ilişkin tespitinin de gerçeğe uymadığını savunarak davanın reddini istemiş, davanın olay yerine geç gelerek davaya konu yangının büyümesine neden olan ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığına ve ayrıca yüklenici şirket tarafından müvekkili lehine yaptırılan sigorta poliçesini düzenleyen ...A.Ş’ye ve ... A.Ş.'ye ihbarını istemiştir.

3. Davalı ... Ltd. Şti vekili; müvekkili şirketin diğer davalı ... Elektrik isimli firma ile imzalamış olduğu yapım sözleşmesi ile ... ...'ın sevk, idare ve kontrolünde anılan işi gerçekleştirdiğini ve kontrol aşamasına kadar getirerek işi gerekli kontrollerin yapılması ve ardından elektrik akımının faal hale getirilmesi için asıl işveren olan ... ... yetkililerine teslim ettiğini, davalı ... ... tarafından gerekli kontroller gerçekleştirilmeden verilen akım nihayetinde elektrik enerjisi bulunmaması gereken 16 numaralı işyerinde iş sağlığı ve güvenliğine aykırı olarak elektriğe bağlı freze makinasının aşırı ısınması nedeniyle yangının meydana geldiğini, davacı tarafından bildirilen emtia ve inşaat hasarına ilişkin zarar miktarının fahiş ve gerçek dışı olduğunu, yangının ortaya çıkmasında ve zarar oluşumunda davalı şirketin kusurunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

4. Davalı ... (eski ünvanı ... A.Ş.) vekili; yangın ve zarar sebebiyle yapılan inceleme sonucunda Sigorta Poliçesi kapsamında davacıya dekorasyon hasarı için 22.250,00 TL, emtia hasarı için 326.900,89 TL, makine ve tesisat hasarı için 11.277,97 TL ödeme yapıldığını,davacının taşınmazın sahibi olmaması ve kiracı konumunda olması ve teminat dışı kalması sebebiyle bina hasarı tazminatı ödenmediğini, emtia hasarı yönünden ise eksik sigorta bulunduğunu, davacının zararının sigorta poliçesi doğrultusunda tazmin edildiğini, sigorta şirketinden olay tarihi itibariyle faiz talep edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; sonuç olarak davacının yangın sebebiyle olay tarihi itibariyle emtia zararının KDV dahil 866.570,12 TL, bina zararının 75.729,00 TL, makine ve ekipman hasarının 17.200,00 TL olduğu, kar kaybı ya da kredi kullanılması vs. kaynaklı maddi zararının ise oluşmadığı, davacının talebini sadece davalılar ... ... ve ... Ltd. Şti. yönünden ıslah ettiği, davalı ... şirketinin poliçe kapsamında belirlenen limitler ve koşullarla davacıya karşı poliçe hükümlerine göre sorumlu olduğu, davalı ... ...'ın sorumluluğunun elektrik tesisleri imal olunan eser niteliğinde olduğundan bina/yapı sahibinin kusursuz sorumluluğu temelinde değerlendirilmesi gerektiği, yangına sebep olarak gösterilen elektrik çalışmasını alt taşeron olarak yürüten ... Ltd.Şti. ile üst taşeron ... Elektrik Ltd. Şti.nin ise haksız fiil hükümlerine göre sorumlu tutulabileceği, davacının ağır kusur kabul edilebilecek ve sonuçla arasında illiyet bağı kurulabilecek bir ağır kusurundan bahsedilemeyeceği, ancak davacının yangın sebebiyle zararın artmasında müterafik kusurlu olduğunun kabul edildiği ve Yargıtay uygulamalarına göre maddi tazminattan %20 oranında indirim yapıldığı gerekçesiyle; toplam 479.256,20 TL maddi tazminatın (Davalı müflis ... Ltd. Şti. taleple bağlılık kuralı gereği bu rakamın 28.737,62 TL'si ile sınırlı sorumludur) olay tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalılar ... ... ve ... Ltd. Şti.den ve (28.737,62 TL lik kısmı ile sınırlı şekilde) davalı müflis ... Elektrik Ltd. Şti.den müştereken ve müteselsilen

alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, davacı tarafından davalı ... aleyhine açılmış olan maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, taleple bağlı kalınarak 11.000,00 TL bina hasar tazminatının davalı ... şirketinden temerrütün gerçekleştiği 28.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, davalı ... şirketinin bu rakam için diğer davalılar ile birlikte müşterek müteselsil sorumlu olduğunun nazara alınmasına ve tahsilde tekerrür oluşturulmamasına, fazlaya ilişkin sair tüm taleplerin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalı ... ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemece aldırılan 06.01.2025 tarihli bilirkişi raporunun denetlemeye ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, anılan rapora göre; davalı ... adına faaliyet gösteren diğer davalı şirketler tarafından yürütülen hatlarda yapılan bakım ve yenileme sonrasında trafoda ters bağlantı yapılarak hatta enerji verilmesiyle oluşan dengesiz elektrik yükü sebebiyle davacının işyerindeki freze makinesinin bağlı olduğu kablonun ısınarak alev alması ile gelişen yangında davalıların %80 oranında kusurlu oldukları, davacının da yangının yayılmasını önleyici tedbirleri almaması nedeniyle %20 oranında kusurlu bulunduğu, mahkemece tespit edilen zarar miktarından sigorta ödemesi düşüldükten sonra kalan miktardan davacının %20 müteferrik kusur indirimi uygulanarak verilen kararın yerinde olduğu gerekçesiyle başvuruların esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalı ... ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; 06.01.2025 tarihli bilirkişi raporunun esas alınması suretiyle hükmedilen tazminat tutarından %20 müterafik kusur indirimi yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili lehine çok daha yüksek miktarda tazminat bedeline hükmedilmesi gerekirken tazminat tutarına dayanak teşkil eden ve bir önceki istinaf kararından önce dosya arasına alınan bilirkişi raporlarının usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle bu şekilde karar verilmesinin müvekkilin mağduriyetine neden olduğunu, sigorta şirketinin 11.000,00 TL ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... ... vekili; bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda aksi kanaatte bulunulmuş olsa da, niçin aksi kanaatte bulunulduğunun çelişkileri giderecek şekilde, somut verilere dayalı, gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli şekilde açıklanması gerektiğini, freze makinelerinin yüksek güç değerlerinde çalıştığını, diğer davalı ...'in kaçak elektriği çekmek için bağladığı kablonun ince olmasından dolayı ısınması ve ateş alması, etrafta yanacak çokça madde olması ve hiçbir güvenlik önleminin alınmaması, yangın lorma rölesinin iş yerinde bulunmamış olması, itfaiye’nin geç gelmesi nedeniyle yangının büyüdüğünü, müvekkilinin yenileme, tamirat çalışmalarını ve planlı kesinti vakitlerini internet sitesinden düzenli olarak duyurduğunu, müvekkilinin elektrik dağıtım işini gerçekleştirirken birçok taşeron işverenle çalıştığını ve elektrik hattının yenileme çalışmalarını taşeron alt işverenlerle gördüğünü, müvekkilinin yine sorumluluğa en kolay ortak edilebilecek ve zarar karşılığının tahsil kabiliyeti en güçlü kuruluş olarak görüldüğünü ve zararın gerçekten neden kaynaklandığı üzerinde düşünülmeden ve araştırılmadan husumet yöneltildiğini, gerçekleşen yangın neticesinde meydana gelen zararda elektrik hatlarının, yenileme görevleri bulunan taşeron firmaların birinci dereceden sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının iş yerinde çıkan yangın sebebiyle uğradığı zararın tazmini istemine ilişkindir.

TBK'nın "Tehlike sorumluluğu ve denkleştirme" kenar başlıklı 71. maddesinin ilgili bölümü şöyledir: "Önemli ölçüde tehlike arzeden bir işletmenin faaliyetinden zarar doğduğu takdirde, bu zarardan işletme sahibi ve varsa işleten müteselsilen sorumludur.

Kusur aranmaksızın sorumluluğun düzenlendiği haller, kusursuz sorumluluk halleri olarak ifade edilmektedir. Doktrinde kusursuz sorumluluk hallerinin olağan sebep sorumluluğu-tehlike sorumluluğu şeklinde ikili ayırıma tabi tutarken, TBK tarafından açıklanan hakkaniyet sorumluluğu-özen (sebep) sorumluluğu-tehlike sorumluluğu şeklinde ayırıma tabi tutulduğu görülmektedir. Denetleme ve gözetimde özen (cura in custodio) gereği, kusur unsur olarak aranmaz.

Hükme esas alınan raporların Yargıtay denetimine elverişli olduğu, somut olayda davalı ... ...'ın taşeron firmalar ile arasındaki iç ilişki nedeniyle rücu hakkının saklı olduğu, ancak davacıya karşı TBK'nın 71. maddesi uyarınca kusursuz sorumlu olduğu, davacının ise yangının yayılmasını önleyici tedbirleri almaması nedeniyle yangının yayılmasından %20 oranında kusuru olduğu, bu oranda sigorta şirketi hariç diğer davalılar yönünden müterafik kusur indirimi yapılarak hüküm tesis edilmesinin yerinde olduğu, sigorta şirketi yönünden tazminatın belirlenmesine yönelik hesaplama ve ilkelerin usul ve kanuna uygun olduğu anlaşılmakla taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.